Κάρτες: Πώς να απαλλαγείτε από έξτρα χρεώσεις στην ΕΕ

Δημοσιεύτηκε στις 08 Μαρτίου 2020

Αυξάνονται τα ταξίδια των Κυπρίων στο εξωτερικό και για τον λόγο αυτό θα ήταν χρήσιμο να γνωρίζουν πώς χρεώνονται οι κάρτες και ποια είναι τα δικαιώματα που έχουν ως καταναλωτές ταξιδεύοντας εκτός συνόρων.

Ο «Φ» παρουσιάζει τα κυριότερα σημεία που αφορούν τις ασφαλείς ηλεκτρονικές πληρωμές, επιβαρύνσεις για τη χρήση κάρτας, δέσμευση χρημάτων, άμεσες χρεώσεις, όπως επίσης και τι πρέπει να κάνει κάποιος όταν έχει πρόβλημα. 

Μια βασική αρχή είναι ότι για διασυνοριακή ανάληψη σε ευρώ οι τράπεζες δεν πρέπει να χρεώνουν μεγαλύτερη προμήθεια από αυτή που θα χρέωναν για ισόποση συναλλαγή σε ευρώ εντός της χώρας. Για τις πληρωμές σε ευρώ η τράπεζα του πελάτη – καταναλωτή πρέπει να χρεώνει σε ολόκληρη την ΕΕ το ίδιο επιτόκιο όπως και για τις ισοδύναμες εθνικές συναλλαγές.

Ο κανόνας αυτός ισχύει και για τις τράπεζες που έχουν την έδρα τους στην ΕΕ αλλά εκτός της ζώνης του ευρώ. Οι κανόνες της ΕΕ εφαρμόζονται σε όλα τα είδη πληρωμών με κάρτα (πληρωμή με χρεωστική κάρτα, προθεσμιακή κάρτα και πιστωτική κάρτα). Οι επιβαρύνσεις πρέπει να είναι οι ίδιες όπως αν γινόταν η χρήση στην Κύπρο. Επιπλέον, η τράπεζα δεν μπορεί να επιβάλλει τυχόν πρόσθετες επιβαρύνσεις (π.χ. ετήσια τέλη ή εφάπαξ επιβαρύνσεις) όταν χρησιμοποιείται η κάρτα σε άλλη χώρα της ΕΕ.

Οι τράπεζες που έχουν την έδρα τους σε χώρες της ΕΕ εκτός της ζώνης του ευρώ οφείλουν επίσης να εφαρμόζουν αυτόν τον κανόνα και δεν επιτρέπεται να χρεώνουν για τις πληρωμές σε ευρώ προς μια άλλη χώρα της ΕΕ ή στο εσωτερικό αυτής περισσότερο από όσο χρεώνουν για τις εγχώριες πληρωμές στο εθνικό τους νόμισμα.

Επιβαρύνσεις για τη χρήση της κάρτας 
Όταν πληρώνετε για κάτι στην ΕΕ χρησιμοποιώντας την πιστωτική ή χρεωστική σας κάρτα, οι έμποροι και οι τράπεζες δεν μπορούν να επιβάλλουν επιπλέον τέλος –γνωστό και ως «επιπρόσθετη χρέωση»– μόνο και μόνο επειδή χρησιμοποιήσατε μια συγκεκριμένη κάρτα. Ο κανόνας αυτός ισχύει για όλες τις αγορές με κάρτα (σε καταστήματα ή στο διαδίκτυο) που γίνονται εντός της χώρας σας ή σε άλλη χώρα της ΕΕ. Οι πιστωτικές και χρεωστικές κάρτες που εκδίδονται από τριμερή συστήματα (όπως η American Express και η Diners Club), καθώς και οι επιχειρηματικές ή εταιρικές πιστωτικές κάρτες, για τις οποίες χρεώνεται ο εργοδότης αντί για εσάς, δεν καλύπτονται από τους κανόνες της ΕΕ για τις υπηρεσίες πληρωμών, και συνεπώς αν τις χρησιμοποιήσετε ενδέχεται να χρεωθείτε επιπλέον.

Απάτες για κάρτες και πληρωμές
Οι κανόνες της ΕΕ περιορίζουν το ποσό που μπορεί να ζητηθεί να πληρώσετε αν πέσετε θύμα απάτης σχετικά με κάρτες ή πληρωμές – σε περίπτωση που η κάρτα ή ο λογαριασμός σας χρεωθούν χωρίς την άδειά σας. Σε όλες τις περιπτώσεις, το μόνο που μπορεί να ζητηθεί είναι να πληρώσετε το πολύ 50 ευρώ έναντι του κόστους της δόλιας πληρωμής. Ωστόσο, στις περιπτώσεις όπου η απώλεια, κλοπή ή υπεξαίρεση χρημάτων έχει γίνει εν αγνοία σας (π.χ. υποκλοπή του λογαριασμού σας, ή υποκλοπή και χρέωση της πιστωτικής σας κάρτας εν αγνοία σας), δεν πρέπει να πληρώσετε τίποτα. Η τράπεζα ή ο πάροχος της κάρτας πρέπει να καλύψουν όλο το κόστος. Ο κανόνας αυτός ισχύει και στην περίπτωση που η ζημία προκλήθηκε από τραπεζικό υπάλληλο.

Δέσμευση χρημάτων στην κάρτα σας
Μερικές φορές, όταν κάνετε μια κράτηση, π.χ. σε ξενοδοχείο ή σε εταιρεία ενοικίασης αυτοκινήτων, μπορεί να σας ζητηθεί να δώσετε τα στοιχεία της κάρτας σας ως εγγύηση για την κράτηση. Ο έμπορος μπορεί επίσης να σας ζητήσει να δεσμεύσει ένα ποσό από την κάρτα σας όταν κάνετε κράτηση. Αυτό σημαίνει ότι ο έμπορος κρατά μέρος του πιστωτικού σας ορίου ή του υπολοίπου του λογαριασμού σας για να καλύψει οποιαδήποτε πρόσθετη επιβάρυνση ενδέχεται να δημιουργήσετε, όπως υπηρεσίες δωματίου σε ξενοδοχείο ή πιθανή βλάβη σε μισθωμένο όχημα. Ο έμπορος οφείλει να σας ενημερώσει για το αν σκοπεύει να δεσμεύσει κάποιο ποσό από την πιστωτική σας κάρτα, ενώ εσείς θα πρέπει να δώσετε την έγκρισή σας γι’ αυτό, καθώς και για το ακριβές ποσό που πρόκειται να δεσμευθεί. Μόλις ολοκληρώσετε την πληρωμή –π.χ. όταν κατά την αναχώρησή σας από το ξενοδοχείο χρησιμοποιήσετε την πιστωτική σας κάρτα για να πληρώσετε το δωμάτιο, ή όταν κατά την επιστροφή του μισθωμένου αυτοκινήτου εξοφλήσετε τον σχετικό λογαριασμό– η τράπεζα πρέπει αμέσως να αποδεσμεύσει το σχετικό ποσό από την πιστωτική σας κάρτα.

Άμεσες χρεώσεις
Εάν διαπιστωθεί κάποια άμεση χρέωση από τον τραπεζικό σας λογαριασμό, αυτό μπορεί να συμβεί κατά λάθος – π.χ. αν ακυρώσατε μια σύμβαση με τον προμηθευτή σας, αλλά η άμεση χρέωση έγινε παρόλα αυτά μετά τη λήξη της σύμβασης. Σε τέτοιες περιπτώσεις, έχετε δικαίωμα σε επιστροφή των χρημάτων σας εντός 8 εβδομάδων. Αυτό ισχύει για όλες τις άμεσες χρεώσεις, τόσο εντός της χώρας σας όσο και για τις διασυνοριακές άμεσες χρεώσεις εντός της ΕΕ.

Τι πρέπει να κάνετε αν έχετε πρόβλημα
Αν υπάρχουν προβλήματα με τις πληρωμές που γίνονται εντός της ΕΕ, θα πρέπει ο καταναλωτής να απευθυνθεί στην τράπεζά του ή στον πάροχο της κάρτας. Οφείλουν να απαντήσουν γραπτώς στην καταγγελία που έγινε εντός 15 ημερών (ή εντός 35 ημερών το πολύ σε ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις). Οφείλουν επίσης να έχουν θεσπίσει επίσημη διαδικασία υποβολής καταγγελιών για τους καταναλωτές. Αν χρειαστεί ο πελάτης – καταναλωτής βοήθεια σε ό,τι αφορά την αναγνώριση των δικαιωμάτων του, μπορεί να επικοινωνήσει με το FIN-NET για τυχόν προβλήματα με παρόχους χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών ή με το ECC-Net για προβλήματα με εμπόρους.

Οι κανόνες της ΕΕ για τα τραπεζικά έξοδα στις διεθνείς και εθνικές πληρωμές δεν ισχύουν για τις επιταγές. Μερικές φορές ισχύουν πολύ υψηλά τέλη συναλλαγής για την εξαργύρωση επιταγής από άλλη χώρα της ΕΕ. Επίσης, σε πολλές χώρες οι επιταγές δεν γίνονται πλέον δεκτές ως μέσο πληρωμής.

Ασφαλείς ηλεκτρονικές πληρωμές άνω των €30
Εάν κάποιος επιθυμεί να κάνει ηλεκτρονική πληρωμή ύψους άνω των 30 ευρώ, θα πρέπει να χρησιμοποιήσει συνδυασμό τουλάχιστον δύο στοιχείων ταυτοποίησης, όπως:

κάτι που έχει (όπως κινητό τηλέφωνο ή συσκευή ανάγνωσης κάρτας) και κάτι που γνωρίζει (όπως αριθμός PIN ή κωδικός πρόσβασης)
κάτι που έχει (όπως κινητό τηλέφωνο ή συσκευή ανάγνωσης κάρτας) και κάποιο απολύτως προσωπικό χαρακτηριστικό (όπως το δακτυλικό αποτύπωμα)
κάτι που γνωρίζει (όπως αριθμός PIN ή κωδικός πρόσβασης) και κάποιο απολύτως προσωπικό χαρακτηριστικό (όπως το δακτυλικό αποτύπωμα)
Με αυτό τον τρόπο οι πληρωμές προστατεύονται καλύτερα και διεξάγονται με μεγαλύτερη ασφάλεια.