Εγκαινιάστηκε το Δημοτικό Μουσείο Γιάννη Ρίτσου στη Μονεμβασιά

Δημοσιεύτηκε στις 17 Ιουλίου 2025

Με μια σεμνή τελετή, παρουσία της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, του Μητροπολίτη Μονεμβασίας και Σπάρτης κ. Ευσταθίου και πλήθους κόσμου, εγκαινιάστηκε το Δημοτικό Μουσείο Γιάννη Ρίτσου στην Καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς – την πόλη όπου γεννήθηκε ο ποιητής.

Η μετατροπή της ιστορικής οικίας του Γιάννη Ρίτσου σε μουσείο πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του Δήμου Μονεμβασίας, έπειτα από την αγορά του κτιρίου από την οικογένεια του ποιητή, και υλοποιήθηκε με χρηματοδότηση 276.000 ευρώ από το Υπουργείο Πολιτισμού. Το έργο εντάχθηκε σε Προγραμματική Σύμβαση Πολιτισμικής Ανάπτυξης με τη συμμετοχή της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Αναπτυξιακού Οργανισμού «Πάρνωνας Α.Ε.».

Η αποκατάσταση περιλάμβανε ερευνητικές και μουσειολογικές εργασίες, σχεδιασμό της έκθεσης, παραγωγή εκθεσιακών μέσων και κατασκευή νέων υποδομών. Με τη χρήση σύγχρονων τεχνολογιών και ψηφιακών εφαρμογών, το μουσείο αναδεικνύει τη ζωή, το έργο και τη βαθιά σχέση του ποιητή με τη γενέτειρά του.

«Σήμερα είναι μια ξεχωριστή μέρα, πρώτα απ’ όλα για τους Μονεμβασίτες», σημείωσε στον χαιρετισμό της η Λίνα Μενδώνη. «Είναι μια ξεχωριστή μέρα και για όλους εμάς που γαλουχηθήκαμε με τον Ρίτσο, που ανήκουμε σε εκείνη τη γενιά που διδάχθηκε τη Μεταπολίτευση και την ποίησή του στα σχολικά βιβλία».

Η Υπουργός Πολιτισμού ευχαρίστησε την Έρη Ρίτσου για την προσφορά προσωπικών αντικειμένων του ποιητή, που ενίσχυσαν το μουσειακό χαρακτήρα του χώρου. «Το Υπουργείο Πολιτισμού βοήθησε ώστε η οικία της οικογένειας Ρίτσου να αποδοθεί στους κατοίκους της Μονεμβασιάς και στους χιλιάδες επισκέπτες της», τόνισε.

Πρωτοβουλία για μικρά μουσεία μεγάλων προσωπικοτήτων

Η Λίνα Μενδώνη υπογράμμισε ότι η δημιουργία μικρών μουσείων αφιερωμένων σε προσωπικότητες της σύγχρονης πολιτιστικής ταυτότητας της χώρας αποτελεί σταθερό άξονα πολιτικής. «Εγκαινιάσαμε την Οικία Ελύτη, προχωρούμε με το Μουσείο Καρόλου Κουν, είμαστε έτοιμοι για την αποκατάσταση της Οικίας Παλαμά», δήλωσε.

«Σε πόλεις όπως η Μονεμβασιά, τα μικρά αυτά μουσεία δεν είναι απλώς πόλοι πολιτισμού, αλλά κυρίως παιδείας και εκπαίδευσης», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Αναφερόμενη στην ποιητική σύνδεση του Ρίτσου με τη γενέτειρά του, η Υπουργός επεσήμανε πως «ένα από τα δίπολα της ποίησής του ήταν η θάλασσα και ο ασάλευτος βράχος». Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε την ανάγκη καθολικής προσβασιμότητας στον χώρο: «Όλοι πρέπει να έχουν το δικαίωμα –γιατί είναι δικαίωμα– να ανέβουν στον βράχο, να επισκεφθούν την αποκατεστημένη εκκλησία της του Θεού Σοφίας».

Η κατοικία όπου στεγάζεται το μουσείο βρίσκεται δίπλα στην κεντρική πύλη της Καστροπολιτείας, στον ενεργό πυρήνα της Κάτω Πόλης, σε άμεση επαφή με το δυτικό τείχος. Πρόκειται για κτίσμα με καταβολές στους μεταβυζαντινούς χρόνους, το οποίο διατηρεί στοιχεία αρχιτεκτονικής και κοινωνικής ιστορίας.

Ο Γιάννης Ρίτσος γεννήθηκε στη Μονεμβασιά την 1η Μαΐου 1909. Η οικογένειά του κατοικούσε αρχικά απέναντι από την Παναγία τη Χρυσαφίτισσα και αργότερα μετακόμισε στην κατοικία δίπλα στην πύλη – τη σημερινή οικία-μουσείο. Σήμερα, το κεντρικό καλντερίμι φέρει το όνομα του ποιητή, ενώ η προτομή του δεσπόζει μπροστά από την είσοδο.

Στην τελετή παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων ο Υφυπουργός Εθνικής Άμυνας και βουλευτής Λακωνίας Θανάσης Δαβάκης, οι βουλευτές Νεοκλής Κρητικός και Νάγια Γρηγοράκου, ο αντιπεριφερειάρχης Λακωνίας Θεόδωρος Βερούτης, οι δήμαρχοι Μονεμβασίας και Σπάρτης, καθώς και ο πρόεδρος της ΠΕΔ Πελοποννήσου. Παρούσα και η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λακωνίας, Ευαγγελία Πάντου.

Το Δημοτικό Μουσείο Γιάννη Ρίτσου φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα ζωντανό πολιτιστικό κύτταρο – εκεί όπου το προσωπικό, παγκόσμια αναγνωρίσιμο έργο του ποιητή συναντά τη συλλογική μνήμη του τόπου του.