Αδελφοί Dardenne: “Δεν πληρώνουμε κανέναν ηθοποιό...”

Δημοσιεύτηκε στις 27 Φεβρουαρίου 2015

Για τους σκληροπυρηνικούς σινεφίλ, το σπουδαιότερο εξαγώγιμο προϊόν του Βελγίου δεν είναι ο Tintin ή οι βάφλες, είναι οι αδελφοί Dardenne. Ο Jean-Pierre, ετών 63 και ο Luc, ετών 60, έχουν κερδίσει δύο φορές το Χρυσό Φοίνικα στο Κινηματογραφικό Φεστιβάλ των Καννών, πρώτα με την ταινία ‘Rosetta’ το 1999 και στη συνέχεια με το ‘The Child’ το 2005. Με ένα καθαρά δικό τους συγκινητικό ντοκιμαντερίστικο ύφος, δημιουργούν ιστορίες που εστιάζουν στις ζωές ανθρώπων της εργατικής τάξης που διαδραματίζονται στην πόλη που ζουν στο Βέλγιο, τη Λιέγη. Το πιο πρόσφατό τους φιλμ, “Deux Jours, Une Nuit” (‘Two Days, One Night’), το οποίο ήταν επίσης υποψήφιο για Χρυσό Φοίνικα, είναι το πρώτο στο οποίο πρωταγωνιστεί μια ηθοποιός που έχει πάρει βραβείο Όσκαρ: η Marion Cotillard (‘La Vie en Rose’) και που έχει κερδίσει μια ακόμα υποψηφιότητα φέτος για την αψεγάδιαστη ερμηνεία της. Η Cotillard υποδύεται τη Sandra, μια γυναίκα που έχει ένα σαββατοκύριακο για να πείσει τους δεκαέξι συναδέλφους της, σε ένα μικρό εργοστάσιο, να τη βοηθήσουν να κρατήσει τη δουλειά της με το να απαρνηθούν τον ετήσιο μπόνους μισθό των χιλίων ευρώ.

Τι ήταν αυτό που σας έλκυσε περισσότερο σε αυτή την ιστορία μιας γυναίκας που βρίσκεται στα πρόθυρα της απόλυσης και που καλείται να πείσει τους συναδέλφους της ότι πρέπει να κρατήσει τη δουλειά της;
Jean-Pierre: Θέλαμε να δείξουμε πώς αυτή η γυναίκα, χωρίς να το συνειδητοποιεί, μέσα σε ένα σαββατοκύριακο, καταφέρνει να εμπνεύσει το αίσθημα της συναδελφικότητας που είχε χαθεί εντελώς από αυτό το εργασιακό περιβάλλον. Στην προσπάθειά της να σώσει τον εαυτό της, καταφέρνει να αναδημιουργήσει αυτό το σημαντικό στοιχείο: τη συναδελφική αλληλεγγύη. Αυτό ήταν κάτι που μας κίνησε το ενδιαφέρον. Δεν επιρρίπτουμε ευθύνες σε κανέναν. Ούτε στην εταιρεία, ούτε στην κοινωνία, ούτε στο σκληρό ανταγωνισμό που υφίσταται σε ένα εργασιακό περιβάλλον.

Η Marion Cotillard υποδύεται τη Sandra, μια γυναίκα που βρίσκεται στα όρια της κατάρρευσης καθώς παλεύει να κρατήσει τη δουλειά της. Πώς καταφέρετε να βγάλετε από μέσα της αυτή την τόσο ευάλωτη γυναίκα;
Jean-Pierre: Αυτό που συνήθως κάνουμε με τους ηθοποιούς, επαγγελματίες ή μη, είναι να δουλεύουμε με το σώμα τους, με τις κινήσεις τους. Ο διάλογος είναι πολύ σημαντικός, όμως το σώμα τους είναι εξίσου σημαντικό. Έτσι, όταν αρχίσαμε τις πρόβες με τη Marion και τον Fabrizio (Rongone, ο οποίος υποδύεται τον Manu, σύζυγο της Sandra) κάναμε πρώτα τη σκηνή στην οποία η Sandra λιποθυμά.
Luc: Η Sandra φοβάται: φοβάται τη ζωή, την ύπαρξή της, φοβάται να πει τη γνώμη της ανοιχτά. Δεν νιώθει τίποτα. Δεν λέει τίποτα. Με αυτό που της συμβαίνει, μαθαίνει να έχει εμπιστοσύνη. Να έχει εμπιστοσύνη στους άλλους, στο σύζυγό της, στον εαυτό της. Νιώθει ότι έχει το δικαίωμα να υπάρχει και να εκφράζει τις απόψεις της. Να είναι χαρούμενη.

Η Sandra έχει έναν παρόμοιο διάλογο κάθε φορά που χτυπά την πόρτα ενός συναδέλφου για να ζητήσει την ψήφο του. Τι ήταν το ζητούμενο σε αυτή την επανάληψη;
Jean-Pierre: Θέλαμε να δημιουργήσουμε τρία επίπεδα σασπένς. Το πρώτο επίπεδο ήταν στο αν θα κατάφερνε τελικά να φέρει σε πέρας η Sandra την αποστολή της. Το δεύτερο ήταν ως προς το ποιον θα βλέπαμε κάθε φορά που θα άνοιγε η πόρτα. Θα υπήρχε συναδελφική αλληλεγγύη μεταξύ τους και κατανόηση; Το τρίτο ήταν σε σχέση με το περιβάλλον που θα συναντούσε πίσω από αυτές τις κλειστές πόρτες η πρωταγωνίστρια και τις συνθήκες διαβίωσης των συναδέλφων της.

Η Sandra είναι η ‘καρδιά’ αυτού του φιλμ. Είναι η ιστορία της. Όμως μας δείχνετε ένα ευρύτερο σύνολο χαρακτήρων –τους συναδέλφους της, τα σπίτια και τις προσωπικές τους ζωές. Αυτό ήταν μια πρόκληση για σας;
Jean-Pierre: Ρωτούσαμε συχνά τους εαυτούς μας γιατί αυτοί οι τόσο διαφορετικοί χαρακτήρες θα έπρεπε να πουν ‘ναι’ ή ‘όχι’ στη Sandra. Δεκατέσσερις από τους δεκέξι είπαν όχι στην αρχική ψηφοφορία. Η Sandra δεν ήταν εκεί όταν ψήφισαν. Τώρα καλούνται να την αντιμετωπίσουν, να την κοιτάξουν στα μάτια και να της μιλήσουν. Κάποιοι εξακολουθούν να αρνούνται να ψηφίσουν υπέρ της, κάποιοι αλλάζουν γνώμη και ψάχνουμε το γιατί και στις δύο αυτές περιπτώσεις. Παρουσιάζουμε μια σειρά από διαφορετικούς λόγους, τα υπέρ και τα κατά, για τον καθένα τους.

Εσείς ως παραγωγοί ταινιών είστε καλά αφεντικά;
Luc: Για μας είναι πολύ απλό. Δεν πληρώνουμε κανέναν ηθοποιό! Δεν είναι πιο εύκολο έτσι; Σοβαρά τώρα, χωρίς να θέλουμε να ακουστούμε νάρκισσοι, οι άνθρωποι που δουλεύουν για μας το απολαμβάνουν.

Info: Η ταινία ‘Deux Jours, Une Nuit’ των αδελφών Dardenne θα προβληθεί την Πεμ 5 Μαρ, την Παρ 6 Μαρ, την Κ 8 Μαρ και την Τρ 10 Μαρ, στο πλαίσιο του 10ου Φεστιβάλ Γαλλικού Σινεμά που διοργανώνει ο Όμιλος Φίλων Κινηματογράφου Λευκωσίας στην αίθουσα του Cine Studio στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας. Ώρα έναρξης 21.00 (Κ 20.00).