Τα μυστικά πίσω από την εμβληματική σειρά ο «Ιησούς από τη Ναζαρέτ»

Δημοσιεύτηκε στις 16 Απριλίου 2025

Η σειρά του Φράνκο Τζεφιρέλι προβλήθηκε για πρώτη φορά το 1977 και παραμένει έως σήμερα η πιο δημοφιλής βιβλική αφήγηση στην τηλεόραση, καθιερωμένη σε πολλές χώρες ως πασχαλινή –και σε ορισμένες, χριστουγεννιάτικη– παράδοση. Η δημιουργία της σειράς για τη ζωή του Χριστού υπήρξε πρόκληση, όχι μόνο για την ιστορική ακρίβεια, αλλά και για τον σεβασμό των θρησκευτικών ευαισθησιών όλων των χριστιανικών δογμάτων αλλά και των Ιουδαίων.

Ο σκηνοθέτης επιδίωξε να αποδώσει έναν Ιησού με «οπτικό μυστήριο», ζητώντας από τον πρωταγωνιστή Ρόμπερτ Πάουελ να μην ανοιγοκλείνει τα μάτια του. Το αποτέλεσμα ήταν καθηλωτικό, με τον Πάουελ να ενσαρκώνει μια μυστηριακή και ευγενική μορφή, βασισμένη στην παραδοσιακή εικόνα του Χριστού –εικόνα που, σύμφωνα με την παράδοση, προέρχεται από τον Τσέζαρε Βοργία, που φιλοτέχνησε ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι (ΦΩΤΟ).

Το σενάριο του πρώτου μέρους έγραψε ο Άντονι Μπέρτζες, συγγραφέας του « A Clockwork Orange», ο οποίος απολύθηκε όταν αποκαλύφθηκε ότι υπέγραφε κριτικές για το δικό του έργο. Ο Πάουελ, για τις ανάγκες της σταύρωσης, ακολούθησε αυστηρή δίαιτα τρώγοντας μόνο... τυρί, ενώ τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν στην Τυνησία με ντόπιους κομπάρσους και αρκετές σκηνές ντουμπλαρίστηκαν αργότερα.

Ντουπλαρίστηκε επίσης ο ηθοποιός Lorenzo Monet, ο οποίος υποδύθηκε το παιδί Ιησού στο ναό. Ο Monet ο οποίος ήταν Ιταλός, είχε κληθεί να μάθει προσευχές στα εβραϊκά, αλλά τις μουρμούρισε στην κάμερα. Έτσι, ο Zeffirelli αντικατέστησε την ομιλία του με μια μεταγλωττισμένη έκδοση στα αγγλικά. Ακόμη και ο Ρομπερτ Πάουελ μεταγλωττίστηκε κατά καιρούς. Όταν ο Πιλάτος ρωτά τον Ιησού αν είναι βασιλιάς, ακούμε τον Ιησού να λέει ναι, αλλά το στόμα του λέει ξεκάθαρα κάτι διαφορετικό.

Ο Τζεφιρέλι επιδίωξε θρησκευτική ισορροπία, συμβουλευόμενος εκπροσώπους διαφόρων δογμάτων, και φρόντισε το έργο να σέβεται και την εβραϊκή θρησκεία. Παρά τη θετική πρόθεση, το αποτέλεσμα δέχτηκε σφοδρές αντιδράσεις από φονταμενταλιστικούς κύκλους, οδηγώντας ακόμη και στη διακοπή της χρηματοδότησης από την General Motors.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε και η ερμηνεία του Ιούδα από τον Ίαν ΜακΣέιν, που παρουσιάστηκε ως πολιτικός επαναστάτης και όχι ως απλός προδότης, γεγονός που ενόχλησε συντηρητικούς θεατές. Τέλος, η συμβολή του Πάπα Παύλου ΣΤ΄ στην υλοποίηση της σειράς υπήρξε καταλυτική, καθώς όχι μόνο ενέπνευσε το πρότζεκτ, αλλά το επικρότησε θερμά στην πρεμιέρα του.

Ο Φράνκο Τζεφιρέλι είχε αρχικά προγραμματίσει να δώσει τον ρόλο της Παναγίας στην Ειρήνη Παππά, ενώ μια άγνωστη Τυνήσια ηθοποιός θα υποδυόταν τη Μαρία στα νεανικά της χρόνια. Όταν όμως του ήρθε η σκέψη ότι η Ολίβια Χάσεϊ, η πρωταγωνίστρια της ταινίας του Ρωμαίος και Ιουλιέτα (1968), θα μπορούσε να ενσαρκώσει πειστικά τη Μαρία σε όλη τη διάρκεια της σειράς, της τηλεφώνησε προσωπικά και της είπε: «Αγαπητή μου, πώς θα σου φαινόταν να είσαι ξανά παρθένα;»

Σήμερα, ο Ρόμπερτ Πάουελ έχει ταυτιστεί τόσο έντονα με την εικόνα του Χριστού, που έχει δει φωτογραφίες του να κοσμούν ακόμα και εκκλησίες, ενώ έχει αναγκαστεί να υπενθυμίσει στο κοινό ότι... δεν είναι ο Μεσσίας.