O "Ερωτόκριτος" του Βιντσέντζου Κορνάρου στο Φεστιβάλ Αξιοθέας

Δημοσιεύτηκε στις 03 Σεπτεμβρίου 2019

O «Eρωτόκριτος» παρουσίαστηκε για πρώτη φορά το 2005 και έκτοτε καθιερώθηκε ως μια τις πιό σημαντικές παραστάσεις του Θ.Ε.ΠΑ.Κ., γνωρίζοντας μεγάλη επιτυχία στην Κύπρο, στην Ελλάδα κια στο εξωτερικό. Eιδικά φέτος που το κορυφαίο αυτό έργο του Βιτσέντζου Κορνάρου και της Κρητικής Αναγέννησης αναγνωρίστηκε από την Unesco ως μέρος της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς και το 2019 καθιερώθηκε «Έτος Ερωτόκριτου», το Θ.Ε.ΠΑ.Κ. προσκλήθηκε και έδωσε τρεις σημαντικές παραστάσεις στους τρεις μεγαλύτερους δήμους της Κρήτης: Στο Ηράκλειο, θέατρο Νίκος Καζαντζάκης· στα Χανιά, Πύργος Αλικιανού, Εταιρεία Κρητικών Σπουδών· στο Ρέθυμνο, θέατρο Ερωφίλη, Φορτέτζα.

Ο «Ερωτόκριτος» διακρίνεται από υψηλή λογοτεχνική ποιότητα, αξεπέραστη από τη μεταγενέστερη ελληνική ποίηση. Η υπόθεση είναι απλή και ακολουθεί τα δυτικά πρότυπα της εποχής, παρουσιάζοντας την εξέλιξη του «άπρεπου» έρωτα μεταξύ της Αρετούσας, της πριγκίπισσας της Αθήνας και του Ερωτόκριτου, ενός δουλευτή του παλατιού, οι οποίοι μετά από πολλές περιπέτειες σμίγουν τελικά με τα δεσμά του γάμου αψηφώντας τα κοινωνικά θέσμια της εποχής.
Η διασκευή του Θ.Ε.ΠΑ.Κ. φωτίζει τον Ερωτόκριτο με διαφορετικό τρόπο απ’ ό,τι οι προηγούμενες ανάλογες προσπάθειες, αφού αναδεικνύει και το ελληνικό πολιτισμικό πρότυπο με στοιχεία από το δημοτικό τραγούδι και την ανατολική παράδοση, ενώ ο δισυπόστατος πολιτισμικός χαρακτήρας του έργου, όπου συναντιούνται Ανατολή και Δύση, υπογραμμίστηκε από την απόφαση να υπάρξουν στη συγκεκριμένη παράσταση δύο μουσικοί δρόμοι. Ο ένας εκπροσωπείται από τον ιδιοφυή αυτοδίδακτο παραδοσιακό μουσικό Ψαραντώνη, και ο δεύτερος από τον Χρήστο Πήττα, ένα σημαντικό συνθέτη με δυτική μουσική παιδεία.

Η παράσταση αυτού του αριστουργήματος της ευρωπαϊκής αναγεννησιακής λογοτεχνίας από το Θ.Ε.ΠΑ.Κ. γνώρισε ενθουσιώδη κριτική υποδοχή. Το έργο παίχτηκε πάνω από 50 φορές στην Κύπρο, την Ελλάδα, τη Γερμανία, τη Γαλλία, την Αγγλία, την Ολλανδία και την Ιταλία, και αναγνωρίστηκε ως σημείο αναφοράς για τη θεατρική πρόσληψη του «Ερωτόκριτου» λόγω της σωστής ισορροπίας του συμβολικού και του ρεαλιστικού στοιχείου, της δουλεμένης χορογραφίας, της ειλικρινούς ηθοποιίας και του εξαίρετου ελεγειακού λυρισμού.

Είναι η καλύτερη παράσταση Ερωτόκριτου από όλες όσες έχω δει στη ζωή μου, με σωστή ισορροπία του συμβολικού και του ρεαλιστικού στοιχείου, απλά σκηνικά και στολές (που αφήνουν να επικρατεί ο λόγος), σωστή ηθοποιία και εκφορά των στίχων (η αχίλλειος πτέρνα των παραστάσεων Κρητικής λογοτεχνίας από άλλους), σωστή αξιοποίηση του θεατρικού στοιχείου, ωραία ευρήματα όπως η εισαγωγή χορού και η κίνησή του με συμμετοχή στη δράση, καλή και συγκινητική μουσική στις κατάλληλες στιγμές. Μου άρεσε ακόμη και ο κυπριακός τόνος κάπου-κάπου (στο είντα).
Στυλιανός Αλεξίου, Ομότιμος καθηγητής
Πανεπιστημίου Κρήτης, Ηράκλειο, 28-8-2005

Το όλο πράγμα αποκτά μάλιστα ευρύτερες διαστάσεις, αν αναλογιστούμε ότι η προσπάθεια επιχειρείται από φοιτητές της Κύπρου, γεγονός που σημαίνει την ανίχνευση εκ μέρους του Εργαστηρίου μιας διασπαρμένης σε χρόνο και τόπο ιθαγένειας μέσα από την προσέγγιση του ιδιώματος του Eρωτόκριτου. O σεβασμός για τη μια ντοπιολαλιά επιστρέφει έτσι ως σεβασμός για την άλλη και η πρώτη εκτίμηση για το ιδίωμα του κρητικού κειμένου γίνεται η βάση για την κατάκτηση της αυτοεκτίμησης και ακόμη της αυτοσυνειδησίας των Κυπρίων φοιτητών. H παράσταση των σπουδαστών της Kύπρου υπήρξε μαζί φιλολογική άσκηση και θεατρικό σεμινάριο. [...] 
Γρηγόρης Iωαννίδης, περ. ANTI, τχ. 852, 
Αθήνα, 7-10-2005, σ. 58

Είναι αληθινή παιδαγωγική προσφορά η εκάστοτε εμπλοκή των φοιτητών του Πανεπιστημίου Κύπρου στα κλασικά κείμενα. Μετά το Χρονικόν του Μαχαιρά, ο ποιητής, μελετητής και πανεπιστημιακός δάσκαλος Μιχάλης Πιερής έφερε στην Αθήνα μια παραγωγή Ερωτόκριτου. Η παίδευση των νέων αλλά και μια νέα δική του πρόταση ως προς τη διασκευή του προδρομικού αλλά και τεράστιου τούτου έργου ήσαν τα προτάγματα του εγχειρήματος. Διασκευή-πρόκληση, που κάλλιστα μπορεί να απευθυνθεί μελλοντικά και σε επαγγελματικούς θιάσους, συμπτύσσει το επικό υλικό εις τρόπον ώστε να δημιουργηθεί μια ανανεωμένη φόρμα που να ακουμπάει περισσότερο στο ερωτικολυρικό στοιχείο και συμπληρωματικά μόνο στο σκηνικά δύστροπο και νατουραλιστικό πολεμικό. [...] Η παράσταση οργανώθηκε περίπου ως επική όπερα, όπου το ύφος και η γλώσσα του Κορνάρου έδεσαν αρμονικά με οικεία τους στοιχεία. Με χωρισμένους σε τρεις τους ρόλους της Αρετούσας και σε δύο του Ερωτόκριτου, η παράσταση διέθετε δραματική κινητικότητα και ρυθμολογική πυκνότητα.
Γιάννης Bαρβέρης. εφ. Η Kαθημερινή, 
Αθήνα, 6 -11-2005

ΔΙΑΝΟΜΗ
(κατά σειρά εμφάνισης)
Ποιητάρης: Στέφανος Πελεκανής
Κορυφαία Χορού: Μαρία Χριστοδούλου
Ερωτόκριτος: Γρηγόρης Παπαγρηγορίου
Πολύδωρος: Μιχάλης Φιλιππάκης
Αρετούσα Α’: Στέλλα Βλαστάκη
Νένα: Μύρια Χατζηματθαίου
Ηράκλης: Σταύρος Αροδίτης
Σολντάδοι: Χαρίτων Ιωσηφίδης, Χριστόδουλος Σαντζιάκκης, Μιχάλης Γιάγκου, Χριστόφορος Χατζηχριστοφόρου, Θεοφάνης Παναγή
Μάνα Ερωτόκριτου: Μαρία Θεοφάνους
Διαλαλητής: Πρόδρομος Αλαμπρίτης
Δημοφάνης: Μιχάλης Φιλιππάκης
Αντρόμαχος: Θεοφάνης Παναγή
Δρακόκαρδος: Χριστόδουλος Σαντζιάκκης
Πιστόφορος: Χριστόφορος Χατζηχριστοφόρου
Κυπρίδημος: Στέφανος Πελεκανής
Σπιθόλιοντας: Δημήτρης Πιτσιλλής 
Χαρίδημος: Χαρίτων Ιωσηφίδης
Αρτέμη: Ευτυχία Γεωργίου
Αρετούσα Β’: Νατάσα Καυκαλιά
Αρετούσα Γ’: Χριστίνα Πιερή
Κριτίδης: Χαρίτων Ιωσηφίδης
Βλαντίστρατος: Πρόδρομος Αλαμπρίτης
Αρίστος: Δημήτρης Πιτσιλλής 

ΧΟΡΟΣ
Μαρία Χριστοδούλου, Eυτυχία Γεωργίου, Γεωργία Χατζηνικολάου, Μαρία Θεοφάνους, Kωνσταντίνα Κωνσταντίνου, Μιχαέλλα Πρωτοπαπά, Νικολέτα Σιάνου, Άντρη Χατζηγεωργίου, Ιωάννα Ιωάννου.

Παρασκευή 5 Σεπτεμβρίου, Αρχοντικό Οδού Αξιοθεάς, Λευκωσία, 20.30. 

Πληροφορίες και κρατήσεις: 22894531/2
www.ucy.ac.cy/cucentre/