Δημοσιεύτηκε στις 02 Μαρτίου 2020
Η λαγάνα, παρασκευάζεται χωρίς προζύμι, και έναν τέτοιο πρόχειρο άρτο χρησιμοποίησαν και οι Ισραηλίτες κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο υπό την αρχηγία του Μωυσή.
Έκτοτε επιβαλλόταν από το Μωσαϊκό Νόμο για όλες τις ημέρες της εορτής του Πάσχα, μέχρι που ο Χριστός στο τελευταίο του Πάσχα ευλόγησε τον ένζυμο άρτο.
Η ιστορία της λαγάνας διατρέχει όλη τη διατροφική παράδοση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ο Αριστοφάνης στις «Εκκλησιάζουσες» λέει «Λαγάνα πέττεται» δηλ .»Λαγάνες γίνονται». Ο δε Οράτιος στα κείμενά του αναφέρει τη λαγάνα ως «Το γλύκισμα των φτωχών».
Το έθιμο της λαγάνας παρέμεινε αναλλοίωτο ανά τους αιώνες και συνηθίζεται να παρασκευάζεται με μεράκι από τον αρτοποιό της γειτονιάς, τραγανή λαχταριστή και σουσαμένια και καταναλώνεται κατά την Καθαρά Δευτέρα, την Πρωτονήστιμη Δευτέρα της Σαρακοστής.
Η ονομασία της «Καθαρά» προήλθε από τη συνήθεια που είχαν οι νοικοκυρές το πρωί της ημέρας αυτής, να πλένουν με ζεστό νερό και στάχτη όλα τα μαγειρικά σκεύη, ως «ημέρα κάθαρσης».
Στη συνέχεια τα κρεμούσαν στη θέση τους όπου και παρέμεναν μέχρι τη λήξη της νηστείας. Επίσης κατά την ημέρα αυτή εξέρχονταν όλοι οικογενειακώς στην ύπαιθρο και έστρωναν κάτω στη γη και έτρωγαν νηστίσιμα φαγητά όπως χαλβά, ελιές, ταραμά και λαγάνα.
Από την Καθαρά Δευτέρα προετοιμάζεται ο άνθρωπος μετά τις εορτές και την καλοφαγία των Απόκρεων, να καθαρίσει την ψυχή και το σώμα του για να φτάσει στο τέρμα δηλ. στο Πάσχα και να αναστηθεί ξανά με την Ανάσταση του Κυρίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η λαγάνα που έχει το σχήμα της«κυρα-Σαρακοστής»,που παριστάνει μια μακριά γυναίκα που έχει ένα σταυρό στο κεφάλι, δεν έχει στόμα γιατί είναι όλο νηστεία.
Τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές, έχει επτά πόδια που συμβολίζουν τις επτά εβδομάδες της νηστείας.
Έθιμο που συνηθιζόταν για να μετρούν το χρόνο κατά την περίοδο της Σαρακοστής ήταν κάθε Σάββατο να κόβουν το ένα πόδι και το τελευταίο το έκοβαν το Μ. Σάββατο όπου το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και όποιος το έβρισκε ήταν ο τυχερός της επόμενης χρονιάς.
Η νόστιμη και λαχταριστή για όλους μας λαγάνα είναι ένα προιόν άξιο σεβασμού και με πραγματική πλούσια ιστορία, θα είναι μεγάλη απώλεια για τις επερχόμενες γενεές να ξεχάσουν τις παραδόσεις μας, να ξεχάσουν τις παλιές σαρακοστιανές μυρουδιές.
Οι αρτοποιοί της γειτονιάς πιστοί στις παραδόσεις μας παρασκευάζουν την Καθαρά Δευτέρα τη λαγάνα συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση του εθίμου, ώστε οι νέες γενεές να έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν τη Σαρακοστή γιατί οι Σαρακοστιανές μυρωδιές είναι έμμεσοι φορείς μιας βαθιάς πνευματικότητας.
Σχετικά
Τσικνοπέμπτη και Καθαρά Δευτέρα σε ένα αυθεντικό ταβερνάκι by-the-sea
Παράδοση, grill και θάλασσα στο ίδιο τραπέζι
15 ζαχαροπλαστεία για τα πιο γλυκά «σ’ αγαπώ» του Αγίου Βαλεντίνου
Σοκολάτα, καρδιές και δημιουργίες που μιλούν στη γεύση και στο συναίσθημα
Sweet Romance στο Columbia Confectionery
Από 9 έως 15 Φεβρουαρίου, η συλλογή είναι αποκλειστικά διαθέσιμη στα καταστήματα σε Λεμεσό και Πάφο
40+ μαγαζιά για τα λαχταριστά πουρέκια της Τσικνοπέμπτης σε όλη την Κύπρο
Το λατρεμένο μας έδεσμα θα έχει την τιμητική του
Τα 20 σουβλατζίδικα της Λεμεσού που ξέρουν το σουβλάκι καλύτερα
Πού να φας το καλύτερο σουβλάκι στη Λεμεσό
Ένα τραπέζι για δύο: 14 εστιατόρια ξενοδοχείων για να γιορτάσετε τον Άγιο Βαλεντίνο
Γιατί ο έρωτας περνάει από το στομάχι
3 ξεχωριστοί τρόποι να γιορτάσεις την Ημέρα του Έρωτα
Τρεις προτάσεις με ξεχωριστό χαρακτήρα, αλλά κοινή φιλοσοφία: ποιότητα, προσεγμένη κουζίνα και εμπειρίες που μένουν στη μνήμη
26 μαγαζιά για σουβλάκι στη Λευκωσία που τιμούν την Τσικνοπέμπτη όπως της αξίζει
Από ιστορικά σουβλατζίδικα μέχρι αυλές-καταφύγια της σχάρας, αυτά είναι τα στέκια που κρατούν ζωντανό το εθνικό μας πιάτο
16+1 λαχταριστά μαγαζιά για να γιορτάσεις την Παγκόσμια Ημέρα Πίτσας
Η 9η Φεβρουαρίου είναι γνωστή ως η Παγκόσμια ημέρα πίτσας, αλλά εμείς τη γιορτάζουμε κάθε μέρα
25 στέκια για να διασκεδάσεις την Τσικνοπέμπτη στη Λεμεσό και στα πέριξ
Ετοιμάσου για μεγάλο γλέντι
45+ στέκια για να γλεντήσεις την Τσικνοπέμπτη στη Λευκωσία και στα πέριξ
Με μουσική, κρεατικά, μεζεδάκια και καλή παρέα υποδεχόμαστε το τριώδιο στην πρωτεύουσα
Ο βραβευμένος Κύπριος σεφ Ανδρέας Μαυρομμάτης, δοκιμάζει το παγκόσμιο food trend του Japanese Cheescake
Το viral Japanese cheesecake αποκτά μεσογειακή ταυτότητα μέσα από ποιοτικές πρώτες ύλες και δημιουργικές παραλλαγές μισελενάτου σεφ
