"Ο Δον Κιχώτης είναι μια πραγματικά αγνή ψυχή και ένας αιώνιος ρομαντικός ήρωας"

Δημοσιεύτηκε στις 11 Σεπτεμβρίου 2017

"Να αλλάξεις τον κόσμο φίλε Σάντσο, δεν είναι τρέλα, ούτε ουτοπία. Είναι δικαιοσύνη!"

H θρυλική ατάκα του Δον Κιχώτη θα ακουστεί στο Πολιτιστικό ίδρυμα Τράπεζας Κύπρου το Σάββατο 16 Σεπτεμβρίου στις 19.30 στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Τεχνών Φανερωμένη 17 σε μια εκπαιδευτική μουσικοχορευτικη συναυλία που απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας μέχρι 12 ετών, χωρίς βεβαίως να υπάρχει αυστηρός ηλικιακός περιορισμός σε κείμενα της Μαγδαλένας Ζήρα.

Η σουίτα του Τέλεμαν "Δον Κιχώτης" για έγχορδα και τσέμπαλο είναι βασισμένη στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Ισπανού συγγραφέα Μιγκέλ ντε Θερβάντες Σααβέδρα, ένα από τα πιο εμπνευσμένα έργα της νεότερης δυτικής λογοτεχνίας. Η πρωτοτυπία της παράστασης βασίζεται στο γεγονός ότι πρόκειται για ένα έργο μπαρόκ εποχής, το οποίο παρουσιάζεται με φρέσκια ματιά, χρησιμοποιώντας την αφήγηση ως ένα μέσο προσέγγισης του νεαρού κοινού σε συνάρτηση με την απόδοση της ιστορίας μέσα από το σύγχρονο χορό και τις σύγχρονες τεχνοτροπίες εμπλοκής του κοινού στο δημιουργικό κομμάτι.

Η Δρ Άντρη Χατζηανδρέου πρόεδρος και ιδρυτικό μέλος του πολιτιστικού οργανισμού Arts Embrace που έχει την επιμέλεια της συγκεκριμένης παράστασης και τους προγράμματος μίλησε στο Check In για τον 'Δον Κιχώτη'.

Μιλήστε μας για την μουσικοχορευτική παράσταση 'Δον Κιχώτης' και εξηγείστε μας τι την κάνει εκπαιδευτική και πως επιτυγχάνεται η διαδραστικότητα;
Η παράσταση είναι εμπνευσμένη από την «Σουίτα Δον Κιχώτης» του συνθέτη Georg Philipp Telemann για έγχορδα και τσέμπαλο και το μυθιστόρημα του Ισπανού συγγραφέα Μιγκέλ ντε Θερβάντες Σααβέδρα. Όπως προδίδει και ο τίτλος, η σουίτα του Τέλεμαν είναι βασισμένη στο μυθιστόρημα του Θερβάντες το οποίο αποτελεί ένα από τα πιο εμπνευσμένα έργα της νεότερης δυτικής λογοτεχνίας. Το έργο περιγράφει τις περιπέτειες του πρωταγωνιστή Αλόνσο Κιχάνο, ενός απλού αγρότη ο οποίος έχοντας διαβάσει πολλά βιβλία για τον ιπποτισμό, πιστεύει ότι είναι ιππότης και παίρνει το όνομα Δον Κιχώτης. Η πρωτοτυπία της παράστασης βασίζεται στο γεγονός ότι πρόκειται για ένα έργο μπαρόκ εποχής, το οποίο παρουσιάζεται με μια σύγχρονη ματιά, χρησιμοποιώντας την αφήγηση ως ένα μέσο προσέγγισης του νεαρού κοινού σε συνάρτηση με την απόδοση της ιστορίας μέσα από το σύγχρονο χορό και τις σύγχρονες τεχνοτροπίες και μεθόδους εμπλοκής του κοινού στο δημιουργικό κομμάτι.

Πρόκειται δηλαδή για μία διαδραστική εκπαιδευτική παράσταση, μια οξύμωρη σύμπραξη μπαρόκ μουσικής με δρώμενο σύγχρονου χορού η οποία αποδίδει την ιστορία του Δον Κιχώτη χρησιμοποιώντας τη μουσική του Τέλεμαν, την προσαρμογή των κειμένων της Μαγδαλένας Ζήρα, την αφήγηση της ηθοποιού Λήδας Καραγιάννη, τις χορογραφίες των Βίκη Κάλλα και Παναγιώτη Τοφή, τις ερμηνείες των Άντρη Χατζηανδρέου, Κώστα Δεμιρτζόγλου, Βίκη Χατζηανδρέου, Νικόλα Ευθυμίου, Δώρου Ζήσιμου, και Ελεάνας Αντρέου, και την καθοδήγηση της μουσικού/εκπαιδεύτριας Νατάσας Χατζηανδρέου. Η συμμετοχή των παιδιών είναι κυρίως κινησιολογική, αφού της παράστασης προηγείται σύντομο εργαστήρι με τους χορογράφους/χορευτές μας οι οποίοι προετοιμάζουν τα παιδιά για την ενεργό εμπλοκή τους σε αυτή. Έτσι, τα παιδιά έχουν την ευκαιρία να ακολουθήσουν την ιστορία μέσω αφήγησης, να ακούσουν το πρωτότυπο έργο του Τέλεμαν, και να συμμετάσχουν κινησιολογικά με την καθοδήγηση των χορευτών.

Γιατί επιλέξατε το συγκεκριμένο έργο για την παραγωγή αυτής της παράστασης για παιδιά;
Μια φράση του μυθιστορήματος και μόνο ήταν αρκετή για να εμπνεύσει την ομάδα του Οργανισμού μας: «Να αλλάξεις τον κόσμο φίλε Σάντσο, δεν είναι τρέλα, ούτε ουτοπία. Είναι δικαιοσύνη!» Η επιλογή της ιστορίας του Δον Κιχώτη δεν ήταν καθόλου τυχαία. Πέρα από τα ποιοτικά κριτήρια που λαμβάνονται πάντοτε υπόψη από τι δική μας ομάδα στη δημιουργία μιας παραγωγής, υπάρχουν και άλλα κριτήρια επιλογής, όπως οι ευρύτερες κοινωνικοπολιτικές καταστάσεις αλλά και τα μηνύματα που θέλει να στείλει ένας οργανισμός με το έργο του, η παρακαταθήκη που θέλει να αφήσει. Η δική μας τέχνη δεν κινείται χώρια από τον κόσμο, από την ζωή, τις χαρές και τις δυσκολίες, τις αδικίες της. Πλάθετε παράλληλα με αυτή, μέσα από αυτή. Η μουσική, ο χορός, το θέατρο, δεν είναι έννοιες αόριστες. Είναι έννοιες επαναστατικά δομημένες - είναι βιώματα, αγώνες, επαναστάσεις προσωπικές, συναισθηματικές, ιδεολογικές, ηθικές, ακόμα και σωματικές.

Η τρέλα και η ουτοπία που κρύβονται μέσα στην διεκδίκηση της δικαιοσύνης και της δικαίωσης, αποτελούν θεμελιό, ας το εκφράσουμε στην κυπριακή διάλεκτο, της κληρονομιάς που επιδιώκει να περάσει ο Πολιτιστικός Οργανισμός Arts Embrace στον Kύπριο πολίτη. Η αναζήτηση της δικαιοσύνης και η αστείρευτη ανάγκη για αλλαγή της πορείας του κόσμου είναι εξαιρετικής σημασίας στις μέρες μας, ευθύνη του κάθε ανθρώπου, άκρως απαραίτητη στη διασφάλιση της ουσιαστικής εμπλοκής των πολιτών, στα των πολιτών. Έχοντας λοιπόν σαν θεμελιώδη αρχή ότι η ανάγκη για δημιουργική έκφραση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση της ανθρώπινης φύσης, ο Πολιτιστικός Οργανισμός Arts Embrace προάγει την φιλοσοφία ότι οι τέχνες είναι ένα από τα βασικότερα και ουσιαστικότερα μέσα καλλιέργειας ενεργών πολιτών, από νεαρή ηλικία, εντός και εκτός των συνόρων τους. Δίνοντας έμφαση στην επιμόρφωση νεαρών ατόμων από την προσχολική ηλικία μέχρι και τα φοιτητικά χρόνια, ο Arts Embrace συμβάλλει με τον δικό του τρόπο στη δημιουργία ανεξάρτητα σκεπτόμενων ανθρώπων, που μέσα από την δημιουργική τους εξέλιξη ανακαλύπτουν την καλλιτεχνική ταυτότητά τους, τα είμαι, τα θέλω και τα αγαπώ τους, αλλάζοντας έτσι με την σειρά τους τον κόσμο.

Ο Δον Κιχώτης ουσιαστικά είναι μία τραγική φιγούρα που κυνηγάει χίμαιρες. Πως περνάει αυτό στα παιδιά μέσα από τη συγκεκριμένη παράσταση;
Όλες αυτές οι περιπέτειες δηλαδή δεν ήταν τίποτα άλλο παρά μόνο αυταπάτες; Και τι θα ήταν η ζωή δίχως «αυταπάτες»…; Αγώνες δίχως διεκδίκηση. Όνειρα δίχως φαντασία. Αλήθειες δίχως θάρρος κι ειλικρίνεια. Ας πούμε τότε λίγα λόγια για την ιστορία του Δον Κιχώτη, μέσα από τον χαρακτήρα και το ύφος των κειμένων της Μαγδαλένας Ζήρα. Σε ένα χωριό στη Λα Μάντσα της Ισπανίας ζούσε πριν πολλά χρόνια ένας ηλικιωμένος κύριος, ένας ευπατρίδης που είχε ευγενική καταγωγή μα μικρή περιουσία, το πιο μεγάλο μέρος της οποίας το είχε ξοδέψει αγοράζοντας ιπποτικά μυθιστορήματα. Όποτε δεν είχε κάποια άλλη ασχολία, που ήταν τον περισσότερο καιρό, διάβαζε με μανία τις ιστορίες σε αυτά τα βιβλία, για τα οποία είχε τέτοιο πάθος, που ξεπουλούσε ολόκληρες εκτάσεις γης για να μπορεί να τα αγοράσει. Διάβαζε τις περιπέτειες των ιπποτών νύχτα-μέρα, ξεχνώντας να κοιμηθεί ή να φάει. Στο τέλος η φαντασία του επηρεάστηκε τόσο πολύ που άρχισε να ζει σε ένα δικό του κόσμο, στον οποίο ο ίδιος ήταν ένας περιπλανώμενος ιππότης και το πεπρωμένο του ήταν να βιώσει περιπέτειες, μάχες, μεγάλους έρωτες, μαγείες και ξόρκια, κι ένα σωρό άλλες απίστευτες και παράλογες καταστάσεις. Θα έλεγε κανείς πως τρελάθηκε… Έτσι, καβάλα στο γέρικο άλογό του, φορώντας μια αρχαία σκουριασμένη πανοπλία, και παρέα με τον πιστό ακόλουθό του, τον ευκολόπιστο και πρόσχαρο Σάντσο Πάντσα, άφησε το χωριό του για να εκπληρώσει το ιπποτικό του πεπρωμένο και για να κερδίσει την αγάπη της Δόνια Δουλτσινέα. Οι περιπέτειές του είναι αστείες, παράλογες, γελοίες, αλλά συνάμα γοητευτικές και συγκινητικές, γιατί ο Δον Κιχώτης, μέσα στην τρέλα του, είναι μια πραγματικά αγνή ψυχή και ένας αιώνιος ρομαντικός ήρωας.

Ένα από τα σημαντικά συστατικά επιτυχίας της παράστασης, είναι το ύφος και η αμεσότητα των κειμένων της Μαγδαλένας Ζήρα. Η Μαγδαλένα έχει την ικανότητα να δημιουργεί πολύ ζωντανές εικόνες μέσα από τον τρόπο που αποδίδει το κείμενο. Ο επικοινωνιακός και ειλικρινής χαρακτήρας της σαν άτομο αντικατοπτρίζεται και στην ποιότητα της δουλειάς της, ο λόγος της δηλαδή είναι αυθεντικός, ευθύς και έντονα περιγραφικός. Το διήγημα είναι αδιαμφισβήτητα ένα μέσο το οποίο αγγίζει εύκολα το νεαρό κοινό, κυρίως όταν είναι σωστά δουλεμένο και διαμορφωμένο για τις συγκεκριμένες ηλικίες. Αυτό, σε συνδυασμό με τη ζωντάνια και τη θεατρικότητα της ηθοποιού Λήδας Καραγιάννη και την ικανότητα της να υποδύεται ταυτόχρονα όλους τους χαρακτήρες του μυθιστορήματος, δημιουργεί ένα αξιοζήλευτο αποτέλεσμα. Ο ενθουσιασμός και η αγάπη των μουσικών που συμμετέχουν προσθέτουν την τελευταία πινελιά σ' αυτό το πολυδιάστατο καλλιτεχνικό σκίτσο.

Στο σημείο αυτό θα θέλαμε επίσης να ευχαριστήσουμε όλους τους εμπλεκόμενους, καλλιτέχνες αλλά και τους διοργανωτές. Χαιρόμαστε ιδιαίτερα που έχουμε την ευκαιρία να παρουσιάσουμε ξανά τη δουλειά μας στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Τεχνών Φανερωμένη 17, και συνάμα είμαστε ιδιαίτερα συγκινημένοι που συνεργαζόμαστε με μια τόσο αξιόλογη ομάδα ανθρώπων στο Πολιτιστικό Ίδρυμα Τράπεζας Κύπρου. Μια ομάδα που παρέχει απλόχερα όλη τη στήριξη και τη βοήθεια που χρειαζόμαστε για να διασφαλίσουμε την επιτυχία των παραστάσεων μας, και που σέβεται τον καλλιτέχνη αλλά και το κοινό της.

Τι θα πάρει ένα παιδί μέχρι 12 ετών που θα παρακολουθήσει αυτή την παράσταση και τι θα θέλατε εσείς να του μεταδώσετε;
Το κάθε παιδί θα πάρει κάτι διαφορετικό, κάτι που θα αγγίξει μόνο αυτό και που μόνο αυτό το ίδιο μπορεί πραγματικά να μας περιγράψει. Τις περισσότερες φορές είναι το τι εισπράττουμε εμείς οι καλλιτέχνες από τα ίδια τα παιδιά που μας ξαφνιάζει και συνάμα μας ανανεώνει. Μας ενδυναμώνει. Μια κίνηση, ένα νεύμα, το βλέμμα τους… όλα μικρά λιθαράκια γνώσης, σπίθες ενθουσιασμού που αναβλύζουν σαν λάβα και ξεχύνονται σαν χείμαρρος μέσα από την πλούσια, αυθεντική, αμόλυντη ψυχή τους. Αυτούς τους πολίτες είναι που φανταζόμαστε. Αυτούς, που με τη δημιουργικότητα, το άπειρο της φαντασίας τους και την αναζήτηση του ατελείωτου των γνώσεων, ταξιδεύουν ταξίδια του μυαλού γκρεμίζοντας τείχη, χτίζοντας ουρανοξύστες ονείρων και πιθανοτήτων! Αυτούς τους πολίτες τρέφουμε, τους πολίτες του κόσμου, ενός κόσμου δίκαιου, ελεύθερου και θαρραλέα δημιουργικού!