Δημοσιεύτηκε στις 22 Οκτωβρίου 2015
Ολάνθιστος την άνοιξη, καταπράσινος το καλοκαίρι και με μια μεγάλη ποικιλία χρωμάτων το φθινόπωρο και τον χειμώνα, χωμένος στην κατάφυτη κοιλάδα της Μαραθάσας, ο Μουτουλλάς μόλις 66 χιλιόμετρα από τη Λευκωσία υποδέχεται τον επισκέπτη ολόχρονα για να τον φιλέψει εξαίσιες νοστιμιές με έψημα, να τον τρατάρει ζιβανία με τα συνοδευτικά του και ολόδροσα κεράσια το καλοκαίρι αποκαλύπτοντάς του τα μυστικά του.

Αν και μία εκδρομή στον γραφικό Μουτουλλά προσφέρεται ολόχρονα εντούτοις τα μέσα του φθινοπώρου είναι η πλέον ιδανική περίοδος του χρόνου για μία μικρή εκδρομή στο χωριό που λάτρεψε και ο Κώστας Μόντης. Μπορείτε, ταυτόχρονα να το συνδυάσετε με μία διαμονή στα αγροτουριστικά καταλύμματα του Καλοπαναγιώτη που βρίσκεται ακριβώς δίπλα.
1. Ιστορικές εκκλησίες
Στην κοινότητα βρίσκονται σήμερα πέντε εκκλησίες με σημαντικότερη εκείνη της Παναγίας του Μουτουλλά. Ο ναός βρίσκεται στα νότια του χωριού, σε ύψωμα με μοναδική θέα και σε απόσταση 300 μέτρων από τον κύριο δρόμο. Παλαιότερα η εκκλησία είχε την επωνυμία Υπεραγία Θεοτόκος του Γερακιώτη. Το όνομα οφείλεται στον χαρακτηρισμό του κτήτορά του ναού Ιωάννη Γερακιώτη Μουτουλλά. Κτητορική επιγραφή που βρίσκεται στο ιερό βήμα του ναού αναφέρει ως χρονολογία κτίσεως της το 1280. Σήμερα ο ναός συγκαταλέγεται στον κατάλογο των μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ουνέσκο. Η δεύτερη σημαντική εκκλησία είναι η κεντρική της κοινότητας, αφιερωμένη στην Αγία Παρασκευή που χτίστηκε το 1934 και οι υπόλοιπες είναι το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία, η εκκλησία της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος και η εκκλησία του Αγίου Μάμα που πιθανό η ανέγερσή της ανάγεται στον 17ο με 18ο αιώνα.

Παναγία του Μουτουλλά
2. Μονοπάτι της φύσης
Πρόσφατα κατασκευάστηκε σε ένα μαγευτικό τοπίο ένα μοναδικό μονοπάτι της φύσης που κουβαλά θρύλους, παραδόσεις και ιστορία. Ο χώρος είναι κατάφυτος από δέντρα αλλά ιδιαίτερη εντύπωση αυτή την εποχή κάνουν οι γεμάτες καρπούς κερασιές. Το μονοπάτι φέρει το όνομα «Τα λουτρά της Ρήγαινας και το Χλιο». Πρόκειται για ένα μονοπάτι, ενός μόλις χιλιομέτρου, σε κυκλικό σχήμα που το περπατάει κάποιος πολύ εύκολα και άνετα. Καθ' όλη τη διάρκεια της διαδρομής υπάρχουν πληροφορίες για όσα ενδιαφέροντα συναντάει ο περιπατητής. Εκεί θα δείτε τις όχθες του ποταμού Σέτραχου ή ποταμού της Μαραθάσας ή ποταμού των Εφταβρύσων όπου βρίσκονται οι γνωστές τέσσερεις πηγές των θειούχων νερών. Ο χώρος αποκαλείται και Λουτρά της Ρήγαινας, αφού σύμφωνα με τον μύθο κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας μετέβαινε εκεί η Ρήγαινα για το μπάνιο της η οποία τα καλοκαίρια παραθέριζε στον μεσαιωνικό οικισμό Μάραθο. Στη διαδρομή του μονοπατιού θα συναντήσετε δύο γέφυρες. Η μία είναι αφιερωμένη στους ερωτευμένους και προσφέρεται για το πρώτο φιλί το οποίο καλούνται τα ζευγάρια να κλειδώσουν την αγάπη τους με μία κλειδαριά και να εξαφανίσουν το κλειδί.
3. Το Χλιο
Στις πηγές των θειούχων πηγών, κάτω στον ποταμό Σέτραχο μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του '60 οι γυναίκες του Μουτουλλά πήγαιναν και έπλεναν τα ρούχα τους στο «χλιο», που σημαίνει το χλιαρό νερό των πηγών. Οι γυναίκες φορτωμένες το κοφίνι με τα άπλυτα ρούχα και κρατώντας στο χέρι την φαούτα και το χαρκούδιν έφταναν πρωί στο χλιο για το πλύσιμο. Ο συγκεκριμένος ποταμός μάλιστα είναι γνωστός και για τις δίκες που έγιναν για τα νερά του ανάμεσα στους κατοίκους της Λεύκας και της Μαραθάσας που δικαίωσαν τους δεύτερους.
4. Η Κάτω Βρύση
Το πόσιμο νερό του Μουτουλλά σύμφωνα με αναλύσεις που έγιναν το 1927 στο Παρίσι έχει εξαιρετικές ιδιότητες που ομοιάζουν με εκείνες των περίφημων πηγών του Evian, του Vichi και άλλων της Ευρώπης. Έτσι, τέλη της δεκαετίας του '20 ξεκίνησε η εμπορική αξιοποίησή του με την εμφιάλωσή του τελικά το 1961 στις γνωστές πράσινες γυάλινες μπουκάλες από την εταιρεία Θεία Υγεία με την επωνυμία Νερό Μουτουλλά. Η Κάτω Βρύση είναι ο χώρος από όπου πηγάζει το συγκεκριμένο περίφημο νερό του Μουτουλλά.
5. Σημεία θέας
Ανεβαίνοντας στο εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία θα δείτε την υπέροχη θέα της περιοχή από το σημείο θέας που δημιουργήθηκε εκεί. Η ανάπλαση του χώρου έγινε πρόσφατα και προσφέρεται για βόλτα. Ένας δεύτερο χώρος θέας προγραμματίζεται να γίνει στο σημείο Κρούβελλος που σημαίνει κοτσίδα.
6
Μνημείο Κώστας Μόντης
Οι σχέσεις του Κύπριου ποιητή με τον Μουτουλλά ήταν πολύ στενές, αφού ο ίδιος συνήθιζε να παραθερίζει στο χωριό τα καλοκαίρια από το 1934 μέχρι την δεκαετία του '60. Η αγάπη του για το χωριό εκφράζεται μέσα από τέσσερα πεζά του κείμενα και τρία ποιήματά του. Πέρσι τον Ιούνιο η κοινότητα έφτιαξε ένα μνημείο για τον κορυφαίο ποιητή που λάτρεψε και τίμησε με τα γραπτά του τον τόπο τους.
Πού να πάτε, τι να φάτε
Café Celsius
Το ψυγείο που έγινε καφετέρια
Μία πολύ όμορφη καφετέρια που ανήκει σε τρεις φίλους, που θέλησαν να φτιάξουν ένα μικρό χώρο που θα γίνει το στέκι τους. Το μαγαζί αποτελεί μία εναλλακτική επιλογή για τον επισκέπτη, καθώς μπορεί να απολαύσει τον καφέ του και διάφορες παραδοσιακές γεύσεις σε ένα λιτό και γουστόζικα διακοσμημένο χώρο, απολαμβάνοντας την ηρεμία του χωριού. Η μοναδικότητα του Celsius Café έγκειται στο γεγονός ότι βρίσκεται, κυριολεκτικά, μέσα σε ένα παλιό ψυγείο φρούτων, το οποίο έχει διαμορφωθεί με τέτοιο τρόπο που να καλύπτει όλες τις σύγχρονες ανάγκες, διατηρώντας όμως το αρχικό του ύφος. Εκεί, μπορείτε να απολαύσετε το ποτό, το γλυκό ή το φαγητό σας, επιλέγοντας μέσα από μια μεγάλη ποικιλία εδεσμάτων. Σπεσιαλιτέ είναι η μηλόπιτα με παγωτό, η σπιτική λεμονάδα και τα γλυκά του κουταλιού. Τηλ. 99482855/99569453.
Καφενείο Κυριακίδη
Οι λουκουμάδες της Πατρούς
Ένα ιστορικό καφενείο που προσφέρει ίσως τους δημοφιλέστερους λουκουμάδες του νησιού σημείο αναφοράς του Μουτουλλά, με μεγάλη βεράντα και υπέροχη θέα. Οι ξακουστοί του λουκουμάδες μετρούν μία ιστορία ενενήντα ετών, ενώ η συνταγή τους παραμένει μυστική μέχρι και σήμερα. Απολαύστε τους με παγωτό ή χωρίς, πιείτε εκεί τον καφέ και το ποτό σας και απολαύστε μικρά σνακ. Πληρ. 97689728.

Λουμουμάδες με ιστορία
Καφενείο Κώστα Γρηγορίου
Μαραθεύτικα πιάτα
Η χρυσοχέρα κ. Αντρούλλα Γρηγορίου, φτιάχνει τα ωραιότερα μαραθεύτικα πιάτα στο καφενείο - εστιατόριο που διατηρεί από το 1974 με τον σύζυγό της Κώστα. Μπορείτε να πάτε εκεί για καφέ ή ποτό αλλά και να παραγγείλετε τα πιάτα της αρεσκείας πριν από την άφιξή σας στο χωριό στην κυρία Αντρούλλα. Δοκιμάστε τον καουρμά, τα κουπέπια αλλά και το εξαιρετικό λουβί σκορδαλιά με γλυκιά κολοκύθα. Τηλ. 22952341.
Σχετικά
Πανσέληνος Νοεμβρίου: Πότε θα φωτίσει τον νυχτερινό ουρανό το «Φεγγάρι του Κάστορα»
Γιατί ονομάζεται Φεγγάρι του Κάστορα
Μια εντυπωσιακή τοιχογραφία 70 μέτρων αφηγείται την ιστορία της Χοιροκοιτίας
Μια εντυπωσιακή νέα τοιχογραφία ξεδιπλώνει την ιστορία, τις παραδόσεις και τους θρύλους της κοινότητας
Αυτές είναι οι 15 ασφαλέστερες πόλεις του κόσμου για ταξίδια το 2027
Ευρωπαϊκές πόλεις όπως η Ζυρίχη, το Άμστερνταμ και το Ρέικιαβικ είναι από τις ασφαλέστερες στον κόσμο για τους ταξιδιώτες, σύμφωνα με μια νέα κατάταξη
Η μαγεία των Χριστουγέννων ζωντανεύει στο Adams Beach Hotel
Από τη φωταγώγηση του χριστουγεννιάτικου δέντρου και το φιλανθρωπικό Christmas Market μέχρι τα εορταστικά δείπνα, τις μουσικές βραδιές και τις οικογενειακές δραστηριότητες, το Adams Beach Hotel ετοιμάζει ένα πλούσιο πρόγραμμα για όλη την περίοδο των γιορτών
«Μικρά μωρά, μεγάλες προοπτικές»
Τα «Μωρά Θαύματα» αναδεικνύουν τη σημασία της συστηματικής παρακολούθησης των πρόωρων παιδιών
Καιρός: Πότε αναμένονται βροχές και πτώση της θερμοκρασίας
Πώς θα εξελιχθεί ο καιρός μέχρι το Σάββατο
Διπλή επιτυχία για την Pafilia στα European Property Awards 2026–2027
Το Minthis ενισχύει τη διεθνή του αναγνώριση με το βραβείο πέντε αστέρων στην κατηγορία Best Mixed Use Development στην Κύπρο, ενώ το Elysia Blu διακρίνεται στην κατηγορία Residential Development 20+ Units
Αυτή αναδείχθηκε λέξη της χρονιάς για το 2026 σύμφωνα με το λεξικό Collins του Ηνωμένου Βασιλείου
Η λέξη της χρονιάς για το 2025 ήταν το «vibe coding», η δημιουργία μιας εφαρμογής μέσω περιγραφών σε εργαλεία AI
Το νέο παραθαλάσσιο ξενοδοχείο της Λάρνακας που θα γίνει talk of the town
Με 47 δωμάτια και σχεδιασμό εμπνευσμένο από τη Μεσόγειο, το πλήρως ανακαινισμένο ibis Styles Larnaca Finikoudes Beach προσθέτει μια νέα επιλογή διαμονής στο κέντρο της πόλης.
Χειμώνας στην Ευρώπη: 10 προορισμοί που αξίζει να ανακαλύψετε
Η Ευρώπη διαθέτει μια τεράστια ποικιλία προορισμών για να επισκεφθεί κανείς τον χειμώνα, είτε αναζητά χιονισμένες αποδράσεις, είτε παραθαλάσσιες διακοπές, είτε ιστορικές περιηγήσεις
Έρχονται βροχές και καταιγίδες – Πέφτει η θερμοκρασία
Η θερμοκρασία θα ανέλθει γύρω στους 26 βαθμούς στο εσωτερικό
Javokhir Sindarov: Η μεγάλη επιστροφή στο Cap St Georges Hotel & Resort
Η επιστροφή του Javokhir Sindarov στο Cap St Georges Hotel & Resort έχει ιδιαίτερο συμβολισμό.