Τι θα δούμε φέτος στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού

Δημοσιεύτηκε στις 16 Ιουλίου 2018

Το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού προτείνει νέες οπτικές στην πραγματικότητα και παρουσιάζει 20 και πλέον δημιουργικά ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους, σε πρώτη παγκύπρια προβολή, από 1η μέχρι 8 Αυγούστου, στο Κέντρο Ευαγόρα Λανίτη.

Όπως εισηγείται και η φετινή αφίσα του Φεστιβάλ, το πρόγραμμα προβολών μάς προτρέπει να δούμε την πραγματικότητα με άλλο... μάτι, επιφυλάσσοντας ένα πλούσιο πρόγραμμα ταινιών με ποικίλη θεματολογία. Ντοκιμαντέρ για τη σύγχρονη κοινωνία, την πολιτική, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη συλλογική και την ατομική μνήμη, τον έρωτα, τη διαφορετικότητα, τη μουσική και την τέχνη φιλοδοξούν να μας αποκαλύψουν νέες οπτικές στην πραγματικότητα.  

Η χρονιά της γυναίκας
Xαρακτηριστικό του φετινού προγράμματος αποτελεί η έντονη παρουσία της γυναίκας δημιουργού, αφού περισσότερα από τα μισά ντοκιμαντέρ έχουν σκηνοθετηθεί από γυναίκες. 

H  διάσημη Γαλλίδα σκηνοθέτις Agnès Varda, 90 πλέον ετών, δεν έχει σταματήσει να ανακαλύπτει νέα όρια ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ και τη μυθοπλασία. Στο υποψήφιο για Όσκαρ ντοκιμαντέρ Faces Places ενώνει δυνάμεις με τον φωτογράφο και εικαστικό JR και μαζί διασχίζουν τη γαλλική ύπαιθρο, μοιράζονται μια απροσδόκητη φιλία και αποθεώνουν τους απλούς ανθρώπους που συναντούν καθ' οδόν, μετατρέποντας τα φωτογραφικά τους πορτρέτα σε τεράστιες τοιχογραφίες. Το ντοκιμαντέρ κέρδισε ανάμεσα σε άλλα Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ στο  Φεστιβάλ Καννών.

Ντοκιμαντέρ που ξεπερνούν τα όρια της "κανονικότητας"
Αυτό ακριβώς κάνει και το ντοκιμαντέρ Over the Limit της Marta Prus, που σκιαγραφεί τη σχέση ανάμεσα σε μια νεαρή αθλήτρια της ρυθμικής και στην προπονήτριά της, η οποία δεν εννοεί να βγει στη σύνταξη αν δεν κερδίσει πρώτα ένα χρυσό μετάλλιο για τη Ρωσία στους Ολυμπιακούς. Το ντοκιμαντέρ αποκαλύπτει τις επίπονες σωματικές και ψυχικές προσπάθειες που απαιτεί ο αμείλικτος πρωταθλητισμός στη ρυθμική γυμναστική, ένα άθλημα το οποίο ακμάζει χάρη στη λαμπερή εξωτερική αισθητική του.

Tο ντοκιμαντέρ του Λευτέρη Χαρίτου, Dolphin Man, διηγείται τη συναρπαστική ιστορία του θρυλικού δύτη Ζακ Μαγιόλ, η ζωή του οποίου υπήρξε πηγή έμπνευσης της καλτ ταινίας του Λυκ Μπεσόν Το Απέραντο Γαλάζιο. Το Obscuro Barroco (Teddy Award στη Berlinale), της Ευαγγελίας Κρανιώτη (Exotica, Erotica) διαδραματίζεται σε μια πόλη των άκρων, το Ρίο ντε Τζανέιρο, και ακολουθεί την εμβληματική φιγούρα της Luana Muniz, σε ένα ταξίδι αναζήτησης του εαυτού μέσα από τον τρανσβεστισμό, το καρναβάλι και τον πολιτικό αγώνα. Minding the Gap είναι ο τίτλος του ντοκιμαντέρ που κέρδισε το Βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου στο Sundance, μια ταινία για το skateboarding, την ενηλικίωση και τη φιλία, του Bing Liu, που κέρδισε τις εντυπώσεις σε πολλά Φεστιβάλ κινηματογράφου για τον λυρισμό και την αυθεντικότητά της.

Το Generation Wealth της Lauren Greenfield, σκιαγραφεί το ζοφερό πορτρέτο μιας υλιστικής κουλτούρας, παθιασμένης με την εικόνα. Προσωπικό ταξίδι και συνάμα ιστορικό δοκίμιο, η ταινία γίνεται μάρτυρας της παγκόσμιας οικονομίας των ακραίων διακυμάνσεων και του διεφθαρμένου «Αμερικανικού Ονείρου».

Παιδιά - θύματα του εξτρεμισμού
Μετά από το βραβευμένο ντοκιμαντέρ του, Return to Homs, ο Talal Derki επιστρέφει με το Of Fathers and Sons, στη γη των προγόνων του, όπου κερδίζει την εμπιστοσύνη μίας οικογένειας τζιχαντιστών, διεισδύοντας στα «άδυτα» του εξτρεμισμού, και αποκαλύπτοντας με καθηλωτικό τρόπο πώς μικρά παιδιά εκπαιδεύονται σε πρακτικές μίσους.

Για παιδιά - θύματα του πολέμου μιλά και το The Distant Barking of Dogs του Simon Lereng Wilmont το οποίο ακολουθεί ένα 10άχρονο αγόρι, κατά τη διάρκεια ενός έτους, καθώς η αθωότητά του διαβρώνεται σταδιακά, κάτω από την πίεση του αδυσώπητου πολέμου στην Ανατολική Ουκρανία.

Τέχνη for sale
Με πρωτοφανή πρόσβαση σε σημαντικούς καλλιτέχνες και στην ανταγωνιστική αγορά της σύγχρονης τέχνης, το The Price of Everything, του Nathaniel Kahn γίνεται καθρέφτης που αντανακλά τις αξίες και την ίδια την εποχή μας: όπου όλα πωλούνται και αγοράζονται. Το ντοκιμαντέρ ήταν υποψήφιο για το Μεγάλο Βραβείο Ντοκιμαντέρ στο Sundance.

Το Instant Dreams του Willem Baptist αποτελεί μια ωδή στην Πολαρόιντ. Όταν η εταιρεία ανακοίνωσε την οριστική διακοπή του φιλμ στιγμιαίας εμφάνισης το 2008, μια ομάδα φανατικών του instant photography αγόρασε το τελευταίο εργοστάσιο που είχε απομείνει.

Tα Μουσικά Ντοκιμαντέρ
Με τους αντισυμβατικούς της στίχους, που καταδικάζουν κάθε μορφής καταπίεση, η Σουηδή ράπερ, Silvana Imam, έχει κατακτήσει τις καρδιές ολόκληρης της  Σκανδιναβίας. Το ντοκιμαντέρ Silvana, των Mika Gustafson, Olivia Kastebring, Christina Tsiobanelis είναι ένα κινηματογραφικό ταξίδι στα πρώτα χρόνια της καριέρας της νεαρής ράπερ, που έγινε είδωλο του σύγχρονου φεμινισμού.

Το Blue Note Records: Beyond the Notes της Sophie Huber είναι ένα συναρπαστικό ταξίδι στα παρασκήνια της Blue Note Records, της κορυφαίας δισκογραφικής εταιρείας που έδωσε φωνή σε ορισμένους από τους σημαντικότερους τζαζ μουσικούς του 20ου και 21ου αιώνα.

Τρία κυπριακά ντοκιμαντέρ στο φετινό πρόγραμμα
Πλούσια είναι και η κυπριακή παραγωγή φέτος, αφού θα δούμε τρία ντοκιμαντέρ από τρεις Κύπριες σκηνοθέτιδες. Στο Missing Fetine, της Τουρκοκύπριας σκηνοθέτιδας Yeliz Shukri, που έκανε πρεμιέρα στο τμήμα Kaleidoscope του φετινού Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, μια Κύπρια γεννημένη στην Αυστραλία, αναζητά την Φετινέ, την αγνοούμενη αδελφή του παππού της, η οποία υποχρεώθηκε να παντρευτεί στα 14 της έναν Παλαιστίνιο και να φύγει από την Κύπρο χωρίς έκτοτε να δώσει σημεία ζωής.

To Birth Days, το τρίτο μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ της Δανάης Στυλιανού, ασχολείται με την εμπειρία της γέννας στη σύγχρονη εποχή των ανεξέλεγκτων ιατρικών παρεμβάσεων. Σε μια Κύπρο όπου τα επίπεδα των καισαρικών τομών ξεπερνούν κατά 4 φορές το  όριο που συνιστά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, μια μητέρα θα κάνει το δικό της ταξίδι, για να ανακτήσει την εμπιστοσύνη στο σώμα της και στο σύστημα παροχης μαιευτικής φροντίδας.

Όταν χάνει το παιδί του από λευχαιμία, ο Μιχάλης Καραϊσκάκης δωρίζει τα χρήματα που μάζεψε για τη θεραπεία του γιού του, με σκοπό να δημιουργηθεί η πρώτη Τράπεζα Εθελοντών Δοτών Μυελού των οστών στην Κύπρο. Το ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους HLA, της Βαλεντίνας Φαίδωνος, ακολουθεί τη δράση του Ιδρύματος και τις ζωές των ανθρώπων του.

Ανατρεπτικά και πολιτικά 
Ο Νορβηγός σκηνοθέτης Håvard Bustnes προσπαθεί να κατανοήσει τη δημοφιλία του νεοναζιστικού κόμματος της Χρυσής Αυγής, μέσα από τις προσωπικές ιστορίες τριών γυναικών που συνδέονται στενά με τα ηγετικά μέλη του, στο ανατρεπτικό Golden Dawn Girls.

To The Other Side of Everything της Mila Turajlic, αναφέρεται στην «άλλη πλευρά» μίας πόρτας που κρατά μια οικογένεια αποκομμένη από το παρελθόν της αλλά και στην «άλλη πλευρά» της ιστορίας της Σερβίας, θέτοντας ερωτήματα για την ευθύνη της κάθε γενιάς να αγωνίζεται για το μέλλον της. (Πρώτο βραβείο - Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Αμστερνταμ (IDFA 2017)).

Αντλώντας έμπνευση από τα λόγια του James Baldwin, κορυφαίου συγγραφέα, και ακτιβιστή της εικόνας και ζωής των μαύρων στην Αμερική, και συνδέοντάς τα με ιστορική εικονογραφία από το παρελθόν αλλά και το παρόν της ζωής των έγχρωμων πολιτών, το ντοκιμαντέρ του Raoul Peck, I am Not Your Negro αποκαλύπτει την επιτακτική ανάγκη για φυλετική και κοινωνική ισότητα. Το ντοκιμαντέρ ήταν υποψήφιο για Όσκαρ, ενώ απέσπασε ανάμεσα σε άλλα το Βραβείο BAFTA και το Βραβείο Σεζάρ Καλύτερου Ντοκιμαντέρ.

Εν μέσω του εμφυλίου πολέμου στην πρώην Γιουγκοσλαβία, ο Chris, ένας νεαρός Ελβετός δημοσιογράφος, βρίσκεται νεκρός υπό μυστηριώδεις συνθήκες, φορώντας τη στολή μιας διεθνούς ομάδας μισθοφόρων. Χρόνια αργότερα, η ενήλικη πια ξαδέρφη του Anja Kofmel, θα διερευνήσει την ιστορία του, προσπαθώντας να αντιληφθεί πώς ακριβώς είχε εμπλακεί ο Chris στη σύγκρουση, στο Chris the Swiss, ντοκιμαντέρ υποψήφιο για τρία βραβεία στο Φεστιβάλ Καννών.

Μια νέα ματιά θα δούμε φέτος και στο θέμα των προσφύγων αφού η θεματολογία μετακινείται γεωγραφικά σε μια πιο μακρινή περιοχή, στο νησί  των Χριστουγέννων, κάπου στον Ινδικό Ωκεανό. Στο Island of the Hungry Ghosts (Βραβείο Καλύτερου Ντοκιμαντέρ Tribeca FF), της Gabrielle Brady, τα κόκκινα καβούρια -σύμβολο της μετανάστευσης- μετακινούνται από τη ζούγκλα στη θάλασσα. Στην ίδια ζούγκλα κρύβεται ένα κέντρο προσωρινής κράτησης μεταναστών όπου βρίσκονται φυλακισμένοι αιτητές ασύλου. Μοναδική τους σύνδεση με τον έξω κόσμο είναι η ψυχολόγος Poh Lin Lee, ειδική στη διαχείριση μετατραυματικού στρες.

Στο πλαίσιο του  Φεστιβάλ ο εκθεσιακός χώρος The Island Club παρουσιάζει το Snow White Was Stopped at the Gates of Disneyland ένα πρόγραμμα 4 ταινιών μικρού μήκους σε σκηνοθεσία των καλλιτεχνών Johan Grimonprez, Τζοάνα Χατζηθωμά & Khalil Joreige, Pilvi Takala και Oraib Toukan. Κάθε ταινία, προσφέρει τη δυνατότητα εξερεύνησης του τρόπου με τον οποίο η εικόνα και η ταυτότητα χειραγωγούνται, ελέγχονται και επικοινωνούνται.

Προβολές ντοκιμαντέρ και στην πόλη της Πάφου
Το Φεστιβάλ επεκτείνεται όπως έχει ανακοινωθεί ήδη, και στην πόλη της Πάφου, με προβολές ντοκιμαντέρ στις 9 και 10 Αυγούστου, στο ξενοδοχείο Αλμύρα.

Η ελληνοαμερικανική συμπαραγωγή Πώς να κλέψετε μία Καρέκλα, του Κωνσταντίνου Καμπούρογλου είναι ένα ντοκιμαντέρ για την ασυμβίβαστη αγάπη για το design. Σκέψεις για το πάθος και τα χαμένα όνειρα αναδύονται από αυτό τον σύγχρονο ελληνικό μύθο, που ακολουθεί τον αγώνα ενός γνωστού designer, συλλέκτη και δασκάλου να σώσει την κληρονομιά του.

Στο Bar Talks by Schumann, της Marieke Schroeder, ο θρυλικός μπάρμαν Charles Schumann μάς οδηγεί σε ένα ταξίδι ανακάλυψης των ωραιότερων μπαρ του κόσμου: στη Νέα Υόρκη, την Αβάνα, το Τόκυο και άλλες πόλεις.

Το Φεστιβάλ θα ολοκληρωθεί με live μουσικά happenings που θα ανακοινωθούν στη συνέχεια. Αναλυτικό προγραμμα προβολών θα βρείτε online στην ιστοσελίδα εδώ.

Το σκεπτικό του poster του 13ού Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού που σχεδίασε η Δέσποινα Καννάουρου.
Η ταυτότητα του φετινού Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού αντλεί έμπνευση από τον τρόπο που οι άνθρωποι κοιτάζουν το φεγγάρι από τη γη, τον πλανήτη που όλοι θεωρούμε «σπίτι μας». Τα οκτώ πρόσωπα του φεγγαριού που θα γίνουν ορατά κατά τις οκτώ ημέρες του φεστιβάλ, φαίνεται να αποκαλύπτουν ένα μάτι, ένα ανθρώπινο βλέμμα που συμβολίζει την οπτική γωνία των σκηνοθετών που συμμετέχουν στο φετινό φεστιβάλ. Στην ουσία, με τον ίδιο τρόπο που αλλάζει η οπτική γωνία του φεγγαριού από διαφορετικά μέρη της γης, έτσι αντανακλάται και η προοπτική του δημιουργού σε κάθε ντοκιμαντέρ.