Δημοσιεύτηκε στις 15 Ιανουαρίου 2026
Ο Γιάννης Ξυλούρης, ο θρυλικός Ψαρογιάννης και αδελφός του Νίκου Ξυλούρη, πέθανε σε ηλικία 83 ετών, αφήνοντας πίσω του μια τεράστια μουσική παρακαταθήκη. Λαουτιέρης, δημιουργός και θεματοφύλακας της κρητικής παράδοσης, σημάδεψε όσο λίγοι τον ήχο του νησιού.
Θλίψη και βαθιά συγκίνηση σκόρπισε στην Κρήτη – και ιδιαίτερα στα Ανώγεια – η είδηση του θανάτου του Γιάννη Ξυλούρη, γνωστού σε όλους ως Ψαρογιάννη. Ο σπουδαίος μουσικός και λαουτιέρης έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 83 ετών, κλείνοντας έναν κύκλο που ταυτίστηκε με την ίδια την ιστορία της κρητικής μουσικής.
Ο Γιάννης Ξυλούρης υπήρξε μια από τις πιο εμβληματικές μορφές της μεγάλης οικογένειας των Ξυλούρηδων, μιας οικογένειας που εδώ και τέσσερις γενιές τροφοδοτεί την Κρήτη – και όχι μόνο – με αυθεντικούς ήχους και δυνατές φωνές. Εγγονός του θρυλικού Καραμουζαντώνη και αδελφός του Νίκου Ξυλούρη και του Ψαραντώνη, κουβαλούσε από γεννησιμιού του το βάρος αλλά και την ευλογία μιας σπουδαίας μουσικής κληρονομιάς.
Γεννημένος το 1943 στα Ανώγεια Μυλοποτάμου Ρεθύμνου, ήρθε σε επαφή με τη μουσική από πολύ μικρή ηλικία. Στα πέντε του χρόνια κρατούσε ήδη μαντολίνο, για να ακολουθήσουν το λαούτο και η λύρα. Ακόμη μαθητής του δημοτικού, «μιλούσε» τη μυστική γλώσσα της παραδοσιακής μουσικής με την άνεση ενός ώριμου καλλιτέχνη. Σε ηλικία μόλις 12 ετών συνόδευε με το λαούτο τον αδελφό του Νίκο, ενώ στα 14 του έκανε την πρώτη του δισκογραφική εμφάνιση δίπλα του.
Στα 17 του χρόνια θεωρούνταν ήδη ένα από τα κορυφαία λαούτα της Κρήτης, με τους σημαντικότερους λυράρηδες του νησιού να επιδιώκουν τη συνεργασία του. Δεν ήταν τυχαίο ότι έλεγαν πως, όταν έπαιζε το λαούτο του, κάλυπτε μια ολόκληρη ορχήστρα. Η τεχνική του, ο ήχος και η ρυθμική του ακρίβεια τον καθιέρωσαν ως σημείο αναφοράς.
Ωστόσο, ο Ψαρογιάννης δεν περιορίστηκε στον ρόλο του συνοδού. Άνοιξε τους ορίζοντές του στη σύνθεση, στο τραγούδι και στη λύρα, δημιουργώντας σύγχρονα κρητικά τραγούδια που ξεχώριζαν για τη φαντασία και τη δεξιοτεχνία τους. Πατώντας γερά στην παράδοση, αλλά αντλώντας στοιχεία και από την έντεχνη μουσική, επιχείρησε να ανανεώσει τον κρητικό ήχο χωρίς να τον αλλοιώσει.
Στη μακρά του διαδρομή συνεργάστηκε με κορυφαία ονόματα της κρητικής μουσικής, όπως ο Κώστας Μουντάκης και ο Βασίλης Σκουλάς, ενώ συμμετείχε σε δεκάδες δισκογραφικές δουλειές, γεγονός που τον κατέστησε έναν από τους πιο πολυηχογραφημένους λαουτιέρηδες της εποχής του. Παράλληλα, η καλλιτεχνική του δράση ξεπέρασε τα όρια της Κρήτης, με συναυλίες και συνεργασίες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, αλλά και με μουσικά σχήματα από την Ήπειρο, το Αιγαίο και τη Μικρά Ασία.
Ο Γιάννης Ξυλούρης υπήρξε καλλιτέχνης ουσίας: βαθιά δεμένος με τον τόπο του, αφοσιωμένος στη μουσική και γενναιόδωρος με τη γνώση του, αφήνοντας ισχυρό αποτύπωμα και στις νεότερες γενιές. Με τον θάνατό του, η Κρήτη αποχαιρετά έναν από τους τελευταίους μεγάλους δεξιοτέχνες του λαούτου – έναν άνθρωπο που μετέτρεψε την παράδοση σε ζωντανή εμπειρία και ήχο διαχρονικό.
Πηγή: www.cnn.gr
Σχετικά
Ο Maurizio Mastrini παρουσιάζει το CAPELLI στο Κυπριακό Οινομουσείο
Ο Ιταλός πιανίστας και συνθέτης ερμηνεύει δικά του έργα στις 22 Οκτωβρίου, στο πλαίσιο της σειράς συναυλιών μουσικής δωματίου Commandaria Orchestra & Friends.
Eurovision 2027: Στη Θεσσαλονίκη ο ελληνικός εθνικός τελικός - Πότε θα πραγματοποιηθεί
Το «Sing for Greece - Εθνικός Τελικός Eurovision 2027» θα περιλαμβάνει τρεις μουσικές βραδιές, δύο ημιτελικούς και έναν μεγάλο τελικό
Η Camille έρχεται πρώτη φορά στην Κύπρο με μια «ερωτική επιστολή» γεμάτη τραγούδια
Από τη Sinéad O’Connor και τον David Bowie μέχρι τον Nick Cave, η Ιρλανδή περφόρμερ μεταμορφώνει αγαπημένα τραγούδια σε προσωπικές ιστορίες στο «Loveletter».
«CINEMA IN CONCERT»: Η sold out μουσική εμπειρία έρχεται στη Λευκωσία για έναν ξεχωριστό σκοπό
Έρχεται για να στηρίξει το Simba Animal Aid Cyprus
Μάθαμε την ημερομηνία για τη μεγαλειώδη συναυλία του Robbie Williams στην Κύπρο
Τι αναφέρουν οι πληροφορίες
Bending Time: Η Λευκωσία γίνεται μουσική και εικόνα σε μια παράσταση που «κάμπτει» τον χρόνο
Οι Copper Curios και η εικαστικός Αυγή Σταύρου συναντιούνται στο Studio του Δημοτικού Θεάτρου Λευκωσίας, συνδυάζοντας ακουστικά όργανα, ηλεκτρονικούς ήχους και εικόνες που δημιουργούνται ζωντανά.
Το κρητικό λαούτο συναντά το rock και το metal στη Λευκωσία
Το Ιδαίον Project παρουσιάζει για πρώτη φορά τις νέες του συνθέσεις, σε μια βραδιά που μοιράζεται με το Andreas Krambias Quintet στο Studio του Δημοτικού Θεάτρου Λευκωσίας.
«Τούτες Ενεί»: Τρεις φωνές, χιούμορ και ανατροπές στο Downtown Live
Η Άντρεα Μαύρου, η Άννα Χρυσάνθου και η Νωαίνα επιστρέφουν στη σκηνή την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, με τραγούδια από τη δισκογραφία τους, απρόσμενα mashups και διάθεση για παιχνίδι.
Ο Τεμπέλης Δράκος του Γιώργου Χατζηπιερρή έρχεται στη Λευκωσία τον Δεκέμβριο
Η προπώληση των εισιτηρίων για τις παραστάσεις του «Τεμπέλη Δράκου» στη Λευκωσία αρχίζει την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, στις 14:00.
Nέα ημερομηνία για τη συναυλία της Ρίας Ελληνίδου στην Αγία Νάπα
Mια ξεχωριστή μουσική βραδιά, γεμάτη ενέργεια, αγαπημένα τραγούδια και μοναδικές στιγμές
Ο Γιάννης Κουτής παρουσιάζει το «Words of Silence» στο Κυπριακό Μουσείο
Μαζί με τον Markus Stockhausen στο φιλικόρνο και τον Μάριο Τακούσιη στο πιάνο, ο Κύπριος ουτίστας και συνθέτης δίνει ραντεβού την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου για μια βραδιά όπου οι μουσικές της Ανατολικής Μεσογείου συναντούν τη σύγχρονη σύνθεση.
Με αυτή τη διαδικασία θα επιλέξει το ΡΙΚ τον καλλιτέχνη και το τραγούδι του για την Eurovision 2027
Ο κύβος ερρίφθη στην Κύπρο και το ΡΙΚ φαίνεται πως κατέληξε στη μέθοδο μέσω της οποίας θα επιλεγεί η κυπριακή συμμετοχή (καλλιτέχνης και τραγούδι) για την Eurovision 2027.
