Μαθαίνουμε τα πασχαλινά έθιμα του γραφικού χωριού Άρσος

Δημοσιεύτηκε στις 29 Απριλίου 2021

Αυτές τις γιορτινές μέρες, οι σκέψεις μας στρέφονται στο παρελθόν, εκεί όπου οι αυλές των παραδοσιακών σπιτιών, «μύριζαν» φλαούνες• εκεί όπου όλοι οι γείτονες ήταν μαζεμένοι, γιορτάζοντας την Ανάσταση του Κυρίου και φυσικά, εκεί όπου τα πασχαλινά έθιμα, ήταν «πρωταγωνιστές».

Στη Δημόσια Ομάδα του Facebook, του χωριού Άρσος της επαρχίας Λεμεσού, ο διαχειριστής της Ηλίας Ιωακείμ, μοιράζεται μαζί με το κοινό, τα έθιμα του Πάσχα στο Άρσος, καλώντας το, μάλιστα, να μοιραστεί μαζί τους τις δικές τους αναμνήσεις από αυτές τις παλιές, και καλές εποχές, όπως αναφέρεται.

«Όλες οι γιορτές στο χωριό είχαν τις χαρές και τις ιδιαιτερότητες τους. Την γιορτή όμως που με ιδιαίτερη ανυπομονησία ανέμεναν μικροί και μεγάλοι ήταν το Πάσχα το οποίο εορταζόταν με ιδιαίτερο κατανυχτικό και λαμπρό τρόπο. Θα προσπαθήσουμε από σήμερα και κάθε μέρα να παρουσιάσουμε διάφορα έθιμα μικρά και μεγάλα αλλά και αναμνήσεις όπως διαδραματίζονταν αυτές τις μέρες στο χώρο.

Οι φλαούνες
Οι νοικοκυρές του χωριού από βδομάδες φύλαγαν τα αυγά για να τα βάλουν στις φλαούνες . Κάθε σπίτι είχε την δική του καπονάδα με τις όρνιθες. Τυριά έφτιαχναν οι δυο, τρεις βοσκοί του χωριού που όμως δεν αρκούσαν για όλο το χωριό. Ο Χριστόδουλος Κολανιαστός ο μανάβης του χωριού έφερνε τυριά από τα χωριά της Πάφου και πωλούσε στους χωριανούς , οι οδηγοί των λεωφορείων που πήγαιναν καθημερινά Λεμεσό και Πάφο, και οι άλλοι μανάβηδες και μεταπράτες του χωριού. Μετά την Αγία Τετάρτη ζύμωναν τις φλαούνες τις κουμουλιές ,τα κουλλούρια, τις τυρωτές και το κουλλούρι του Μα (Μάη) με τον σταυρό στη μέση. Το κουλούρι αυτό το κρέμαζαν στην νεφκά του σπιτιού και το έτρωγαν μετά την πρωτομαγιά. Υπήρχε ένας άτυπος συναγωνισμός για την ποιότητα και την καλή γεύση των φλαούνων. Αυτές τις μέρες οι γειτονιές ευωδίαζαν από τις φρεσκοψημένα ζυμώματα στους φούρνους.

Στις περιοχές μας δεν έβαζαν σταφιδάκια και ζάχαρη μέσα στις φλαούνες. Για άρωμα και γεύση έβαζαν φρέσκο δυόσμο και κανναούριν κασιανισμένο. Πρώτοι δοκιμαστές καθ’ ότι ήταν νηστείες ήταν τα παιδιά που κοινωνούσαν συνήθως Αγία Τετάρτη. Όσες νοικοκυρές είχαν φούρνους στα σπίτια τους πύρωναν αρκετές φορές και για τους γείτονες που δεν είχαν δικό τους. Στον φούρνο μας εκτός από την μάνα μου την Ανισού φούρνιζαν η Παρασκευού του Θεωρή, η Αρτέμα του Παντέλα , και η Σοφία του Γιαννή. Κάτι που θυμούμαι ήταν ότι δεν τις ονομάτιζαν για να μην τις ματιάσουν και τις έλεγαν αμολόητες μέχρι να ξεφουρνίσουν και να είναι επιτυχημένες.

Πριν την Αγία βδομάδα έφτιαχναν επίσης τα γνωστά γλυκά κουλλουράκια και τα έψηναν μέσα σε λαμαρίνες στους φούρνους.

Βαμμένα κόκκινα αυγά
Τα αυγά τα έβαφαν με τσάκρες (παπαρούνες) και σιμιλλούθκια (άγριες κίτρινες μαργαρίτες) και κρομμυόφυλλα . Μερικά από τα αυγά τα στόλιζαν με φύλλα τριανταφυλλιάς που τα κολλούσαν στα αυγά και τα περιτύλιγαν με κάλτσα για να βγει το αποτύπωμα του φύλλου μετά την βαφή. Μερικά από τα περίτεχνα αυτά βαμμένα αυγά τα φύλαγαν για χρόνια».