Δημοσιεύτηκε στις 17 Οκτωβρίου 2025
Γράφει ο Μιχάλης Χριστοδούλου
Χθες το βράδυ, στο Σατιρικό Θέατρο, ζήσαμε κάτι που ξεπερνούσε τα όρια μιας θεατρικής παράστασης. Ζήσαμε μια στιγμή πολιτισμού. Μια στιγμή που θα γραφτεί με συγκίνηση στη συλλογική μνήμη όσων αγαπούν το θέατρο στην Κύπρο. Η Δέσποινα Μπεμπεδέλη, η σπουδαιότερη ίσως θεατρική φυσιογνωμία της χώρας, στάθηκε στο σανίδι με την ίδια καθαρότητα και δύναμη που τη χαρακτήριζε εδώ και 65 χρόνια. Και μας ανακοίνωσε πως αυτή θα είναι η τελευταία της παράσταση.
Το έργο Μια Ιλιάδα των Lisa Peterson και Denis O’Hare (μετάφραση και σκηνοθεσία Ανδρέας Αραούζος) είναι μια σύγχρονη, σπαρακτική αντιπολεμική ανάγνωση του Ομηρικού έπους. Ο αφηγητής — ένας ποιητής που επιστρέφει αιώνες μετά — κουβαλά στην πλάτη του όλες τις φωνές των πολέμων της ανθρωπότητας. Οι λέξεις του δεν μιλούν μόνο για τον Τρωικό Πόλεμο, μιλούν για όλους τους πολέμους-παλιούς, σύγχρονους και μελλοντικούς. Για τη φρίκη που επαναλαμβάνεται, για την ύβρη που επιμένει, για τον άνθρωπο που ξεχνά.
Μέσα σε αυτή τη δραματουργία, η Δέσποινα Μπεμπεδέλη δεν ερμηνεύει απλώς τον ρόλο, τον κατοικεί. Από την πρώτη της φράση, το κοινό παρασύρεται σε ένα ταξίδι βαθιά συναισθηματικό, σχεδόν τελετουργικό. Κάθε λέξη της έχει βάρος, κάθε παύση είναι μια μικρή έκρηξη νοήματος. Η φωνή της καθαρή, ζεστή, επιβλητική ξεπερνά το κείμενο και γίνεται ζωντανή μνήμη. Μνήμη ανθρώπων που πόνεσαν, πολέμησαν, αγάπησαν, έχασαν. Μνήμη δική της, αλλά και όλων μας.
Η λιτότητα της σκηνοθεσίας του Ανδρέα Αραούζου — χωρίς περιττά σκηνικά, με ελάχιστα οπτικά στοιχεία, διακριτικό φωτισμό και χώρο για σιωπή — δεν είναι τυχαία επιλογή. Είναι μια πράξη εμπιστοσύνης στην ηθοποιό και στον λόγο. Ο σκηνοθέτης αφήνει την ερμηνεία να αναπνεύσει. Να σταθεί μόνη της, γυμνή από εντυπωσιασμούς, απέναντι στο κοινό. Και αυτή η επιλογή λειτουργεί ως μεγεθυντικός φακός: όλη η ένταση, όλη η δύναμη, συγκεντρώνεται στην παρουσία της Μπεμπεδέλη.
Η σιωπή της στη σκηνή είναι κραυγή. Το βλέμμα της αφηγείται όσα οι λέξεις δεν χρειάζεται να πουν. Το σώμα της κουβαλά μια ζωή μέσα στο θέατρο· η φωνή της — σαν βαθύ ποτάμι — παρασύρει τον θεατή μέσα σε μια ιστορία που μοιάζει αρχαία και ταυτόχρονα επίκαιρη. Γιατί η Ιλιάδα δεν ανήκει στο παρελθόν· είναι ο καθρέφτης του παρόντος μας.
Το κοινό παρακολούθησε σχεδόν ακίνητο, σιωπηλό. Και όταν έπεσαν οι τίτλοι τέλους, το χειροκρότημα δεν ήταν απλώς για μια σπουδαία παράσταση. Ήταν φόρος τιμής σε μια γυναίκα που αφιέρωσε τη ζωή της στην Τέχνη. Σε μια φωνή που χάραξε τη θεατρική μας ιστορία. Σε έναν άνθρωπο που απέδειξε ότι το μεγαλείο δεν χρειάζεται φαντασμαγορία· χρειάζεται αλήθεια.
Η Μια Ιλιάδα δεν είναι απλώς μια παράσταση. Είναι μια βαθιά ανθρώπινη εμπειρία, ένα μνημείο λόγου και μνήμης, μια αντιπολεμική κραυγή βγαλμένη μέσα από την ψυχή μιας σπουδαίας καλλιτέχνιδας. Και το γεγονός ότι αυτή η παράσταση σηματοδοτεί το κύκνειο άσμα της Δέσποινας Μπεμπεδέλη προσθέτει ένα σπάνιο, συγκλονιστικό βάθος σε ό,τι βιώσαμε.
Χθες το βράδυ, η σκηνή του Σατιρικού δεν φιλοξένησε απλώς μια μεγάλη ερμηνεία. Φιλοξένησε μια στιγμή ιστορίας. Και όσοι τη ζήσαμε, θα τη θυμόμαστε για πάντα.
Σχετικά
Το παραμύθι της Κοκκινοσκουφίτσας ζωντανεύει από τον ΘΟΚ
Μια ιστορία-βουτιά στο δάσος του ονείρου της Κοκκινοσκουφίτσας, που μιλά για το θάρρος να προχωράς, να αμφισβητείς τους φόβους σου και να ανακαλύπτεις τη δική σου αλήθεια.
Η «Φαλακρή Τραγουδίστρια» του Ιονέσκο ανεβαίνει στη Λευκωσία
Η θεατρική ομάδα «Δώδεκα και κάτι» παρουσιάζει στο ARTOS HOUSE την εμβληματική σάτιρα του Θεάτρου του Παραλόγου, στο πλαίσιο του 39ου Φεστιβάλ Ερασιτεχνικού Θεάτρου του ΘΟΚ.
Η Κοκκινοσκουφίτσα έρχεται στον ΘΟΚ
Μια σύγχρονη διασκευή της Άνδρης Θεοδότου και με την ποιητική σκηνοθετική ματιά του Φώτη Νικολάου, να αγγίξει τις ευαίσθητες χορδές μικρών και μεγάλων θεατών.
Ξανά στο Όριεντ Εξπρές: Η μεγάλη θεατρική επιτυχία επιστρέφει στον ΘΟΚ
H θεατρική σεζόν ανοίγει με νέο κύκλο παραστάσεων μετά από απαίτηση του κοινού
Για πρώτη φορά στην Κύπρο η «Μαντάμ Μαριάννα» σε μια ολοκαίνουργια θεατρική παραγωγή
Η Αστυνομική κωμωδία του Ανδρέα Αριστοτέλους, που αγαπήθηκε στην Αθήνα, ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Κύπρο, σε σκηνοθεσία Γιάννη Κλειδέρη και παραγωγή Πάνου Στρούθου
Αυτά είναι όλα όσα θα δούμε στη σκηνή του ΘΟΚ τη νέα σεζόν
Μια νέα θεατρική σεζόν με κλασικά έργα, σύγχρονο θέατρο και νέες κυπριακές φωνές ετοιμάζεται να ανοίξει αυλαία από τον Οκτώβριο.
Angelo Tsarouchas: Ο διάσημος Ελληνοκαναδός κωμικός έρχεται στην Κύπρο
Ο καταξιωμένος stand-up comedian παρουσιάζει τη νέα του παράσταση «Diaspora» σε Λεμεσό και Λευκωσία τον Οκτώβριο
H πρωτότυπη παράσταση «Προσπαθούμε» επιστρέφει για δεύτερη χρόνια
Μια σύγχρονη κωμωδία που επιθυμεί να ρίξει φως σε ένα θέμα τόσο καθημερινό και συνάμα τόσο μυστικό
«Η Δημοπρασία» του Σταύρου Τσιώλη ανεβαίνει στην Αξιοθέα
Ο Αργύρης Μπακιρτζής πρωταγωνιστεί στο συγκινητικό μονόπρακτο, αποτίοντας φόρο τιμής στον σπουδαίο σκηνοθέτη και στην πολύχρονη φιλία τους
«Το Χρονικό της Κύπρου» επιστρέφει σε μία παράσταση αφιερωμένη στον Μιχάλη Πιερή
Η ιστορική και πολυβραβευμένη παραγωγή του Θεατρικού Εργαστηρίου του Πανεπιστημίου Κύπρου παρουσιάζεται ξανά, πέντε χρόνια μετά τον θάνατο του ιδρυτή και σκηνοθέτη του Θ.Ε.ΠΑ.Κ.
Γρηγόρης Μπιθικώτσης: Η ζωή του γίνεται παράσταση στην Αθήνα
Ποιοι γνωστοί τραγουδιστές και ηθοποιοί θα συμμετάσχουν
