Mάσκες και γάντια παντού

Δημοσιεύτηκε στις 19 Ιανουαρίου 2021

Οι περισσότερες εικόνες που αντικρίζουμε καθημερινά σε σχέση με τον κορωνοϊό έχουν δυστυχώς ένα κοινό, το πλαστικό. Λόγω της μεγάλης προσπάθειας για περιορισμό της εξάπλωσης του ιού, η ανθρωπότητα έχει οδηγηθεί στην εκτόξευση της χρήσης των πλαστικών μιας χρήσης, δημιουργώντας νέες ανησυχίες για μια νέα, πολύ πιο ύπουλη κρίση, κατά της δημόσιας υγείας αλλά και για το μέλλον του πλανήτη μας.

Χειρουργικές μάσκες, γάντια, στολές μιας χρήσης, προστατευτικός εξοπλισμός, συσκευασίες τροφίμων και πολλά άλλα αποτελούν μέτρα ατομικής προστασίας για τον καθένα μας. Απαραίτητα μεν για τη ζωή μας αυτή τη στιγμή, αλλά δυστυχώς τα περισσότερα από αυτά είναι μη βιοδιασπώμενα. Αυτό σημαίνει πως δεν είναι φιλικά προς το περιβάλλον αφού το υλικό κατασκευής τους είναι κυρίως το πολυπροπυλένιο και δεν ανακυκλώνονται. Πρέπει οπωσδήποτε να τα διαχειριζόμαστε όλοι ως απόβλητα και να τα τοποθετούμε σε σακούλες και κάδους σύμμεικτων απορριμμάτων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλοντας να μειώσει τα θαλάσσια απορρίμματα αποφάσισε τον Μάιο του 2019 όπως απαγορεύσει εντός του 2021 τη διάθεση 10 πλαστικών ειδών μιας χρήσης που συναντιούνται περισσότερο στις θάλασσες. Συγκεκριμένα αρχίζει η κατάργηση προϊόντων για τα οποία υπάρχουν ήδη οι εναλλακτικές τους διαθέσιμες στην αγορά, όπως πλαστικές μπατονέτες, μαχαιροπίρουνα, πιάτα, καλαμάκια και αναδευτήρες ποτών, καθώς και τα πλαστικά στηρίγματα μπαλονιών αφού διαπίστωσε πως περισσότερο από το 80% των θαλασσίων απορριμμάτων αποτελούνται από πλαστικά. Τα προϊόντα τα οποία καλύπτονται από την καινούρια νομοθεσία αποτελούν  το 70% των συνολικών θαλάσσιων απορριμμάτων. Λόγω του αργού ρυθμού αποσύνθεσης, το πλαστικό συσσωρεύεται σε θάλασσες, ωκεανούς και παραλίες σε μορφή μικροπλαστικών. Τα μικροπλαστικά υπολείμματα εντοπίζονται σε θαλάσσια είδη, όπως οι θαλάσσιες χελώνες, οι φώκιες, οι φάλαινες και τα πουλιά, αλλά επίσης στα ψάρια και τα οστρακοειδή και ως εκ τούτου και στην ανθρώπινη διατροφική αλυσίδα.

Τα μέσα ατομικής προστασίας έχουν αναδειχθεί σε μία επιπλέον απειλή για τους ωκεανούς, οι οποίοι ήδη έχουν να αντιμετωπίσουν ένα δυσβάσταχτο φορτίο πλαστικού που αυξάνεται με γοργούς ρυθμούς. Υπάρχει μια σοβαρή απειλή να «πνιγούν» οι ωκεανοί και οι χώροι υγειονομικής ταφής μας με εκατομμύρια και δισεκατομμύρια τέτοιες μάσκες και γάντια μιας χρήσης.

Τα μέσα ατομικής προστασίας αντιπροσωπεύουν ένα πολύ ιδιαίτερο πρόβλημα. «Η δομή του το καθιστά εξαιρετικά επικίνδυνο για τη θαλάσσια ζωή», λέει ο Τζον Χόκεβαρ, διευθυντής εκστρατείας για τους ωκεανούς της αμερικάνικης Greenpeace. «Τα γάντια, όπως και οι πλαστικές σακούλες μοιάζουν σαν μέδουσες ή άλλου είδους φαγητό για τις θαλάσσιες χελώνες, για παράδειγμα. Τα λάστιχα από τις μάσκες μπορούν να αντιπροσωπεύουν μεγάλο κίνδυνο». Ο όγκος αυτός θα αυξάνεται όσο αυξάνονται τα απορρίμματα μασκών και γαντιών και αν η πλαστική σακούλα ήταν απειλή για θαλάσσιες χελώνες και δελφίνια μέχρι πριν λίγους μήνες, τώρα τα γάντια και οι μάσκες, ως δελεαστικές μέδουσες στα μάτια θαλάσσιων ζώων, έρχονται να προσθέσουν κινδύνους. Δεν θα πρέπει επίσης να παραβλέπεται η μελέτη των πιθανών κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία που προκύπτουν από τα μικροπλαστικά.

Ας προστατεύσουμε τον την υγεία μας, προστατεύοντας παράλληλα και τον πλανήτη μας.

Κυριάκος Σιακαλλής
Λειτουργός Ανάπτυξης και Διαχείρισης Προγραμμάτων
Γραφείου Επιτρόπου Περιβάλλοντος