Δημοσιεύτηκε στις 31 Δεκεμβρίου 2020
Το έθιμο της βασιλόπιτας είναι πολύ παλαιό, προέρχεται από εκείνο το τελούμενο στην αρχαία εορτή των «Κρονίων» (των ρωμαϊκών «Σατουρναλίων») που παρέλαβαν οι Φράγκοι, από τους οποίους και προήλθε η συνήθεια της τοποθέτησης νομίσματος μέσα στη πίτα και της ανακήρυξης ως «Βασιλιά της βραδιάς» αυτού που το έβρισκε.
Κατά άλλο έθιμο, αντί νομίσματος, έβαζαν φασόλι και αυτόν που το έβρισκε τον αποκαλούσαν «φασουλοβασιλιά».
- Το κόψιμο στις βασιλόπιτας είναι από τα ελάχιστα αρχέγονα έθιμα που επιβιώνουν. Σύμφωνα με τον καθηγητή Δημήτρη Λουκάτο αποτελεί εξέλιξη του γνωστού και λαϊκού εθίμου στις πρωτοχρονιάτικης πίτας. Στην αρχαιότητα υπήρχε το έθιμο του εορταστικού άρτου, τον οποίο σε μεγάλες αγροτικές γιορτές οι αρχαίοι Έλληνες πρόσφεραν στις θεούς.
- Τέτοιες γιορτές ήταν τα Θαλύσια και τα Θεσμοφόρια. Χαρακτηριστικό στοιχείο στις βασιλόπιτας είναι ότι ο άνθρωπος δοκιμάζει την τύχη του με το κέρμα στις, προσπαθώντας να μαντέψει πώς θα του έρθουν τα πράγματα στη νέα χρονιά. Σε όποιον πέσει το φλουρί, στις θα είναι ο τυχερός και ευνοούμενος του νέου έτους! Η ορθόδοξη παράδοση συνέδεσε το έθιμο με τη Βασιλόπιτα.
Ορθόδοξη θρησκευτική παράδοση
Η θρησκευτική παράδοση συνδέει την Βασιλόπιτα με την προσωπικότητα του Μεγάλου Βασιλείου, στον οποίο οφείλει και το όνομά της.
Στα χρόνια του Ιουλιανού του Παραβάτη, όταν το Βυζάντιο κήρυξε τον πόλεμο στην Περσία, ο Ιουλιανός πέρασε με τον στρατό του από την Καισάρεια. Τότε διέταξε να φορολογήσουν όλη την επαρχία και τα χρήματα αυτά θα τα έπαιρνε επιστρέφοντας για την Κωνσταντινούπολη.
Έτσι, οι κάτοικοι αναγκάσθηκαν να δώσουν ό, τι είχε ο καθένας σε χρυσαφικά και νομίσματα. Όμως ο Ιουλιανός σκοτώθηκε άδοξα σε μια μάχη στον πόλεμο με τους Πέρσες και δεν ξαναπέρασε ποτέ από την Καισάρεια.
Τότε ο Άγιος Βασίλειος έδωσε εντολή από τα μαζεμένα χρυσαφικά τα μισά να δοθούν στους φτωχούς, ένα μικρό μέρος στις ανάγκες των ιδρυμάτων της «Βασιλειάδας» και τα υπόλοιπα τα μοίρασε στους κατοίκους με ένα πρωτότυπο τρόπο: έδωσε εντολή να ζυμώσουν μικρά ψωμιά και σε κάθε ένα τοποθέτησε μέσα από ένα νόμισμα ή χρυσαφικό και κατόπιν τα μοίρασε στα σπίτια.
Έτσι τρώγοντας οι κάτοικοι τα ψωμιά έβρισκαν μέσα κάποιο από τα πολύτιμα αντικείμενα. Με τον τρόπο αυτό γεννήθηκε το έθιμο της πίτας που ονομάσθηκε Βασιλόπιτα, στην οποία βάζουμε ένα φλουρί. Αυτός στο κομμάτι του οποίου θα «πέσει» το φλουρί, θεωρείται ότι είναι τυχερός και θα έχει μια καλή χρονιά.
Πηγή: constantinoupoli.com
Σχετικά
10 φθηνά ελληνικά νησιά για διακοπές το 2026
Αναζητάτε νησιά με φθηνά ακτοπλοϊκά εισιτήρια και φθηνά ξενοδοχεία; Δείτε τη λίστα με τα πιο οικονομικά νησιά για τις καλοκαιρινές σας διακοπές.
Πώς θα είναι το φετινό καλοκαίρι στην Κύπρο - Η πρόβλεψη του Τμ. Μετεωρολογίας
"Στην Κύπρο, οι μετεωρολογικές προβλέψεις δείχνουν να έχουμε ένα φυσιολογικο καλοκαίρι"
Το ελληνικό νησί που υμνούν οι βρετανικοί Times
Το δημοσίευμα σημειώνει πως το συγκεκριμένο νησί συνεχίζει να διατηρεί τη μυθική του γοητεία με τους σύγχρονους επισκέπτες να σαγηνεύονται κυρίως από τις «απίθανες παραλίες» και τα «δελεαστικά, τιρκουάζ νερά»
40 χωριά που αξίζει να ανακαλύψεις φέτος: Πού να μείνεις, τι να φας και τι να δεις
Αν ψάχνεις την πιο αυθεντική καλοκαιρινή εμπειρία, ήρθε η ώρα να πας χωριό
Η απόλυτη εμπειρία του «slow travel», σε ένα σαββατοκύριακο στο Annabelle
Γαστρονομία, wine tasting και θαλασσινό αεράκι, στο εμβληματικό ξενοδοχείο της Πάφου
Οι Times ξεχώρισαν τα 17 ελληνικά νησιά της «απόλυτης γαλήνης», δείτε την λίστα
Σε αφιέρωμά τους, οι βρετανικοί Times ξεχωρίζουν 17 «ήσυχους» παραδείσους της Ελλάδας, προορισμούς με γαλήνια ατμόσφαιρα, ειδυλλιακές παραλίες και χαλαρούς ρυθμούς ζωής, ιδανικούς για όσους αναζητούν διακοπές μακριά από τα πλήθη
Το Cap St Georges Hotel & Resort στα Booking.com Click. EMEA 2026 Partner Spotlight Awards
Η κορυφαία αυτή αναγνώριση απονεμήθηκε στο πλαίσιο του Click. EMEA 2026, της αποκλειστικής ετήσιας συνόδου συνεργατών της Booking.com
«Φεγγάρι της Φράουλας»: Πότε θα λάμψει η πανσέληνος του Ιουνίου, η 1η του καλοκαιριού
«Strawbery Moon»: Το φεγγάρι της φράουλας, το πρώτο φεγγάρι του καλοκαιριού θα λάμψει στον ουρανό σε λίγες ημέρες
Η Ryanair ανακοίνωσε εκπτώσεις σε 13 υπέροχους προορισμούς, με τιμές που αρχίζουν από €17.99
Ετοιμάσου για καλοκαιρινή απόδραση, σε οικονομικές τιμές
Ακόμη δύο βιβλιοθήκες-βάρκες έπιασαν θέση στις παραλίες του Πρωταρά
Εγκατάσταση ακόμη δύο δανειστικών βιβλιοθηκών στις παραλίες Αγίας Τριάδας και Κάππαρη.
