Δημοσιεύτηκε στις 04 Μαρτίου 2021
Η Εγκλείστρα και το μοναστήρι του Αγίου Νεοφύτου βρίσκονται κοντά στο χωριό Τάλα, 10 περίπου χιλιόμετρα βóρεια της Νέα Πάφου. Η Εγκλείστρα αποτελούσε αρχικά μία μικρή φυσική σπηλιά στην ανατολική πλευρά ενός λόφου. Μπροστά στο λόφο υπάρχει μία βαθιά χαράδρα, στο βάθος της οποίας ρέει ένας χείμαρρος.
Στην Εγκλείστρα έζησε και ασκήτεψε ο Άγιος Νεόφυτος, μία από τις σημαντικότερες μορφές της Εκκλησίας της Κύπρου. Σύμφωνα με την «Τυπική Διαθήκη» που συνέταξε ο ίδιος το 1214, εγκαταστάθηκε στο μικρό λαξευτό εκκλησάκι το 1159. Κατά την τοπική παράδοση, ο Άγιος αρχικά είχε λαξεύσει άλλη εγκλείστρα ανατολικά της Πάφου, κοντά στο χωριό Σουσκιού. Το λαξευτό αυτό σπήλαιο είναι γνωστό ως «Παλαιά Εγκλείστρα» και οι τοιχογραφίες του χρονολογούνται στο 15ο ή στις αρχές του 16ου αιώνα. Εκεί ενδέχεται να έζησε άλλος ασκητής.
Ο Άγιος Νεόφυτος μετέτρεψε τη φυσική σπηλιά σε ασκητήριο με δύο χώρους. Ο πρώτος χώρος περιελάμβανε μία μικρή εκκλησία αφιερωμένη στον Τίμιο Σταυρό και ο δεύτερος το κελλί του Αγίου, μέσα στο οποίο λάξευσε και τον τάφο του. Το κελλί του επικοινωνούσε με το ιερό βήμα της εκκλησίας. Ο Άγιος απομονώθηκε στην Εγκλείστρα μέχρι το 1170, οπότε χειροτονήθηκε ιερέας από τον Επίσκοπο Πάφου Βασίλειο Κίνναμο και η φήμη του εξαπλώθηκε γρήγορα στο νησί. Πολλοί μοναχοί συγκεντρώθηκαν γύρω του και σχημάτισαν μοναστική κοινότητα, για την οποία ο Άγιος Νεόφυτος συνέταξε την «Τυπική Διαθήκη», ένα είδος κανονισμών για την λειτουργία του μοναστηριού. Η επιθυμία του Αγίου για ησυχία και απομόνωση, τον προέτρεψε να λαξεύσει άλλη Εγκλείστρα, πιο ψηλά στο βράχο, πάνω από το παλαιό παρεκκλήσι. Δίπλα στο νέο του κελλί λάξευσε μικρό παρεκκλήσι αφιερωμένο στον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο.
Από τα μοναστικά κτίσματα του πρώτου μοναστηριού σήμερα σώζονται η μικρή εκκλησία της Εγκλείστρας με το νάρθηκα και το σκευοφυλάκιο πάνω απ’ αυτήν, το κελλί του Αγίου με τον τάφο του και η τράπεζα. Πιο ψηλά στον λόφο, σώζεται το νεότερο κελλί του Αγίου και το παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου.
Η Εγκλείστρα του Αγίου Νεοφύτου χωρίζεται στο άνω και το κάτω τμήμα. Το κατώτερο τμήμα παρουσιάζει και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον λόγω του ότι είναι κατάγραφο. Σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή στο κελλί του Αγίου, ο ζωγραφικός διάκοσμος της Παλαιάς Εγκλείστρας και του Ιερού Βήματος του ναού του Τιμίου Σταυρού, συμπληρώθηκε από τον ζωγράφο Θεόδωρο Αψευδή το 1183. Ο Άγιος Νεόφυτος εμφανίζεται δύο φορές στις τοιχογραφίες. Κάπου στις αρχές του 13ου αιώνα οι τοιχογραφίες του κυρίως ναού αντικαταστάθηκαν. Από τις τοιχογραφίες του Θεόδωρου Αψευδή ελάχιστα δείγματα έχουν διασωθεί. Η τεχνοτροπία του Αψευδή απαντάται την εποχή αυτή και σε άλλα μνημεία του Βαλκανικού χώρου και προέρχεται από την Κωνσταντινούπολη. Αντιθέτως, οι τοιχογραφίες του 13ου αιώνα, που αντικατέστησαν τις αρχικές του Θεόδωρου Αψευδή, παρουσιάζουν μία εντελώς διαφορετική τεχνοτροπία, που χαρακτηρίζεται από την σχεδόν υπερβολική σχηματική απόδοση των μορφών.
Το καθολικό της Μονής του Αγίου Νεοφύτου κτίστηκε πιθανότατα στις αρχές του 16ου αιώνα και ανήκει στον τύπο της καμαροσκέπαστης τρίκλιτης βασιλικής με τρούλο. Η αρχική εκκλησία ήταν κατάγραφη, μεγάλο μέρος των τοιχογραφιών όμως καταστράφηκαν κατά την περίοδο 1585-1611.
Σχετικά
Η Λευκωσία ετοιμάζεται για τα Χριστούγεννα και προσκαλεί τις δικές σου ιδέες
Μέχρι τις 25 Οκτωβρίου παρατείνεται η υποβολή προτάσεων για το εορταστικό πρόγραμμα του Δήμου, που θα διαρκέσει από τις 29 Νοεμβρίου έως τις 6 Ιανουαρίου.
Ένα διήμερο αθλητισμού και κοινών εμπειριών για την ομάδα της Pafilia στο Minthis
Το τουρνουά padel και η γιορτινή εκδήλωση που ακολούθησε έφεραν κοντά τους ανθρώπους της Pafilia, σε ένα διήμερο γεμάτο αθλητισμό, συναδελφικότητα και όμορφες στιγμές στο Minthis.
Η Barbie τιμά τη Σελίν Ντιόν με συλλεκτική κούκλα εμπνευσμένη από την εμφάνισή της στα Όσκαρ του 1998
Η κούκλα αναπαριστά την εμφάνιση της Καναδής τραγουδίστριας όταν ερμήνευσε το «My Heart Will Go On» στην τελετή απονομής των Όσκαρ το 1998
Οι 20 καλύτεροι προορισμοί στο εξωτερικό για μαγικά Χριστούγεννα!
Η πιο όμορφη εποχή του χρόνου πλησιάζει και ονειρευόμαστε γιορτινά ταξίδια στο εξωτερικό
75 επισκέψεις σε 24 χρόνια: Ο Βρετανός που έκανε το Louis Phaethon Beach δεύτερο σπίτι του
Για τον Paul Ingledew, η επιστροφή στην Πάφο δεν είναι πια διακοπές αλλά επιστροφή σε ένα μέρος γεμάτο ανθρώπους, αναμνήσεις και στιγμές ζωής.
Πανσέληνος Οκτωβρίου 2026: Πότε θα εμφανιστεί στον ουρανό το «Φεγγάρι του Κυνηγού»
Από πού πήρε το όνομα του το «Φεγγάρι του Κυνηγού» και ποια είναι η ιδανικότερη στιγμή για να τη δείτε
Αυτές είναι οι νικήτριες των 21ων Βραβείων Madame Figaro Γυναίκες της Xρονιάς 2026
Μια λαμπερή και συγκινητική βραδιά μόλις έχει ολοκληρωθεί.
Βροχές, καταιγίδες και ισχυροί άνεμοι - Αναλυτικά η πρόγνωση
Σήμερα, ο καιρός θα είναι μερικώς συννεφιασμένος με πιθανές τοπικές βροχές και καταιγίδες, κυρίως στα δυτικά και βόρεια παράλια.
Καλοκαίρι 2027: Ανακοινώθηκαν νέα αεροπορικά δρομολόγια από και προς ευρωπαϊκούς προορισμούς
Όλα όσα πρέπει να ξέρεις
Ανακηρύχθηκαν οι 15 πιο φιλικές πόλεις της Ευρώπης για διακοπές
Σύμφωνα με τα Condé Nast Traveller's 2026 Readers' Choice Awards
«Οι πιο φιλικές πόλεις της Ευρώπης»: Αυτή η χώρα κατέκτησε τις δύο πρώτες θέσεις
Η Ευρώπη διαθέτει αμέτρητους δημοφιλείς προορισμούς, όμως μία πόλη ξεχωρίζςι για τη φιλοξενία της, καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση στη λίστα με τις πιο φιλικές πόλεις της Ευρώπης για το 2026
Το "Baywatch" επιστρέφει και έσκασε το πρώτο τρέιλερ
Αν η τελευταία σας ανάμνηση από τους ναυαγοσώστες στα κόκκινα είναι από τον σεισμό του 1999, ετοιμαστείτε, καθώς η σειρά-φαινόμενο αναβιώνει τον Ιανουάριο.
