«A Planet in Common»: Ο Γιάννος Οικονόμου βάζει τα ζώα στο επίκεντρο της νέας του έκθεσης

Δημοσιεύτηκε στις 02 Οκτωβρίου 2026

Το Diatopos Art Centre παρουσιάζει τη νέα ατομική έκθεση του Γιάννου Οικονόμου με τίτλο A Planet in Common, σε επιμέλεια της Δάφνης Νικήτα. Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου 2026, στις 19:00. Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 13 Νοεμβρίου 2026.

Ο καλλιτέχνης συνεχίζει να διερευνά τον αυξανόμενο διαχωρισμό μεταξύ ανθρώπων και φύσης. Ο τίτλος υπονοεί ότι ο πλανήτης δεν ανήκει σε ένα μόνο είδος, αλλά μοιράζεται μεταξύ όλων των ζωντανών οργανισμών. Οι άνθρωποι σε αυτή την έκθεση παραμένουν σταθερά στο παρασκήνιο, εμφανιζόμενοι μόνο μέσω τεχνολογικών κατασκευών όπως δρόμοι, κτίρια και αεροπλάνα· μερικές φορές σε μια συμβιωτική σχέση, αλλά συχνά με ενέργειες που έχουν αρνητικές συνέπειες για άλλα ζωντανά όντα.

Πρωταγωνιστές είναι τα ζώα που κινούνται μέσα σε ένα ανθρωπογενές τοπίο. Το κύριο έργο, μια πολυκάναλη βιντεοεγκατάσταση, επικεντρώνεται σε μια πραγματική διαμάχη μεταξύ ενός γάτου, και δύο κορακιών στη γειτονιά του καλλιτέχνη, την οποία κατάφερε να ακολουθήσει, σε κάποιο βαθμό, με την βίντεο-κάμερα του. Η αμείλικτη καταδίωξη των πουλιών και η προφανής αμηχανία του γάτου αποκαλύπτουν την οξεία αντίληψη και τη συναισθηματική πολυπλοκότητα των ζώων, συμπεριλαμβανομένου του θυμού και της επιθυμίας για εκδίκηση. Πιο σημαντικό ακόμη είναι το ότι υποδηλώνει την ικανότητά τους να δημιουργούν, να αποθηκεύουν και να θυμούνται ιστορίες. Αυτό το συμβάν, μαζί με άλλα περιστατικά στο βίντεο, αποκαλύπτει μια μορφή παθιασμένου και συναισθηματικού εσωτερικού κόσμου που μοιάζει εντυπωσιακά με αυτόν των ανθρώπων. Αμφισβητεί τον μύθο μιας μηχανιστικής συμπεριφοράς που καθοδηγείται αποκλειστικά από τα ένστικτα της επιβίωσης και της αναπαραγωγής.

Παρ’ όλα αυτά, ενώ πρόκειται για ένα πραγματικό δράμα ζώων, είναι φτιαγμένο για θεατές που είναι άνθρωποι. Ο Ζακ Ντεριντά, ευαίσθητος στη δύναμη του βλέμματος, παρατηρεί ότι οι δυτικοί φιλόσοφοι και επιστήμονες, με ελάχιστες εξαιρέσεις, κοιτούσαν από καιρό τα ζώα χωρίς να αναγνωρίζουν ότι και τα ζώα μας κοιτάζουν με τη σειρά τους. Αυτή η ιεραρχία μπορεί να αναχθεί στο βιβλίο της «Γένεσης», όπου ο άνθρωπος δίνει όνομα στα ζώα και του παραχωρείται η κυριαρχία πάνω στη φύση. Σε αυτό το βίντεο, ωστόσο, τα ζώα ανταποδίδουν το βλέμμα μας. Κοιτάζουν κατευθείαν στον φακό, αμφισβητώντας την εξουσία που παραδοσιακά απονέμεται στον ανθρώπινο παρατηρητή.

Όπως γράφει ο Ντεριντά: «Το ζώο μας κοιτάζει και είμαστε γυμνοί»· στη συνέχεια προσθέτει, πιο έμμεσα: «Ίσως εδώ να ξεκινά η γλώσσα».

Ο θυμός, η επιθυμία για εκδίκηση, ο φόβος και η αγωνία του θανάτου που εκδηλώνουν αυτοί οι «μη ανθρώπινοι συνάνθρωποι», όπως τους αποκαλεί ο Τίμοθι Μόρτον, συντονίζονται με το ερώτημα του Αμιτάβ Γκος: «Τι θα γινόταν αν αυτοί που θεωρούνταν από τη δυτική ελίτ ως κτήνη και άγριοι —αυτοί που έβλεπαν σημάδια ζωτικότητας, ζωής και νοήματος σε όντα πολλών άλλων ειδών— είχαν δίκιο από την αρχή; Τι θα γινόταν αν πάρουμε σοβαρά την ιδέα ότι η Γη σφύζει από όντα που ενεργούν, επικοινωνούν, αφηγούνται ιστορίες και δημιουργούν νόημα;»

Ο Γιάννος Οικονόμου, γεννημένος στην Κύπρο, κινείται ανάμεσα στο βίντεο, τον κινηματογράφο, τη φωτογραφία και το animation, με το βίντεο να αποτελεί τον βασικό άξονα της καλλιτεχνικής του πρακτικής. Μετά τις αρχικές σπουδές του στα Οικονομικά στο Ηνωμένο Βασίλειο, επέστρεψε στην εκπαίδευση για να ακολουθήσει την τέχνη, ολοκληρώνοντας σπουδές Καλών Τεχνών και μεταπτυχιακό στο Kent Institute of Arts and Design. Στην πορεία της πρακτικής του, ο Οικονόμου αντιμετωπίζει την κάμερα όχι απλώς ως εργαλείο καταγραφής, αλλά ως ένα μέσο παρατήρησης και αναστοχασμού. Η αμεσότητα της εικόνας, η ακατέργαστη ποιότητα του πραγματικού και η αδιαμεσολάβητη παρουσία του ήχου συνυπάρχουν στα έργα του, δημιουργώντας οπτικοακουστικές συνθέσεις όπου το καθημερινό αποκτά μια ποιητική και συχνά υπαρξιακή διάσταση. Στο επίκεντρο της πρόσφατης δουλειάς του βρίσκεται η ολοένα πιο εύθραυστη σχέση ανθρώπου και φύσης — η απόσταση που δημιουργείται, αλλά και η δυνατότητα μιας επανασύνδεσης με τον κόσμο που μας περιβάλλει.

Οι ατομικές του εκθέσεις Θηριάνθρωποι στην A+ Gallery στη Λευκωσία και ΒιοΓεωΜετρίες στην Knapp Gallery του Λονδίνου, το 2022, σηματοδοτούν μια περίοδο κατά την οποία η οικολογία, το σώμα και η σχέση του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον αποκτούν κεντρική θέση στο έργο του. Η αναζήτηση αυτή συνεχίζεται και μέσα από τη συλλογική του δράση: το 2022 συνίδρυσε την In Sutu, μια άτυπη ομάδα καλλιτεχνών και θεωρητικών που εξετάζει τις περιβαλλοντικές, κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες του σύγχρονου πλανήτη, υπό την αιγίδα του Sotto Voce Contemporary Arts. Οι πρόσφατες συμμετοχές του σε εκθέσεις στην Κύπρο και το εξωτερικό, μεταξύ άλλων στις Τέχνη για έναν Πληγωμένο Πλανήτη, Το Παλαιό Μέλλον έχει Παρέλθει, Πέρα από την Επιδερμίδα, Γαία Μητέρα Πάντων και ΟΙ ΗΧΟΙ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝ ΧΩΡΟΥΣ, αποτυπώνουν μια συνεχή διερεύνηση των ορίων ανάμεσα στο ανθρώπινο και το μη ανθρώπινο. Στο έργο του Οικονόμου, η εικόνα λειτουργεί ως χώρος συνάντησης: ένας τόπος όπου ο ήχος, το σώμα, η ύλη και το τοπίο μπορούν να συνυπάρξουν και να αποκαλύψουν τις αόρατες σχέσεις που συνδέουν όλα τα έμβια και άβια στοιχεία του κόσμου.

Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 13 Νοεμβρίου 2026 και θα είναι ανοιχτή τις ακόλουθες ώρες: Τετάρτη-Παρασκευή 16:30-19:00 Σάββατο 11:00-13:00

Εκτός ωραρίου με ραντεβού.

Το Diatopos Art Centre βρίσκεται στην οδό Κρήτης 11Δ-Ζ, 1061 Λευκωσία, τηλ: 22.766117

email: info@diatopos.com website: www.diatopos.com Instagram: @diatopos_artcentre