Στην εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, στον Πεδουλά, θα συμβεί κάτι πολύ ξεχωριστό

Δημοσιεύτηκε στις 10 Νοεμβρίου 2025

Το The Piano Tour, ο θεσμός που ταξιδεύει τη μουσική παντού, θα βρεθεί σύντομα στον Πεδουλά, σε ένα ακόμα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, σε συνεργασία με την Κυπριακή Εθνική Επιτροπή UNESCO. Προηγήθηκαν αντίστοιχα ρεσιτάλ στη Χοιροκοιτία, στους Τάφους των Βασιλέων, στην εκκλησία της Παναγίας Αγγελόκτιστης και στο Φικάρδου, μνημεία που περιλαμβάνονται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ή στον Κατάλογο Υποψήφιων Μνημείων.

Το επόμενο ρεσιτάλ θα διεξαχθεί στην εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, στον Πεδουλά, την Κυριακή 23 Νοεμβρίου 2025 στις 10:30 με τους διακεκριμένους Κύπριους καλλιτέχνες Μανώλη Νεοφύτου (πιάνο) και Βάκια Σταύρου (φωνή).

Όπως συμβαίνει με κάθε Piano Tour, το ρεσιτάλ θα μεταδίδεται ζωντανά στο Facebook (www.facebook.com/avantgarde.cultural.foundation) ενώ αργότερα θα αναρτηθεί στο YouTube (www.youtube.com/@avantgardeCF) ενισχύοντας την προσβασιμότητα και τη συμμετοχικότητα. Το πρόγραμμα θα είναι ένα μωσαϊκό ήχων και ακουσμάτων που ποικίλουν σε χώρο και χρόνο, καλύπτοντας διάφορες γεωγραφικές περιοχές και χρονολογικές περιόδους.

Μέσα από τη συνεργασία του Πολιτιστικού Οργανισμού Avantgarde και της Κυπριακής Εθνικής Επιτροπή UNESCO, η μουσική γίνεται γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και στο παρόν, προβάλλοντας, ταυτόχρονα, μνημεία εξαιρετικής παγκόσμιας αξίας στο νησί μας. Η δράση αυτή ευθυγραμμίζεται πλήρως με τις αξίες της UNESCO για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, τη βιώσιμη ανάπτυξη μέσω των τεχνών, την ενίσχυση της πρόσβασης στον πολιτισμό ως θεμελιώδες δικαίωμα και την προώθηση του διαπολιτισμικού διαλόγου.

Το The Piano Tour είναι η επιτυχημένη δράση του Πολιτιστικού Οργανισμού Avantgarde, που φέτος ήταν ανάμεσα στις υποψήφιες πρωτοβουλίες για το Music Rights Award 2025 του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσικής (International Music Council). Μία μοναδική σειρά συναυλιών που έκανε για πρώτη φορά την εμφάνιση της το 2019, στο πλαίσιο του τελικού του ποδοσφαιρικού κυπέλου Κύπρου, και έκτοτε δεν σταματά να μας αιφνιδιάζει με ρεσιτάλ που μεταδίδονται ζωντανά από εντυπωσιακές τοποθεσίες του νησιού μας. Κάστρα, ουρανοξύστες, δάση, ναυάγια, αυτοκινητόδρομοι και άλλα μοναδικά σημεία απ’ άκρη σ’ άκρη της Κύπρου μετατρέπονται σε μία εν δυνάμει μουσική σκηνή.

Η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ είναι μονόκλιτη, ξυλόστεγη, με μεταγενέστερη στοά στη δυτική και νότια πλευρά. Ολόκληρη η εκκλησία είναι ζωγραφισμένη, με τις τοιχογραφίες να έχουν διασωθεί σε σχετικά καλή κατάσταση. Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή που βρίσκεται πάνω από τη βόρεια είσοδο, η εκκλησία κτίστηκε και τοιχογραφήθηκε τον 15ο αιώνα (1474), με δαπάνη του ιερέα Βασίλειου Χάμαδου, και συγκαταλέγεται ανάμεσα στις λίγες της Κύπρου που διέσωσαν το όνομα του αγιογράφου. Πρόκειται για τον Μηνά, με καταγωγή από την περιοχή της Μαραθάσας, ο οποίος ακολουθεί την τεχνοτροπία της ύστερης Παλαιολόγειας περιόδου, αλλά ταυτόχρονα παρακολουθεί τις καλλιτεχνικές εξελίξεις της εποχής του κι έτσι ενσωματώνει στα έργα του στοιχεία δυτικής τέχνης. Αξιοσημείωτο είναι το ξύλινο γραπτό τέμπλο του ναού, σύγχρονο των τοιχογραφιών. Είναι ένα από τα καλύτερα δείγματα του είδους που σώζονται στην Κύπρο. Στο επιστύλιο του υπάρχει ζωγραφισμένο το οικόσημο του μεσαιωνικού Βασιλείου της Κύπρου (Λουζινιάν) και δίπλα σε αυτό ο δικέφαλος αετός, σύμβολο των Παλαιολόγων, των τελευταίων βασιλέων του Βυζαντίου.

Περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO μαζί με άλλες εννέα βυζαντινές εκκλησίες της περιοχής του Τροόδους, που αποτελούν εξαιρετική μαρτυρία του βυζαντινού πολιτισμού στο νησί. Η εγγραφή τους βασίστηκε στην αυθεντικότητά τους, στην αξία τους ως μνημεία εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής της υπαίθρου που διατηρούνται σε πολύ καλή κατάσταση, καθώς και στη σημασία τους τόσο για την κατανόηση της βυζαντινής και μεταβυζαντινής τέχνης στη Μεσόγειο, όσο και για την τεκμηρίωση της σχέσης ανατολικής και δυτικής χριστιανικής τέχνης.

Οι καλλιτέχνες
O Μανώλης Νεοφύτου έδωσε το πρώτο του ρεσιτάλ σε ηλικία 11 χρόνων, λίγο προτού εισαχθεί στην Κεντρική Κρατική Ειδική Μουσική Σχολή της τότε Σοβιετικής Ένωσης, και αργότερα στο Κονσερβατόριο Τσαϊκόφσκυ – όπου φοίτησε με υποτροφία από το Ίδρυμα Νικόλα Οικονόμου και από το οποίο αποφοίτησε το 2002. Τον Οκτώβριο του ίδιου χρόνου, κέρδισε την υποτροφία του Ιδρύματος Albert Roussel για να φοιτήσει για ένα χρόνο στην École Normale του Παρισιού. Το 2004, με υποτροφία του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών Ελλάδας, φοίτησε με τον Andrew Zolinskiy στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, όπου του απονεμήθηκε το Master of Music in Performance and Related Studies.

Εκπροσώπησε την Κύπρο τρεις φορές στο διαγωνισμό της Eurovision για Νεαρούς Μουσικούς (Βρυξέλλες 1992, Βαρσοβία 1994, Λισαβώνα 1996). Έχει κερδίσει διάφορα βραβεία σε διεθνείς διαγωνισμούς ενώ έχει εμφανιστεί σε συναυλίες σε Κύπρο, Ελλάδα, Ιταλία, Γαλλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιρλανδία, Ρωσία, Ουγγαρία, Πολωνία, Κορέα και Νότιο Αφρική είτε σε ρεσιτάλ είτε σε κονσέρτα με Ορχήστρα. Έδωσε σεμινάρια και master classes σε Κύπρο και Νότιο Αφρική, έχει κυκλοφορήσει προσωπικό ψηφιακό δίσκο, συνέθεσε μουσική́ για ντοκιμαντέρ και διδάσκει πιάνο σε διάφορες σχολές.

Η Βάκια Σταύρου είναι τραγουδίστρια - τραγουδοποιός με διεθνή αναγνώριση. Αφού ολοκλήρωσε τις μουσικές της σπουδές στο Κονσερβατόριο της Πράγας, έκτισε σημαντική καριέρα στη μουσική βιομηχανία, με τη σύνθεση της “Sozinha” – γραμμένη στα πορτογαλικά – να σηματοδοτεί την έναρξη της πορείας της στα δισκογραφικά δρώμενα και στο διεθνές προσκήνιο. Η ικανότητα της να γράφει και να ερμηνεύει σε πολλές γλώσσες αποτελεί ένα από τα δυνατά της στοιχεία, γι’ αυτό και λαμβάνει τακτικά πρόσκληση από σημαντικά διεθνή φεστιβάλ μουσικής (Festival Au Fil des Voix, Paris / Mawazine Festival Rythms of the World, Casablanca / Barnasants Songwriter’s Festival, Barcelona / Teatro Sao Luiz, Lisbon, κ.ά.). Σημαντικός σταθμός στην πορεία της υπήρξε η συμμετοχή της το 2017 στο κονσέρτο γκαλά των Ηνωμένων Εθνών στη Γενεύη, με τη Συμφωνική Ορχήστρα του Μαρόκου.

Ο τελευταίος της προσωπικός δίσκος “ALASIA”, παραγωγή της γαλλικής δισκογραφικής εταιρείας Αccords Croises, αποτελείται από 15 τραγούδια δικής της σύνθεσης σε 3 γλώσσες και σε αυτόν συμμετέχει με δύο ποιήματα / τραγούδια και ο Πορτογάλος συγγραφέας Jose Luis Peixoto. Με αφορμή τον δίσκο αυτό, ο Γάλλος δημοσιογράφος της France Culture, Βertrand Dicale, έγραψε: “μια φωνή μαγική και καθόλα σαγηνευτική, που καθηλώνει τον ακροατή με την ομορφιά της κρυστάλλινης υφής της”.