Δημοσιεύτηκε στις 02 Μαρτίου 2020
Η λαγάνα, παρασκευάζεται χωρίς προζύμι, και έναν τέτοιο πρόχειρο άρτο χρησιμοποίησαν και οι Ισραηλίτες κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο υπό την αρχηγία του Μωυσή.
Έκτοτε επιβαλλόταν από το Μωσαϊκό Νόμο για όλες τις ημέρες της εορτής του Πάσχα, μέχρι που ο Χριστός στο τελευταίο του Πάσχα ευλόγησε τον ένζυμο άρτο.
Η ιστορία της λαγάνας διατρέχει όλη τη διατροφική παράδοση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ο Αριστοφάνης στις «Εκκλησιάζουσες» λέει «Λαγάνα πέττεται» δηλ .»Λαγάνες γίνονται». Ο δε Οράτιος στα κείμενά του αναφέρει τη λαγάνα ως «Το γλύκισμα των φτωχών».
Το έθιμο της λαγάνας παρέμεινε αναλλοίωτο ανά τους αιώνες και συνηθίζεται να παρασκευάζεται με μεράκι από τον αρτοποιό της γειτονιάς, τραγανή λαχταριστή και σουσαμένια και καταναλώνεται κατά την Καθαρά Δευτέρα, την Πρωτονήστιμη Δευτέρα της Σαρακοστής.
Η ονομασία της «Καθαρά» προήλθε από τη συνήθεια που είχαν οι νοικοκυρές το πρωί της ημέρας αυτής, να πλένουν με ζεστό νερό και στάχτη όλα τα μαγειρικά σκεύη, ως «ημέρα κάθαρσης».
Στη συνέχεια τα κρεμούσαν στη θέση τους όπου και παρέμεναν μέχρι τη λήξη της νηστείας. Επίσης κατά την ημέρα αυτή εξέρχονταν όλοι οικογενειακώς στην ύπαιθρο και έστρωναν κάτω στη γη και έτρωγαν νηστίσιμα φαγητά όπως χαλβά, ελιές, ταραμά και λαγάνα.
Από την Καθαρά Δευτέρα προετοιμάζεται ο άνθρωπος μετά τις εορτές και την καλοφαγία των Απόκρεων, να καθαρίσει την ψυχή και το σώμα του για να φτάσει στο τέρμα δηλ. στο Πάσχα και να αναστηθεί ξανά με την Ανάσταση του Κυρίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η λαγάνα που έχει το σχήμα της«κυρα-Σαρακοστής»,που παριστάνει μια μακριά γυναίκα που έχει ένα σταυρό στο κεφάλι, δεν έχει στόμα γιατί είναι όλο νηστεία.
Τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές, έχει επτά πόδια που συμβολίζουν τις επτά εβδομάδες της νηστείας.
Έθιμο που συνηθιζόταν για να μετρούν το χρόνο κατά την περίοδο της Σαρακοστής ήταν κάθε Σάββατο να κόβουν το ένα πόδι και το τελευταίο το έκοβαν το Μ. Σάββατο όπου το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και όποιος το έβρισκε ήταν ο τυχερός της επόμενης χρονιάς.
Η νόστιμη και λαχταριστή για όλους μας λαγάνα είναι ένα προιόν άξιο σεβασμού και με πραγματική πλούσια ιστορία, θα είναι μεγάλη απώλεια για τις επερχόμενες γενεές να ξεχάσουν τις παραδόσεις μας, να ξεχάσουν τις παλιές σαρακοστιανές μυρουδιές.
Οι αρτοποιοί της γειτονιάς πιστοί στις παραδόσεις μας παρασκευάζουν την Καθαρά Δευτέρα τη λαγάνα συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση του εθίμου, ώστε οι νέες γενεές να έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν τη Σαρακοστή γιατί οι Σαρακοστιανές μυρωδιές είναι έμμεσοι φορείς μιας βαθιάς πνευματικότητας.
Σχετικά
Αυτή είναι η εταιρεία που αναλαμβάνει το Θαλασσάκι, το θρυλικό café στην παραλία
Κατακυρώθηκε η πενταετής διαχείριση του χώρου, ενώ καθορίστηκε και ανώτατο πλαφόν τιμών σε βασικά προϊόντα όπως καφές, νερό, μπύρα και κρασί.
Isola Beach Bar: Από τον πρώτο καφέ μέχρι το τελευταίο cocktail στο Nissi Beach
Ένας προορισμός που έχει καταφέρει να συνδέσει τη χαλάρωση της παραλίας με τη γαστρονομία και την ατμόσφαιρα ενός σύγχρονου all day and night restaurant.
Αύγουστος κάτω από τις βουκαμβίλιες του iPANEMA
Ένας χώρος που προσφέρει μια διαφορετική πλευρά του καλοκαιριού, πιο χαλαρή, πιο ατμοσφαιρική και πιο απολαυστική
Η κουζίνα του Columbia Sun αξίζει τη δική της θέση στο καλοκαίρι
Κι αυτό γιατί την χαρακτηρίζουν η ποιότητα, η ισορροπία και οι αξέχαστες γεύσεις
5 διευθύνσεις στην Κύπρο για πραγματικά καλό burger
Ζουμερά smashed patties, λιωμένα τυριά, αφράτα buns και πληθωρικά toppings: πέντε διευθύνσεις για όσους παίρνουν το burger στα σοβαρά
Ένα δημοφιλές σουβλατζίδικο σε κερνάει το πρώτο ποτήρι κρασί (για μία ολόκληρη εβδομάδα)
Αν αγαπάς το καλό φαγητό και το κρασί, τότε αυτή η εβδομάδα είναι η ιδανική αφορμή για μια έξοδο
Ένα οικογενειακό εστιατόριο, στον Πρωταρά, που σε κάνει να νιώθεις σαν στο σπίτι σου
Εδώ θα απολαύσεις αυθεντικές κυπριακές και μεσογειακές γεύσεις καθώς και φιλική εξυπηρέτηση
Αγαπημένο στέκι για brunch στο χωριό επιστρέφει και ανοίγει ξανά τις πόρτες του
Το γνωστό καφενείο επαναλειτουργεί υπό νέα διεύθυνση και δίνει ξανά ραντεβού με τους φίλους του
Κλείνει διάσημο ταβερνάκι σε ένα από τα πιο όμορφα ορεινά χωριά μας
Η ανακοίνωση της επιχείρησης
Μια διάσημη ψησταριά, σε περιμένει ξανά στην αυλή της για μεζεδάκια μετά μουσικής
Μία περιήγηση στα μουσικά στέκια της Κύπρου με στάσεις στη Λευκωσία, στην Κακοπετριά, στην Πάφο και τη Λεμεσό.
30 εστιατόρια για τη σούβλα του Δεκαπενταύγουστου
Τα εστιατόρια που σερβίρουν μπουφέ ή μεζέ ανήμερα τον Δεκαπενταύγουστο
Το εστιατόριο ΚΥΠΡΙΑΚΟΝ από το παλιό λιμάνι Λεμεσού, στο Fig Tree Bay στον Πρωταρά
Το μενού αντλεί την έμπνευσή του από την Κύπρο και τη Μεσόγειο
