"Ζωγραφίζοντας το Θείον"

Δημοσιεύτηκε στις 30 Ιουνίου 2014

Η Εταιρεία Κυπριακών Σπουδών και η Κυπριακή Επιτροπή Βυζαντινών Σπουδών σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Ελλάδος στην Κύπρο και με την υποστήριξη του Συνδέσμου Υποτρόφων Ιδρύματος Α. Γ. Λεβέντη (Κύπρου) συνδιοργανώνουν στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης της Προεδρίας της Ελλάδος στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έκθεση με θέμα: "Ζωγραφίζοντας το Θείον: Τάσεις και επιδράσεις στην εκκλησιαστική ζωγραφική της Κύπρου κατά τον 19^ο και 20ό αιώνα και ο ρόλος του νεοελληνικού κράτους".

Μέσα από την έκθεση διαγράφονται οι σχέσεις του νεοσύστατου νεοελληνικού κράτους (1830) με την υπόδουλη Κύπρο στον τομέα της ζωγραφικής. Η επιβληθείσα δυτικότροπη ζωγραφική στο "Βασίλειον της Ελλάδος" υιοθετείται και διαδίδεται στο Άγιον Όρος και σε ολόκληρη την αγγλοκρατούμενη Μεγαλόνησο. Στα μάτια των Κυπρίων η δυτικότροπη ζωγραφική αποτελούσε ένα νέο ζωγραφικό ρεύμα συνδεδεμένο με το νεοελληνικό κράτος. Υιοθετώντας τη ζωγραφική αυτή ένοιωθαν πιο κοντά στην απελευθερωμένη Ελλάδα και εξέφραζαν εικαστικά τους αλυτρωτικούς τους πόθους για απελευθέρωση και ένωση με τον εθνικό κορμό. Το νέο ζωγραφικό ιδίωμα διαδίδεται στην Κύπρο από τα μοναστικά εργαστήρια Σταυροβουνίου, Αγ. Γεωργίου Αλαμάνου, Τροοδιτίσσης και Αποστόλου Βαρνάβα, από Κυπρίους, που σπούδασαν στην Αθήνα και από Ελλαδίτες, που μετακλήθηκαν στη Μεγαλόνησο.

Η έκθεση περιλαμβάνει 100 περίπου έργα κληρικών αγιογράφων και κοσμικών ζωγράφων, σχέδια, ανθίβολα, σπουδές και δοκιμές, καθώς και αντικείμενα λαϊκής εκκλησιαστικής τέχνης, στα οποία αποτυπώνεται ο τρόπος, με τον οποίο διαμορφώθηκε η τέχνη του 19^ου και 20^ού αιώνα στην Ελλάδα και επηρέασε την τέχνη της Μεγαλονήσου, τόσο σε επίπεδο αγιογράφων και κοσμικών ζωγράφων, όσο και στο επίπεδο πρόσληψής της από τους απλούς πιστούς. Στη έκθεση θα εκτίθενται έργα των ζωγράφων: Ντζένιου, Παύλου Παυλίδη, Βασίλη Μιχαηλίδη, Αδαμάντιου Διαμαντή, Όθωνος Γιαβόπουλου, Ιωάννη, Ανδρέα Χρυσοχού, Πανάρετου Κουσουλίδη, Νικόλαου Κουνελάκη, Μιχαήλ Χριστοδουλίδη, Ιωάννη Κισσονέργη, Σολωμού Φραγκουλίδη, Νίκου Νικολαῒδη, Γαβριήλ Θεοχαρίδη, καθώς και των αγιογραφικών εργαστηρίων των Ιερών Μονών Σταυροβουνίου, Τροοδιτίσσης, Αγ. Γεωργίου Αγίας Φυλάξεως - Αγ. Γεωργίου Αλαμάνου, κατεχόμενου Αποστόλου Βαρνάβα Έγκωμης, Αγιορείτικων εργαστηρίων, ρωσικών εργαστηρίων, Ιωαννίκιου Μαυρόπουλου, Καλλίνικου Σταυροβουνιώτη και του σύγχρονου αγιογράφου Ματθαίου Ματθαίου.

Η έκθεση, την οποία επιμελήθηκαν ο δρ Χαράλαμπος Γ. Χοτζάκογλου και ο δρ Ιωάννης Ηλιάδης αποτελεί τον καρπό συνεργασίας μίας πλειάδας φορέων και ιδιωτών, οι οποίοι διέθεσαν σχετικά έργα, όπως της Κρατικής Πινακοθήκης Σύγχρονης Τέχνης, Βυζαντινού Μουσείου και Πινακοθήκης Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄, Καλλινίκειου Δημοτικού Μουσείου Αθηένου, των Ιερών Ναών Αγίας Βαρβάρας Καϊμακλίου, Τιμίου Προδρόμου Λευκωσίας, Αγίου Αντωνίου Λευκωσίας, Αρχ. Μιχαήλ Τρυπιώτη Λευκωσίας, Τιμίου Σταυρού Ομόδους, Παναγίας Αγρού Λεμεσού, Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Σανίδας Λεμεσοῦ, Μητροπολιτικού Ναού Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Λάρνακος, Παναγίας Οδηγήτριας Γαλάτας και Παναγίας Ποδύθου Γαλάτας, των οικογενειών Διαμαντή, δρος Χρ. Χατζηχριστοδούλου, Π. Φωτίου, Ν. Ελιώτη, Μ. και Ν. Κεραυνού, Ανδ. Αναξαγόρα, Γλ. Κυρίλλου, ενώ περιλαμβάνονται και επαναπατρισθέντα έργα από τα Κατεχόμενα. Η έκθεση συνοδεύεται από εικονογραφημένο Κατάλογο 280 σελίδων με επιστημονικά κείμενα, αναλυτικά λήμματα των εκτιθέμενων έργων και πλούσιο φωτογραφικό παράρτημα, την επιστημονική επιμέλεια του οποίου είχε ο ο δρ Χαράλαμπος Γ. Χοτζάκογλου.

H έκθεση θα εγκαινιασθεί στο Μέγαρο της Παλαιάς Αρχιεπισκοπής, όπου στεγάζεται η Εταιρεία Κυπριακών Σπουδών (έναντι Παγκυπρίου Γυμνασίου), την Τρίτη 1 Ιουλίου στις 19.30 και θα διαρκέσει έως τις 25 Οκτωβρίου 2014.