H Χοιροκοιτία αλλάζει και έχει τη σφραγίδα της Δέσποινας

Δημοσιεύτηκε στις 30 Μαΐου 2018

Αν μου έλεγε κάποιος φίλος ή φίλη τι θα κάνουμε σήμερα, πώς θα περάσουμε τη μέρα μας, θα πρότεινα να πάμε σε ένα μικρό χωριό με μεγάλη ιστορία. Θα έλεγα να πάμε Χοιροκοιτία.  Μετά από μερικά τηλεφωνήματα αποφασίσαμε να βρεθούμε όλοι σε ένα κεντρικό σημείο, αφού είμαστε από διαφορετικές επαρχίες -Λευκωσία, Λεμεσό, Λάρνακα, Πάφο- και αυτό δεν ήταν άλλο από τη Χοιροκοιτία, με σημείο συνάντησης το Αλλόκοτο Καφέ. 

Μετά από 15 με 20 λεπτά οδικώς συναντηθήκαμε στο Αλλόκοτο Καφέ για ένα καφεδάκι στα γρήγορα, αφού είχαμε τόσα πολλά να δούμε και να μάθουμε. Μετά το καφεδάκι και τη φρεσκοψημένη στον ξυλόφουρνο χαλουμόπιτα, πήγαμε κατευθείαν στον παλιό, παραδοσιακό ελαιόμυλο του παππού Σταυρινού.

Η Παναγία του Κάμπου
Δεν μείναμε όμως μέχρι εκεί, αλλά επισκεφθήκαμε το Σαράι της Ρήγαινας. Ένας πανέμορφος χώρος που θα σε ταξιδέψει πίσω στη μεσαιωνική Κύπρο. Ακολούθησε η επίσκεψή μας για προσκύνημα στο εξωκλήσι της Παναγίας του Κάμπου, ένα κατάλοιπο της βυζαντινής-μεσαιωνικής περιόδου της Χοιροκοιτίας, το οποίο βρίσκεται δύο χιλιόμετρα βορειοδυτικά της κοινότητας, στον κάμπο της Χοιροκοιτίας, εξ ου και πήρε αυτό το όνομα. Η κύρια φάση του ναού χρονολογείται από το 10ο αιώνα και ανήκει στον τύπο του σταυροειδούς εγγεγραμμένου με τρούλο. Από αρχαιολογικές ανασκαφές του Τμήματος Αρχαιοτήτων διαπιστώθηκε η ύπαρξη και παλαιότερων αρχαιολογικών φάσεων. Η παλαιότερη φάση χρονολογείται πιθανότατα στα τέλη του 6ου με αρχές του 7ου αιώνα και ανήκει σε μια τρίκλιτη εκκλησία με εγγεγραμμένες πλάγιες αψίδες, ο αρχιτεκτονικός τύπος της οποίας δεν έχει ακόμη διακριβωθεί. Κατά τις αραβικές επιδρομές η εκκλησία δέχθηκε μετατροπές. Στα τέλη του 15ου αιώνα ο ναός επεκτάθηκε προς τα δυτικά και έγινε νέος ζωγραφικός διάκοσμος. Χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης φάσης αποτελεί η κύρια είσοδος στη δυτική πλευρά με το οξυκόρυφο γοτθικό τόξο, που κοσμείται με ένα σκαλιστό κεφάλι στολισμένο με αμπελόφυλλα. Η περίμετρός του χρησιμοποιήθηκε για ταφές, ενώ στο βορειοδυτικό άκρο του συμπλέγματος αποκαλύφθηκαν τα θεμέλια ενός ελαιοπιεστηρίου.

Η Ρήγαινα πέρασε απ’ εδώ
Οι μύθοι και οι θρύλοι θέλουν τη Ρήγαινα να πέρασε και από τη Χοιροκοιτία στα χρόνια του Μεσαίωνα. Κοντά στην εκκλησία της Παναγίας του Κάμπου βρισκόταν και ο Πύργος της Χοιροκοιτίας, που αποτελούσε σημαντικό κτίσμα των Ιωαννιτών ιπποτών και είχε τη μορφή φρουρίου. Η παράδοση λοιπόν αναφέρει πως η Ρήγαινα, η οποία σύχναζε στην περιοχή, συνήθιζε να λειτουργείται στη συγκεκριμένη εκκλησία της Παναγίας του Κάμπου.

Μαθήματα παράδοσης
Η επίσκεψή μας, όμως, στη Χοιροκοιτία δεν τελειώνει. Συνεχίζεται με μαθήματα παράδοσης στα εργαστήρια που λειτουργούν στο χωριό, στο Αλλόκοτο Καφέ, όπου μπορείς να μάθεις  εμπειρικά να φτιάχνεις ψωμί, χαλουμωτές, ελιωτές, χαλούμι, αναρή, γλυκά του κουταλιού, μαρμελάδες, μακαρόνια του σκλινιτζιού, παραδοσιακά σαπούνια, πιθκιάβλι, καλαθοπλεχτική, κεραλοιφή και παστελάκι. Οι τιμές κυμαίνονται στα €10 για τρεις δραστηριότητες σε μία μέρα ή στα €16 για πέντε δραστηριότητες μαζί με κυπριακό μπούκωμα.

Για φαγητό στο Παραθκιάνταλο, για γλυκό στο Doctor Ice
Απέναντι από το Αλλόκοτο Καφέ, σε ένα κτίσμα του περασμένου αιώνα, λειτουργεί μία ολοκαίνουρια ταβέρνα με κυπριακή, αυθεντική κουζίνα και φυσικά λαχταριστούς μεζέδες. Πιάτα προσεγμένα και νόστιμα! Μετά το φαγητό κατευθυνθήκαμε για προσκύνημα στην εκκλησία του χωριού, που είναι αφιερωμένη στον Άγιο Ιάκωβο τον Πέρση. Ακούσαμε πως εδώ στη Χοιροκοιτία το μαγαζί Doctor Ice φτιάχνει χρωματιστές βάφλες, κρέπες, χυμούς και παγωτά και είπαμε να τα γευτούμε πριν μπούμε στο μονοπάτι της φύσης που υπάρχει στη Χοιροκοιτία και οδηγεί στον, διάσημο παγκοσμίως, Νεολιθικό Οικισμό της κοινότητας.

Περάσαμε μία πολύ γεμάτη ημέρα και απολαύσαμε κάθε λεπτό σε αυτό το μικρό ιστορικό χωριό της Κύπρου. Φεύγοντας, κάναμε μία τελευταία βόλτα στο HD Handmade, ένα πολύ ενδιαφέρον κατάστημα παραδοσιακών προϊόντων και αναμνηστικών. Εδώ θα βρεις διάφορα είδη από βότανα, κεριά, κουλούρια, παξιμάδια, μέλι, σαπούνια, είδη περιποίησης προσώπου, μακαρόνια, κρασιά, βούρκες, πιθκιάβλια, προϊόντα από χαρούπια και σταφύλι, μαρμελάδες, γλυκά του κουταλιού και πολλά άλλα. Κάναμε τις αγορές μας και αποχωρήσαμε. Το αρχικό όραμα της Δέσποινας, για μια Χοιροκοιτία με ζωή στον πυρήνα της, συνεχίζεται, και ευελπιστούμε να βρει περισσότερη ανταπόκριση από κυβέρνηση και τοπικούς φορείς, διότι αυτό που διαπιστώνεται ως επισκέπτης σε αυτό το χωριό και στους χώρους που έχουν διαμορφωθεί, είναι κάτι μοναδικό. Πρόκειται για ένα χωριό που πραγματικά αξίζει να επισκεφθεί κάποιος.

Έρχεται σύντομα
Αυτό το διάστημα στη Χοιροκοιτία ετοιμάζεται ένα πολύ πρωτότυπο θεματικό μουσείο. Το International Museum of Broken Relationships της Κύπρου αναζητεί εκθέματα. Αν έχεις χωρίσει και έχεις στην κατοχή σου κάποιο αντικείμενο που σηματοδοτεί αυτή την πρώην σχέση και έγινε ίσως μέρος ή αφορμή του χωρισμού, μπορείς να το παραχωρήσεις ανώνυμα στο Μουσείο μαζί με τη μικρή του ιστορία. Για να στείλεις το αντικείμενο και να πεις την ιστορία σου, επικοινώνησε είτε με inbox μήνυμα στη σελίδα του Μουσείου στο facebook είτε στο mail brokenrelationshipcy@gmail.com. Η υπόθεση του Διεθνούς Μουσείου των Διαλυμένων Σχέσεων είναι απλή. Οι άνθρωποι δίνουν μικρά αντικείμενα που αντιπροσωπεύουν κάποιο είδος αποτυχημένης προσωπικής σχέσης μαζί με μια σύντομη περιγραφή. Μερικά κομμάτια είναι συναισθηματικά. Ορισμένοι είναι λυπημένοι. Μερικά είναι αστεία. Αλλά όλοι τους καταγράφουν την ανθρώπινη κατάσταση με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Γράψε τη δικιά σου αποτυχημένη σχέση μέσα σε λίγες γραμμές και θα μείνει για πάντα στην Ιστορία σε αυτό το Μουσείο.