Δημοσιεύτηκε στις 02 Μαρτίου 2020
Η λαγάνα, παρασκευάζεται χωρίς προζύμι, και έναν τέτοιο πρόχειρο άρτο χρησιμοποίησαν και οι Ισραηλίτες κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο υπό την αρχηγία του Μωυσή.
Έκτοτε επιβαλλόταν από το Μωσαϊκό Νόμο για όλες τις ημέρες της εορτής του Πάσχα, μέχρι που ο Χριστός στο τελευταίο του Πάσχα ευλόγησε τον ένζυμο άρτο.
Η ιστορία της λαγάνας διατρέχει όλη τη διατροφική παράδοση από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ο Αριστοφάνης στις «Εκκλησιάζουσες» λέει «Λαγάνα πέττεται» δηλ .»Λαγάνες γίνονται». Ο δε Οράτιος στα κείμενά του αναφέρει τη λαγάνα ως «Το γλύκισμα των φτωχών».
Το έθιμο της λαγάνας παρέμεινε αναλλοίωτο ανά τους αιώνες και συνηθίζεται να παρασκευάζεται με μεράκι από τον αρτοποιό της γειτονιάς, τραγανή λαχταριστή και σουσαμένια και καταναλώνεται κατά την Καθαρά Δευτέρα, την Πρωτονήστιμη Δευτέρα της Σαρακοστής.
Η ονομασία της «Καθαρά» προήλθε από τη συνήθεια που είχαν οι νοικοκυρές το πρωί της ημέρας αυτής, να πλένουν με ζεστό νερό και στάχτη όλα τα μαγειρικά σκεύη, ως «ημέρα κάθαρσης».
Στη συνέχεια τα κρεμούσαν στη θέση τους όπου και παρέμεναν μέχρι τη λήξη της νηστείας. Επίσης κατά την ημέρα αυτή εξέρχονταν όλοι οικογενειακώς στην ύπαιθρο και έστρωναν κάτω στη γη και έτρωγαν νηστίσιμα φαγητά όπως χαλβά, ελιές, ταραμά και λαγάνα.
Από την Καθαρά Δευτέρα προετοιμάζεται ο άνθρωπος μετά τις εορτές και την καλοφαγία των Απόκρεων, να καθαρίσει την ψυχή και το σώμα του για να φτάσει στο τέρμα δηλ. στο Πάσχα και να αναστηθεί ξανά με την Ανάσταση του Κυρίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η λαγάνα που έχει το σχήμα της«κυρα-Σαρακοστής»,που παριστάνει μια μακριά γυναίκα που έχει ένα σταυρό στο κεφάλι, δεν έχει στόμα γιατί είναι όλο νηστεία.
Τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές, έχει επτά πόδια που συμβολίζουν τις επτά εβδομάδες της νηστείας.
Έθιμο που συνηθιζόταν για να μετρούν το χρόνο κατά την περίοδο της Σαρακοστής ήταν κάθε Σάββατο να κόβουν το ένα πόδι και το τελευταίο το έκοβαν το Μ. Σάββατο όπου το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και όποιος το έβρισκε ήταν ο τυχερός της επόμενης χρονιάς.
Η νόστιμη και λαχταριστή για όλους μας λαγάνα είναι ένα προιόν άξιο σεβασμού και με πραγματική πλούσια ιστορία, θα είναι μεγάλη απώλεια για τις επερχόμενες γενεές να ξεχάσουν τις παραδόσεις μας, να ξεχάσουν τις παλιές σαρακοστιανές μυρουδιές.
Οι αρτοποιοί της γειτονιάς πιστοί στις παραδόσεις μας παρασκευάζουν την Καθαρά Δευτέρα τη λαγάνα συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση του εθίμου, ώστε οι νέες γενεές να έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν τη Σαρακοστή γιατί οι Σαρακοστιανές μυρωδιές είναι έμμεσοι φορείς μιας βαθιάς πνευματικότητας.
Σχετικά
Ο νέος all-day παραθαλάσσιος προορισμός της Λεμεσού - Πρώτες εικόνες
Ένας νέος προορισμός γαστρονομίας, χαλάρωσης και διασκέδασης άνοιξε τις πόρτες του στη Λεμεσό
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά rooftops για φαγητό και cocktail με θέα στο νησί
Το 7Skies επέστρεψε στον Πρωταρά και φέρνει Asian fusion γεύσεις, sushi nights και δυνατά live πάνω από τη θάλασσα
Δοκιμάσαμε τα νέα σάντουιτς και wraps της Πράσινης Πάπιας και καταλάβαμε γιατί γίνεται χαμός
Νέες γευστικές προτάσεις, ποιοτικά υλικά και ένας από τους καλύτερους καφέδες της πρωτεύουσας κάνουν την Πράσινη Πάπια στο Δάλι προορισμό για κάθε ώρα της ημέρας
Η ιστορία της κουμανταρίας στο επίκεντρο εκδήλωσης στις Βρυξέλλες
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι είχαν την ευκαιρία, μεταξύ άλλων, την Τετάρτη να γνωρίσουν την ιστορία της Κουμανταρίας, και τον Κυπριακό πολιτισμό σε εκδήλωση στις Βρυξέλλες
Το αγαπημένο μεζεδοπωλείο δίπλα στην πισίνα της Λευκωσίας άνοιξε ξανά για το καλοκαίρι
Για ελληνικούς μεζέδες δίπλα στην πισίνα, η στάση σου είναι μία
3 νέα (και πολύ ωραία) μαγαζιά πάνω στο κύμα, για να αράξεις το weekend
Οι αφίξεις που ήδη συζητιούνται πολύ
Δοκίμασε τα Healthy Boosters της Kawacom’s, ψήφισε το αγαπημένο σου και ταξίδεψε στην Αθήνα
Ένας τυχερός θα ταξιδέψει στην Αθήνα για τη συναυλία της Άννας Βίσση, με διαμονή για δύο άτομα από τις 25 έως τις 27 Σεπτεμβρίου
Το Οινοποιείο Κυπερούντας και η συμβολή του στην ανάδειξη της ποικιλίας Ξυνιστέρι
Στα 1200 μέτρα και με τεχνολογικό εξοπλισμό αιχμής και σύγχρονες εγκαταστάσεις, παράγει υψηλής ποιότητας κυπριακό κρασί
Vinyl, Vino & Fire: Η πιο ανεβασμένη ιταλική βραδιά του Ιουνίου στη Λευκωσία
Για μία μόνο βραδιά, το Scale μετατρέπεται σε σημείο συνάντησης για όσους αναζητούν εμπειρίες που συνδυάζουν μουσική, γεύση και αυθεντική φιλοξενία
Lost in Fermentation: Κρασί και σινεμά κάτω από τον έναστρο ουρανό!
Μια πρωτότυπη… κινηματογραφική γευσιγνωσία στο Modus Vivendi!
10 παγωταρίες που αξίζει να επισκεφθείς αυτό το καλοκαίρι στην Κύπρο
Από ιστορικές οικογενειακές παγωταρίες και βραβευμένα κυπριακά brands μέχρι αυθεντικά ιταλικά gelato και δημιουργικές χειροποίητες γεύσεις, ανακαλύπτουμε τα μέρη που κάνουν το καλοκαίρι πιο γλυκό
Ραντεβού στην πιο όμορφη "κρυμμένη" αυλή της πόλης, για απολαυστικές νέες γεύσεις
Καλοκαιρινές γεύσεις με άρωμα Μεσογείου στο Elia Backyard!
