Δημοσιεύτηκε στις 17 Μαρτίου 2015
Η διάλεξη θα δοθεί από τη Δρα Ευφροσύνη Ριζοπούλου – Ηγουμενίδου, με στόχο να φωτίσει τις ποικίλες πτυχές της αξιόλογης προβιομηχανικής βιοτεχνίας των σταμπωτών, παρακολουθώντας την, μέχρι και την εγκατάλειψή της, στις αρχές του 21ου αιώνα, μέσα από την καταγραφή της παραγωγής σταμπωτών μαντηλιών στο εργαστήριο του τελευταίου μαντηλάρη της Κύπρου, στη Λευκωσία.
Σύμφωνα με την Δρα Ριζοπούλου – Ηγουμενίδου «η τυποβαφική, το στάμπωμα σχεδίων πάνω σε ύφασμα με ξυλότυπους, ήταν τέχνη με μακραίωνη παράδοση. Αναπτύχθηκε σε χώρες της Ανατολής, ιδιαίτερα στις Ινδίες, αλλά η εξέλιξή της σε βιομηχανία σημειώθηκε στην τεχνολογικά εξελιγμένη Ευρώπη. Είδος πολυτελείας αρχικά, το σταμπωτό με τα πολύχρωμα άνθινα σχέδιά του υποκατέστησε τα κεντημένα και χρυσοΰφαντα υφάσματα, και ως εύχρηστο και οικονομικά προσιτό απέκτησε ευρύτατη διάδοση. Η Κύπρος αναδείχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα παραγωγής σταμπωτών κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα. Τα τυπωμένα βαμβακερά υφάσματα του νησιού ήταν ονομαστά για τα ανεξίτηλα χρώματά τους και εκτός από την επιτόπια οικιακή χρήση, αποτελούσαν είδη εξαγωγικού εμπορίου. Η τέχνη συνεχίστηκε στα νεότερα χρόνια, μέχρι και τις αρχές του 21ου αιώνα, με τη μορφή των σταμπωτών μαντηλιών».

Καθιστή ηλικιωμένη γυναίκα. Στο κεφάλι φορεί σταμπωτό μαντήλι. Φωτ. John Thomson, 1878.
Σε Λευκωσία, Λάρνακα και Αμμόχωστο είχαν τα εργαστήρια τους αρκετοί μαντηλάρηδες. Η δουλειά των μαντηλάρηδων ήταν ολόχρονη και αρκετά προσοδοφόρα. Με την παύση λειτουργίας του εργαστηρίου του τελευταίου μαντηλάρη Νίκου Κακούλλη, το 2004, η τέχνη των σταμπωτών, που κάποτε έκανε γνωστό το όνομα της Κύπρου σε Ανατολή και Δύση, έφτασε στο τέλος της.

Ο ιερέας του χωριού Αυγόρου. Στο καλυμμαύχι έχει σταμπωτό δεμένο μαντήλι. Φωτ. John Thomson, 1878.
Η Δρ Ευφροσύνη Ριζοπούλου - Ηγουμενίδου είναι Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κύπρου. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν τη Λαϊκή Τέχνη, Λαϊκή Αρχιτεκτονική, Προβιομηχανική Τεχνολογία, τον Υλικό Βίο των Νεοτέρων Χρόνων, και γενικότερα το Λαϊκό Πολιτισμό της Κύπρου και του ευρύτερου Μεσογειακού Χώρου. Συμμετείχε σε δεκάδες ερευνητικά προγράμματα και συνέδρια και έχει πέραν των 100 δημοσιεύσεων σε θέματα λαϊκού πολιτισμού.
-
Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο
31 Μαρτίου 2015
Σχετικά
Ετοιμαζόμαστε για νυχτερινή πεζοπορία στο βουνό με τους Cyprus from Air
Ακολουθώντας αστρικό φως, θα έχουμε την ευκαιρία να απολαύσουμε την ομορφιά του δάσους από μια διαφορετική οπτική
Weekend Agenda: 25 υπέροχα πράγματα για να κάνεις το σαββατοκύριακο στην Κύπρο
Συναυλίες, φεστιβάλ, χοροεσπερίδες, θερινό σινεμά και ένα ολόλευκο πάρτι μέσα στη φύση
Γιώρκος και Σαής τραγουδούν κάτω από τα αστέρια στο Sandy Beach
Μια ατμοσφαιρική μουσική βραδιά δίπλα στη θάλασσα, γεμάτη ένταση, συναίσθημα και αγαπημένες επιτυχίες
«Beyond the Game»: Μια διαδραστική βραδιά πέρα από τα στερεότυπα στην Πλατεία Ελευθερίας
Έκθεση, βιωματικά εργαστήρια, αθλητικές δραστηριότητες και ανοιχτή συζήτηση με ελεύθερη είσοδο
H ανακοίνωση (και η αφίσα) για τη Γιορτή του Κρασιού στη Λεμεσό
64 χρόνια ιστορίας γιορτάζει φέτος η Γιορτή του Κρασιού, με εντυπωσιακές τελετές έναρξης και λήξης, αλλά και αναβαθμισμένο πρόγραμμα γεμάτο δημοφιλείς παραστάσεις και δεκάδες καλλιτέχνες από Κύπρο και Ελλάδα
Πεζοπορία στο Κάβο Γκρέκο, από το ηλιοβασίλεμα μέχρι την πανσέληνο
Μια βραδινή διαδρομή έξι χιλιομέτρων με εντυπωσιακές εικόνες, φωτογραφικές στάσεις και κέρασμα με κρασί
Δες την πρώτη ανατολή με… pilates και μουσική
Ένα διαφορετικό ξημέρωμα στη Ριβιέρα του Πρωταρά
Οι «Μέρες Ξηρολιθιάς» έρχονται στο Γούρρι
Ένα τριήμερο αφιερωμένο στην πανάρχαια τέχνη της πέτρας, με δράσεις που αναδεικνύουν την παραδοσιακή αρχιτεκτονική και την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου
[Screenings] on the Side: Το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού "ταξιδεύει" στο Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας
Η τελευταία Κυριακή του μήνα στη Λευκωσία, είναι διαφορετική
Ανακοινώθηκε το πρόγραμμα για τη διήμερη Γιορτή Κυπριακής Παράδοσης στη Λάνια
Όλα όσα σε περιμένουν στο χωριό
Η Βυζακιά στήνει χοροεσπερίδα με την Αντωνία Ορφανού και την ορχήστρα της
Μια μεγάλη βραδιά με ζωντανή μουσική, χορό, φαγητό και ποτό στο Παλιό Δημοτικό Σχολείο του χωριού
Τα Κάτω Λεύκαρα στήνουν τη μεγάλη καλοκαιρινή τους χοροεσπερίδα
Μια βραδιά γεμάτη μουσική, παραδοσιακούς χορούς, φαγητό και δώρα, με το μουσικό σχήμα «Ασίκηδες»