Δημοσιεύτηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2020
Το έθιμο της βασιλόπιτας είναι πολύ παλαιό, προέρχεται από εκείνο το τελούμενο στην αρχαία εορτή των «Κρονίων» (των ρωμαϊκών «Σατουρναλίων») που παρέλαβαν οι Φράγκοι, από τους οποίους και προήλθε η συνήθεια της τοποθέτησης νομίσματος μέσα στη πίτα και της ανακήρυξης ως «Βασιλιά της βραδιάς» αυτού που το έβρισκε.
Κατά άλλο έθιμο, αντί νομίσματος, έβαζαν φασόλι και αυτόν που το έβρισκε τον αποκαλούσαν «φασουλοβασιλιά».
- Το κόψιμο στις βασιλόπιτας είναι από τα ελάχιστα αρχέγονα έθιμα που επιβιώνουν. Σύμφωνα με τον καθηγητή Δημήτρη Λουκάτο αποτελεί εξέλιξη του γνωστού και λαϊκού εθίμου στις πρωτοχρονιάτικης πίτας. Στην αρχαιότητα υπήρχε το έθιμο του εορταστικού άρτου, τον οποίο σε μεγάλες αγροτικές γιορτές οι αρχαίοι Έλληνες πρόσφεραν στις θεούς.
- Τέτοιες γιορτές ήταν τα Θαλύσια και τα Θεσμοφόρια. Χαρακτηριστικό στοιχείο στις βασιλόπιτας είναι ότι ο άνθρωπος δοκιμάζει την τύχη του με το κέρμα στις, προσπαθώντας να μαντέψει πώς θα του έρθουν τα πράγματα στη νέα χρονιά. Σε όποιον πέσει το φλουρί, στις θα είναι ο τυχερός και ευνοούμενος του νέου έτους! Η ορθόδοξη παράδοση συνέδεσε το έθιμο με τη Βασιλόπιτα.
Ορθόδοξη θρησκευτική παράδοση
Η θρησκευτική παράδοση συνδέει την Βασιλόπιτα με την προσωπικότητα του Μεγάλου Βασιλείου, στον οποίο οφείλει και το όνομά της.
Στα χρόνια του Ιουλιανού του Παραβάτη, όταν το Βυζάντιο κήρυξε τον πόλεμο στην Περσία, ο Ιουλιανός πέρασε με τον στρατό του από την Καισάρεια. Τότε διέταξε να φορολογήσουν όλη την επαρχία και τα χρήματα αυτά θα τα έπαιρνε επιστρέφοντας για την Κωνσταντινούπολη.
Έτσι, οι κάτοικοι αναγκάσθηκαν να δώσουν ό, τι είχε ο καθένας σε χρυσαφικά και νομίσματα. Όμως ο Ιουλιανός σκοτώθηκε άδοξα σε μια μάχη στον πόλεμο με τους Πέρσες και δεν ξαναπέρασε ποτέ από την Καισάρεια.
Τότε ο Άγιος Βασίλειος έδωσε εντολή από τα μαζεμένα χρυσαφικά τα μισά να δοθούν στους φτωχούς, ένα μικρό μέρος στις ανάγκες των ιδρυμάτων της «Βασιλειάδας» και τα υπόλοιπα τα μοίρασε στους κατοίκους με ένα πρωτότυπο τρόπο: έδωσε εντολή να ζυμώσουν μικρά ψωμιά και σε κάθε ένα τοποθέτησε μέσα από ένα νόμισμα ή χρυσαφικό και κατόπιν τα μοίρασε στα σπίτια.
Έτσι τρώγοντας οι κάτοικοι τα ψωμιά έβρισκαν μέσα κάποιο από τα πολύτιμα αντικείμενα. Με τον τρόπο αυτό γεννήθηκε το έθιμο της πίτας που ονομάσθηκε Βασιλόπιτα, στην οποία βάζουμε ένα φλουρί. Αυτός στο κομμάτι του οποίου θα «πέσει» το φλουρί, θεωρείται ότι είναι τυχερός και θα έχει μια καλή χρονιά.
Πηγή: constantinoupoli.com
Σχετικά
4 κυπριακά ξενοδοχεία ανάμεσα στα Top 100 Hotels Worldwide
Διεθνής Διάκριση για την Louis Hotels
Οι ευρωπαϊκές πόλεις που εξερευνώνται πιο εύκολα με τα πόδια -Μια ελληνική πόλη στη λίστα
Όταν επιλέγουν έναν προορισμό για διακοπές, οι ταξιδιώτες λαμβάνουν υπόψη το πόσο εύκολο είναι να τον εξερευνήσουν, με το πόσο περπατήσιμη είναι μια πόλη να αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για πολλούς.
Η Αγλαντζιά συστήνει τον φετινό της Βασιλιά Καρνάβαλο με ένα χιουμοριστικό βίντεο
Πρωταγωνιστές οι Δήμαρχος Λευκωσίας, Αντιδήμαρχος Αγλαντζιάς και ο νέος Βασιλιάς Καρνάβαλος
Netflix: Οι σειρές και ταινίες που έρχονται τον Φεβρουάριο του 2026
Όλα όσα αξίζουν μια θέση στη watchlist του μήνα
Αυτό είναι το νέο, πολυτελές ξενοδοχείο της Αγίας Νάπας (Εικόνες)
Ένα πεντάστερο παραθαλάσσιο θέρετρο που θα βρίσκεται στην καρδιά της Αγίας Νάπας ετοιμάζεται να ανοίξει φέτος τις πόρτες του
3 ανοιξιάτικα ευρωπαϊκά ταξίδια για τους επόμενους μήνες
Mε πολιτιστικές και φυσιολατρικές αφορμές που θα κάνουν το ταξίδι ομορφότερο
Στο Top 5 των τουριστικών προορισμών η Αθήνα
Υψηλότερη πληρότητα από κορυφαίες πόλεις στην Ευρώπη κατέγραψε η Αθήνα το 2025 με βάση στοιχεία έρευνας από την Ένωση Ξενοδόχων Αθηνών
50 Χρόνια ΣΗΜΕΡΙΝΗ – Μισός Αιώνας Αξιόπιστης Ενημέρωσης στην Κύπρο
Η επέτειος των 50 χρόνων δεν αποτελεί μόνο αφορμή για αναδρομή, αλλά και δέσμευση για το μέλλον
Αλλαγή ώρας 2026: Πότε θα πάμε τα ρολόγια πάλι μπροστά
Παρά τη μακρά συζήτηση στην Ευρώπη για το αν πρέπει να σταματήσει, η αλλαγή ώρας συνεχίζει να εφαρμόζεται
Οι τουρίστες θα πληρώνουν από σήμερα εισιτήριο 2 ευρώ για να βλέπουν από κοντά την «Φοντάνα Ντι Τρέβι»
Το εισιτήριο, σύμφωνα με απόφαση του δήμου της Ρώμης, ισχύει για ξένους και ντόπιους επισκέπτες
