Jazz in Cyprus

Δημοσιεύτηκε στις 15 Απριλίου 2013

Κατά τη διάρκεια των 60s ήρθαν στην Κύπρο αρκετοί μουσικοί από το εξωτερικό, ιδιαίτερα από την Ευρώπη, οι οποίοι έπαιζαν σε οικογενειακά κέντρα (γνωστά και ως καμπαρέ) όπως, για παράδειγμα, το Rex και το Olympia, στη Λεμεσό. Σε αυτές τις μπάντες έπαιζαν και αρκετοί Κύπριοι μουσικοί. Εξέχουσα φυσιογνωμία ήταν ο σαξοφωνίστας Μιχαλάκης Γιασεμίδης, ένας ταλαντούχος μουσικός, που έπαιζε, επίσης, βιολί και κλαρίνο. Ίσως, ήταν και ο πρώτος Κύπριος τζαζίστας. Το παίξιμό του είχε κάτι από τους μεγάλους σαξοφωνίστες της αμερικανικής jazz-swing του '30. Αυτή η σκηνή συνεχίστηκε μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του '70, ενώ στη συνέχεια υπήρξε μια ύφεση. Κι εκεί, αρχές των 80s, άνοιξε ο δρόμος για το Berklee, με πολλούς Κύπριους να πηγαίνουν Αμερική για σπουδές. Παράλληλα, άρχισαν να επιστρέφουν στην Κύπρο κι άλλοι ταλαντούχοι μουσικοί -σπουδασμένοι κυρίως με κλασικές σπουδές. Όλοι ήταν μουσικοί που έμαθαν να αυτοσχεδιάζουν και βοήθησαν ενεργά για να δημιουργηθεί ένα ανάλογο κλίμα αυτοσχεδιασμού. Τότε φτιάχτηκαν και αρκετές μπάντες όπως οι New Dimension, οι Ambodis, αλλά και οι μπάντες της Sarah Fenwick. Η σημερινή φουρνιά jazz μουσικών αναμφισβήτητα περιλαμβάνει πολλές και καλές μονάδες. Ενδεικτικά αναφέρουμε τους Χάρη Ιωάννου (σαξόφωνο), Μάριο Τούμπα (ντραμς), Ιωάννη Βαφέα (ντραμς), Μιχάλη Μέσσιο (κοντραμπάσο), Ιωάννα Τρουλλίδου (τραγούδι), Μάριο Τακούσιη (πιάνο), Γαβριήλ Καραπατάκη (ηλ. μπάσο), Sarah Fenwick (τραγούδι), Μαρίνο Νεοφύτου (κιθάρα), Γιώργο Κούλα (ντραμς), Ειρηναίο Κουλλουρά (κοντραμπάσο), Γιώργο Κρασίδη (σαξόφωνο), Σάββα Χουβαρτά (κιθάρα), Ρόδο Παναγιώτου (ντραμς), Μιχάλη Μιχαήλ (τρομπέτα), Γιώργο Μορφίτη (πιάνο) και Ιάκωβο Πάρπα (σαξόφωνο). Μουσικοί που πλέον θεωρούνται παλιές καραβάνες στην κυπριακή jazz σκηνή, από την άποψη ότι στο 'παιχνίδι' μπαίνει συνεχώς νέο αίμα -αξιόλογοι μουσικοί όπως ο Αντρέας Ροδοσθένους (ηλ. μπάσο), ο Ερμής Μιχαήλ (κιθάρα), ο Μάριος Σπύρου (ντραμς), ο Στέλιος Ξυδιάς (ντραμς), ο Αντρέας Παντελής (πιάνο) αλλά και ο Greg Makamian (κοντραμπάσο). Όλοι οι προαναφερθέντες δεν είναι σε σταθερά σχήματα. Αντιθέτως, παίζουν όλοι με όλους, όποτε και όταν προκύψει. Μοναδικές εξαιρέσεις, θα μπορούσε να πει κανείς, το γκρουπ του Χάρη Ιωάννου, το The Jazz Futures Quartet (με τη συμμετοχή και Τουρκοκύπριων μουσικών), αλλά και το γκρουπ των Μάριου Τακούσιη και Γαβριήλ Καραπατάκη.

Κυπριακά jazz albums

Ποιος είπε πως η εγχώρια jazz σκηνή δεν έχει να επιδείξει σπουδαία δισκογραφικά δείγματα;

-Οι Μάριος Τακούσιης και Γαβριήλ Καραπατάκης έχουν κυκλοφορήσει μέχρι σήμερα δύο δισκογραφικές δουλειές. Πρώτα το άλμπουμ 'Sympnoia' (2010), ενώ δύο χρόνια μετά μας έδωσαν και το δίσκο 'Seven Miles East' (2012). Ειδικά στη δεύτερη περίπτωση, πηγή έμπνευσης για τις αυθεντικές ιδέες και συνθέσεις τους αποτέλεσε η μεσογειακή κουλτούρα και παράδοση, όπως και η χρήση παραδοσιακών οργάνων. Πάντα, φυσικά, στο παίξιμό τους έχουν ως βάση τις βασικές αρχές της jazz, που μεταξύ άλλων είναι ο αυτοσχεδιασμός και η αλληλεπίδραση.

-Η Elizabeth Simonian, η οποία ως γνωστό ζει και δημιουργεί στην Ολλανδία, μετά το ντεμπούτο της άλμπουμ 'So it goes' (2009), κυκλοφόρησε πρόσφατα το δεύτερό της δίσκο με τον τίτλο 'Moonility' (2012).

-Η Ιωάννα Τρουλλίδου, η οποία θεωρείται ευρέως ως μία από τις πιο αισθησιακές και εκφραστικές jazz φωνές στο νησί, κυκλοφόρησε πρόσφατα το δίσκο 'Get out of the Town' με classic jazz μουσική.

10 best jazz albums

Οι 10 jazz δίσκοι που πρέπει οπωσδήποτε να ακούσεις -προτάσεις από 10 σπουδαίους Κύπριους τζαζίστες.

1.

Ο ντράμερ Μάριος Τούμπας προτείνει το δίσκο 'Kind of Blue' του Αμερικανού θρύλου Miles Davis (1959, Columbia Records).

2.

Ο πιανίστας Μάριος Τακούσιης προτείνει το 'So Near, So Far' (Musings for Miles) του Αμερικανού σαξοφωνίστα Joe Henderson, ένας δίσκος-tribute στον Miles Davis (1993, Verve Records).

3.

Η ερμηνεύτρια Ιωάννα Τρουλλίδου προτείνει το δίσκο 'Carmen Sings Monk' του Αμερικανού Carmen McRae (1988, Novus) πάνω σε συνθέσεις του Thelonious Monk, ή το δίσκο 'Count Basie, Sarah Vaugan' (1961, Roulette).

4.

Ο σαξοφωνίστας Χάρης Ιωάννου προτείνει το 'Bird with strings' του Charlie Parker (1949 & 1995, Verve Records).

5.

Ο σαξοφωνίστας Γιώργος Κρασίδης προτείνει το 'Saxophone Colosus' του Αμερικανού ομότεχνού του Sonny Rollins (1956, Prestige Records).

6.

Ο ντράμερ Ρόδος Παναγιώτου προτείνει το άλμπουμ 'The Incredible Jazz Guitar' του Αμερικανού κιθαρίστα Wes Montgomery (1960, Riverside).

7.

Ο σαξοφωνίστας Ιάκωβος Πάρπας προτείνει το 'Go' του σπουδαίου Αμερικανού τενόρου σαξοφωνίστα Dexter Gordon (1962, Blue Note).

8.

Ο μπασίστας Γαβριήλ Καραπατάκης προτείνει το 'Silent Feet' του Γερμανού μπασίστα Eberhard Weber (1977, ECM).

9.

Ο ιδιοκτήτης του 'Jazzy B', του μοναδικού αμιγώς jazz bar στο νησί, προτείνει το 'Gently Disturbed' του Avishai Cohen Trio, ενός γκρουπ με leader τον Ισραηλινό μπασίστα Avishai Cohen (2008, Raz Daz).

10.

Ο ντράμερ Ιωάννης Βαφέας προτείνει το άλμπουμ 'Clifford Brown/Max Roach Quintet', από τους δύο σπουδαίους Αμερικανούς μουσικούς, τον τρομπετίστα Clifford Brown και τον ντράμερ Max Roach (1954, Emarcy).