"Δεσποινίς Τζούλια" από το θέατρο Λέξη

Δημοσιεύτηκε στις 04 Οκτωβρίου 2016

Το θέατρο ΛΕΞΗ μετά τη μεγάλη επιτυχία της παράστασης "Λεωφορείον ο Πόθος" ανεβάζει τη "Δεσποινίς Τζούλια" του σπουδαίου Σουηδού δραματουργού Αύγουστου Στρίντμπεργκ, σε σκηνοθεσία Νεοκλή Νεοκλέους. Έργο με έντονο κοινωνικοταξικό μήνυμα που, όσο και αν άλλαξαν τα ερωτικο-σεξουαλικά ήθη στον 21ο αιώνα, η ανθρωποφαγική αγριότητα του σύγχρονου καπιταλισμού το καθιστά σημερινό. Η «Δεσποινίς Τζούλια» που σόκαρε, δίχασε, υμνήθηκε και κατακρίθηκε στην εποχή της, σκιαγραφεί δεξιοτεχνικά τη σύγκρουση των δύο φύλων και τη διαπλοκή του έρωτα και της εξουσίας.

Ο Αύγουστος Στρίντμπεργκ στη "Δεσποινίς Τζούλια", συμπυκνώνει πλήθος πτυχών του ανθρώπινου ψυχισμού και της αστικής κοινωνίας: την ανάγκη κάθε ανθρώπου για αγάπη και ευτυχία, τη σαθρότητα του γάμου, τη σύγκρουση των δύο φύλων, την ανομολόγητη επιθυμία της σάρκας, την απιστία και τη ζήλια. Αλλά και το αίσθημα ανωτερότητας και έπαρσης της μεγαλοαστικής τάξης, το αίσθημα μηδαμινότητας και οφειλόμενης υποταγής των «δούλων», την ευμάρεια των «αφεντικών» και τις στερήσεις των «υπηρετών», τον πόθο των τελευταίων για κοινωνική αναρρίχηση αλλά και τη διχασμένη ψυχολογία τους ανάμεσα στην υποταγή και το μίσος για τους ταξικά ισχυρούς.

Ένα έργο μεγαλειώδους ψυχογραφικής δύναμης που απαιτεί ερμηνευτές με χαρακτήρα και προσωπικότητα. Οι ηθοποιοί που υποδύονται τα τρία πρόσωπα του έργου είναι η Χριστίνα Παυλίδου (Δεσποινίς Τζούλια), ο Προκόπης Αγαθοκλέους (Ζαν) και Νιόβη Χαραλάμπους (Κριστίν).

Όμως, υπάρχει ένα ακόμα "πρόσωπο", ο ανώτερος άρχων, ο τιτλούχος πατέρας της Τζούλιας που ενώ δεν εμφανίζεται καθόλου στη σκηνή "στοιχειώνει την ατμόσφαιρα" συμβολίζοντας το απόλυτο της εξουσίας. Ακόμη και δια της απουσίας του επιβάλλεται απειλητικά σαν να προειδοποιεί. Η ισχύς της εξουσίας σηματοδοτεί την ουσία του έργου -η αστική τάξη δεν κλονίζεται. Ο "δούλος" είναι εθισμένος στην υποταγή αντλώντας ηδονή από την οδύνη.

Λίγα λόγια για την υπόθεση
Το βράδυ του θερινού ηλιοστασίου (λευκές νύκτες) του 1890, ημέρα γιορτής για τη Βόρεια Ιρλανδία, η κακομαθημένη κόρη ενός αριστοκράτη επιχειρεί να αναγκάσει τον υπηρέτη του πατέρα της να την αποπλανήσει. Με φόντο τη ξέφρενη γιορτή των υπηρετών, μέσα στη πηχτή και πνιγηρή ατμόσφαιρα της κουζίνας που βρίσκεται στα έγκατα του αρχοντικού σπιτιού, η αντίστροφη μέτρηση ξεκινά για ένα παιχνίδι χωρίς όρια και φραγμούς. Ένα ανελέητο και βασανιστικό παιχνίδι εξουσίας και εναλλαγής ρόλων.

Η μεγαλοαστή Τζούλια διαθέτει, αρχικά, το πάνω χέρι στη σύντομη «σχέση» της με τον υπηρέτη. Ορφανεμένη από μάνα, στερημένη τον έρωτα, απογοητευμένη από τον αρραβωνιαστικό της, παρά την ισχύ της τάξης της, είναι μια μοναχική, τραυματική ύπαρξη, που από δίψα για ζωή και έρωτα, στο τέλος χάνει τον έλεγχο και «καίγεται».

Ο υπηρέτης Ζαν -ένας αδυσώπητος, σχεδόν αλητήριος επιβήτορας- νιώθει πως αποκτά κάποια ισχύ επάνω της ως αρσενικό, υποτιμώντας τις δήθεν αριστοκρατικές αξίες των αφεντικών του. Αρχικά κρύβει τη σκληρότητα και το μίσος του, μιμούμενος την «καλλιεργημένη» και «ευγενή» συμπεριφορά των αφεντικών. Ένας σύγχρονος, απροκάλυπτα αναιδής, προκλητικός και κυνικός υπηρέτης.

Το τρίπτυχο συμπληρώνει η υπηρέτρια Κριστίν προδομένη από τον εραστή της και υποταγμένη στην τάξη και τη μοίρα της συμβολίζοντας τη ματαιότητα και την υποταγή.