Μάθε όλες τις παραλλαγές της φλαούνας

Δημοσιεύτηκε στις 04 Απριλίου 2018

Υπάρχουν κάποιες παραλλαγές της συνταγής της φλαούνας ως προς το σχήμα, τα αρωματικά, τη γεύση, τα είδη των τυριών, τη σύνθεση του 'φωκού', τα συστατικά της ζύμης και την επάλειψη.

Ως προς το σχήμα μπορεί να είναι τριγωνικές, τετράγωνες ή στρογγυλές.

Ως προς την προσθήκη αρωματικών σε κάποιες περιοχές προστίθεται κανέλα, αλλού κανναβούρι (καβουρδισμένο ή ωμό) -κυρίως στην Πάφο, αλλά αναφέρεται και σε άλλες περιοχές όπως σε Πεδουλά, Αγρό, Στρόβολο, Λύμπια. Αλλού (περιοχή Πιτσιλιάς), πρόσθεταν στη γέμιση ψευδοκρόκο (ζαχαρά), για να αποκτήσει πιο έντονο κίτρινο χρώμα η γέμιση. Επίσης διαφέρει η αναλογία σε μαστίχα και μαχλέπι.

Ως προς τη γεύση μπορεί να είναι αλμυρή ή γλυκιά. Αλμυρή γίνεται χωρίς την προσθήκη σταφίδων ή και με προσθήκη αλατιού, γλυκιά γίνεται με προσθήκη μικρών ή μεγάλων σταφίδων ή και ζάχαρης.

Ως προς τα είδη τυριών συνήθως χρησιμοποιείται παφίτικο τυρί και χαλούμι (αναλογία 1 κιλό παφίτικο-1 χαλούμι). Κάποιες νοικοκυρές προσθέτουν και κεφαλοτύρι (κασκαβάλι), για να γίνουν πιο αλμυρές. Τα τυριά πρέπει να είναι ημίσκληρα ή σκληρά, για να τρίβονται εύκολα και να μη λασπώνει η ζύμη. Ωστόσο τα τυριά από αιγοπρόβειο γάλα θεωρούνται πιο νόστιμα. Στα νεότερα χρόνια προσθέτουν και αναρή, για να γίνουν πιο 'ελαφριές'. Οι 'διαιτητικές' φλαούνες γίνονται με βάση την αναρή (μυζήθρα).

Ως προς τη σύνθεση του 'φωκού' κάποιες νοικοκυρές διαλύουν το προζύμι με τα αβγά, άλλες το διαλύουν με χλιαρό γάλα. Αντί προζύμι, αρκετές προσθέτουν baking powder ή και μαγιά. Μπορεί επίσης να συνδυαστούν 2 διογκωτικά υλικά. Στο 'φωκό' μπορεί να προστεθεί αλεύρι ή και σιμιγδάλι.

Τέλος, ως προς τη σύνθεση της ζύμης, παραδοσιακά 'ρύζιαζαν' το ζυμάρι με ελαιόλαδο. Σήμερα χρησιμοποιούν σπορέλαια ή φυτικό λίπος (spry). Σε κάποιες περιοχές αναφέρεται η παρασκευή της ζύμης με γάλα και αβγά. Κάποιες νοικοκυρές (τα τελευταία χρόνια) προσθέτουν και χυμό πορτοκαλιού. Κάποιες δεν χρησιμοποιούν γάλα, διότι ισχυρίζονται πως η ζύμη σκληραίνει. Στο χωριό Κοιλάνι της επαρχίας Λεμεσού τις φλαούνες τις φτιάχνουν αρκατένες, δηλαδή με τον αρκάτη. Πρόκειται για το ειδικό προζύμι που παρασκευάζεται από τον αφρό των ρεβιθιών, με το οποίο γίνονται τα αρκατένα παξιμάδια. Τις προτιμούν επίσης πιο μυρωδάτες, εξ ου και χρησιμοποιούν μπαχαρικά που μπαίνουν και στα αρκατένα παξιμάδια: ζιζίμπρι (πιπερόριζα, ή ντζίντζερ), μαστίχα και μαχλέπι.

Τέλος, ως προς την επάλειψη, συνήθως αλείβονται με κρόκο αβγού. Στα νεότερα χρόνια χρησιμοποιείται και το ασπράδι ή μόνο ασπράδι, για να γίνουν πιο 'διαιτητικές'.
Αναφέρεται, επίσης, ότι παλαιότερα χρησιμοποιούσαν το λίπος του γάλακτος, γνωστό ως 'καφούρκα', για επάλειψη.

(Σημ. Στάλω Λαζάρου - Εικονικό Μουσείο Κυπριακών Τροφίμων και Διατροφής).