Δημοσιεύτηκε στις 17 Μαρτίου 2015
Η διάλεξη θα δοθεί από τη Δρα Ευφροσύνη Ριζοπούλου – Ηγουμενίδου, με στόχο να φωτίσει τις ποικίλες πτυχές της αξιόλογης προβιομηχανικής βιοτεχνίας των σταμπωτών, παρακολουθώντας την, μέχρι και την εγκατάλειψή της, στις αρχές του 21ου αιώνα, μέσα από την καταγραφή της παραγωγής σταμπωτών μαντηλιών στο εργαστήριο του τελευταίου μαντηλάρη της Κύπρου, στη Λευκωσία.
Σύμφωνα με την Δρα Ριζοπούλου – Ηγουμενίδου «η τυποβαφική, το στάμπωμα σχεδίων πάνω σε ύφασμα με ξυλότυπους, ήταν τέχνη με μακραίωνη παράδοση. Αναπτύχθηκε σε χώρες της Ανατολής, ιδιαίτερα στις Ινδίες, αλλά η εξέλιξή της σε βιομηχανία σημειώθηκε στην τεχνολογικά εξελιγμένη Ευρώπη. Είδος πολυτελείας αρχικά, το σταμπωτό με τα πολύχρωμα άνθινα σχέδιά του υποκατέστησε τα κεντημένα και χρυσοΰφαντα υφάσματα, και ως εύχρηστο και οικονομικά προσιτό απέκτησε ευρύτατη διάδοση. Η Κύπρος αναδείχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα παραγωγής σταμπωτών κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα. Τα τυπωμένα βαμβακερά υφάσματα του νησιού ήταν ονομαστά για τα ανεξίτηλα χρώματά τους και εκτός από την επιτόπια οικιακή χρήση, αποτελούσαν είδη εξαγωγικού εμπορίου. Η τέχνη συνεχίστηκε στα νεότερα χρόνια, μέχρι και τις αρχές του 21ου αιώνα, με τη μορφή των σταμπωτών μαντηλιών».

Καθιστή ηλικιωμένη γυναίκα. Στο κεφάλι φορεί σταμπωτό μαντήλι. Φωτ. John Thomson, 1878.
Σε Λευκωσία, Λάρνακα και Αμμόχωστο είχαν τα εργαστήρια τους αρκετοί μαντηλάρηδες. Η δουλειά των μαντηλάρηδων ήταν ολόχρονη και αρκετά προσοδοφόρα. Με την παύση λειτουργίας του εργαστηρίου του τελευταίου μαντηλάρη Νίκου Κακούλλη, το 2004, η τέχνη των σταμπωτών, που κάποτε έκανε γνωστό το όνομα της Κύπρου σε Ανατολή και Δύση, έφτασε στο τέλος της.

Ο ιερέας του χωριού Αυγόρου. Στο καλυμμαύχι έχει σταμπωτό δεμένο μαντήλι. Φωτ. John Thomson, 1878.
Η Δρ Ευφροσύνη Ριζοπούλου - Ηγουμενίδου είναι Ομότιμη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κύπρου. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν τη Λαϊκή Τέχνη, Λαϊκή Αρχιτεκτονική, Προβιομηχανική Τεχνολογία, τον Υλικό Βίο των Νεοτέρων Χρόνων, και γενικότερα το Λαϊκό Πολιτισμό της Κύπρου και του ευρύτερου Μεσογειακού Χώρου. Συμμετείχε σε δεκάδες ερευνητικά προγράμματα και συνέδρια και έχει πέραν των 100 δημοσιεύσεων σε θέματα λαϊκού πολιτισμού.
-
Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο
31 Μαρτίου 2015
Σχετικά
Οι Sooshi Mango έρχονται στην Λευκωσία με το “The Home Made World Tour”
Το χιούμορ τους μιλά για οικογένειες, συνήθειες, κουζίνες, γειτονιές, υπερβολές και όλα εκείνα τα μικρά στοιχεία που κάνουν την καθημερινή ζωή αστεία
9 πολύ καλοί λόγοι για να πας στο Κοιλάνι την Κυριακή
Έχουμε πολύ καλούς λόγους για να πάμε στο Κοιλάνι την Κυριακή
Weekend Agenda: 35 υπέροχα πράγματα για να κάνεις στην Κύπρο το πρώτο σαββατοκύριακο του Ιούλη
Μουσική, θέατρο, φεστιβάλ και καλοκαιρινές εξορμήσεις γεμίζουν την πρώτη μεγάλη έξοδο του μήνα
Στο Άρσος μαθαίνουμε να φτιάχνουμε παλουζέ, σουτζιούκκο και κουλουρούθκια με έψημα
Δωρεάν βιωματικά εργαστήρια κυπριακής γαστρονομικής παράδοσης ξεκινούν την Κυριακή 12 Ιουλίου, προσκαλώντας μικρούς και μεγάλους να μάθουν, να δημιουργήσουν και να γευτούν.
Η Κυπερούντα ζει το πιο γεμάτο πολιτιστικό καλοκαίρι της χρονιάς – Δείτε όλο το πρόγραμμα των εκδηλώσεων
Από μουσικές βραδιές και θεατρικές παραστάσεις μέχρι φεστιβάλ, πανηγύρια, αστρονομικές βραδιές και το 22ο Φεστιβάλ Μήλου, η Κυπερούντα υποδέχεται κατοίκους και επισκέπτες με ένα πλούσιο πρόγραμμα εκδηλώσεων από τα τέλη Ιουνίου μέχρι τον Οκτώβριο.
Η κυπριακή παράδοση ζωντανεύει στην Αραδίππου με ένα μεγάλο παραδοσιακό γλέντι
Ζωντανή μουσική από το συγκρότημα «Νομάδες», παραδοσιακοί χοροί, αυθεντικές κυπριακές γεύσεις και το αγαπημένο έθιμο του «τριψίματος του πιπεριού» συνθέτουν μια γιορτή αφιερωμένη στην πολιτιστική μας κληρονομιά.
Ο απόλυτος οδηγός του Ιουλίου: 15 εκδηλώσεις που ξεχωρίσαμε και αξίζει να ζήσεις
Συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, φεστιβάλ, θερινό σινεμά, γαστρονομικές γιορτές και μεγάλες πολιτιστικές διοργανώσεις συνθέτουν τον απόλυτο οδηγό για τις πιο ξεχωριστές εξόδους του μήνα
Την Παρασκευή, οι πεζόδρομοι της Λευκωσίας θα γεμίσουν μουσικές, μελωδίες και καλοκαιρινή ατμόσφαιρα!
Μια ξεχωριστή μουσική διαδρομή στους πεζόδρομους της Λήδρας και της Ονασαγόρου!
Τελευταίες παραστάσεις του Circus Atmosphere στην Κύπρο
Το Circus Atmosphere μπαίνει στις τελευταίες δύο εβδομάδες παραστάσεων στο νησί μας
Το 2ο φιλανθρωπικό κάλεσμα σειρήνων «The Sirens’ Call» επιστρέφει στο Παραλίμνι
Το «The Sirens’ Call» καλεί γυναίκες κάθε ηλικίας να συμμετάσχουν σε μια μοναδική εμπειρία κολύμβησης με φιλανθρωπικό χαρακτήρα.
Οι «Βραδιές Κωμωδίας» κάνουν στάση στον Καλοπαναγιώτη για μια βραδιά γεμάτη γέλιο
Οι Χάμπης, Παύλος Παυλίδης και Κωνσταντίνος Ψυλλίδης ανεβαίνουν στη σκηνή του Παλιού Σινεμά, προσφέροντας μια ξεχωριστή stand-up comedy παράσταση
Μία έκθεση γεμάτη αυτοκίνητα και μοτοσικλέτες... αλλά και street food
Mια εντυπωσιακή εκδήλωση αφιερωμένη στον κόσμο του αυτοκινήτου και της μοτοσικλέτας.