Δημοσιεύτηκε στις 24 Μαρτίου 2015
Διατηρεί έναν από τους λιγοστούς παραδοσιακούς αλευρόμυλους του τόπου μας, στο μικρό χωριό Κάτω Μονή. Ο Ανδρέας Μυλωνάς, όνομα και πράμα(!) αλέθει αλεύρι από τότε που θυμάται, παρακολουθώντας πρώτα τον παππού του, τον παπαΝικόλα, που είχε τον νερόμυλο κάτω στην κοιλάδα απ’ όπου περνά ο ποταμός Σερράχης και ύστερα τον πατέρα του, Σάββα Μιχαήλ, που τον βοηθούσε με το ίδιο μεράκι και αγάπη μέχρι το 1983, όταν έφερε ο ίδιος τον μύλο πάνω στο χωριό, δίπλα από το σπίτι του, αλέθοντας μόνο κυπριακό σιτάρι που το συσκευάζει για ντόπια κατανάλωση. ‘Η μαστορκά είναι στη συντήρηση του μύλου’, μας λέει με έμφαση ο κύριος Ανδρέας. Και όση ώρα μας μιλά και τον φωτογραφίζουμε, βάζει κάθε τόσο τα χέρια του κάτω από την αντλία που ρέει το αλεσμένο αλεύρι και γεμίζει τις χούφτες του με την ‘ασπρόσκονη’ που την ψηλαφά με αγάπη. ‘Μόνο κυπριακό σιτάρι αλέθω και αυτό που παίρνεις από κοντά μου είναι εκατό τα εκατό αλεύρι ολικής αλέσεως’, μας λέει περήφανα. Και δώστου να αδειάζει μέσα στο μύλο σάκους από σιτάρι και να σηκώνει σύννεφα άσπρης σκόνης, δημιουργώντας μια περίεργη ομίχλη πίσω από τον ασταμάτητο θόρυβο της μηχανής… Στο σκοτεινό υποστατικό που διατηρεί το μύλο του, οι τοίχοι είναι γεμάτοι από παραδοσιακά εργαλεία-κειμήλια, η σοβάντζα φιλοξενεί οικογενειακές φωτογραφίες και αντικείμενα-αντίκες, ενώ σε μια μικρή αποθηκούλα βρίσκονται στοιβαγμένες ξύλινες γούρνες σε διάφορα μεγέθη, κατάλοιπα μιας άλλης εποχής. Στην είσοδο, ένας πίνακας γεμάτος με γνωμικά και φωτογραφίες ηρώων, σου δίνει μια διαφορετική εικόνα να περιεργάζεσαι όση ώρα ο μύλος αλέθει, ενώ στο πάνω διάζωμα, η βεράντα του κύριου Ανδρέα και της κυρίας Έλλης είναι γιομάτη λουλούδια και ζαρζαβατικά. ‘Πόσο καιρό διατηρείται το αλεσμένο αλεύρι;’, τον ρώτησα. ‘Αν είναι χειμώνας, δύο μήνες, αν είναι καλοκαίρι, άντε ενάμισι μήνα το πολύ και στο ψυγείο καλύτερα’, μου είπε χαμογελώντας. Όσο για την τιμή, το ένα κιλό στοιχίζει €1 και ο σάκος, των 25 κιλών, €20. Άρα, αν κάτσεις και σκεφτείς, ότι με ένα κιλό φτιάχνεις 2 ψωμιά, τότε, σίγουρα σε συμφέρει να αρχίσεις να ζυμώνεις στο σπίτι!

Κι αφού μιλάμε για ζύμωμα, ζήτησα από την κυρία Έλλη να μας πει πώς να φτιάξουμε ένα σπιθκιάσιμο ψωμί. Και ιδού!
Παραδοσιακό Ψωμί με Προζύμι
Υλικά
- 3 ½ κιλά αλεύρι (μισό χωριάτικο και μισό φαρίνα)
- 1 φλ. προζύμι ‘εμπατό’
- Λίγο νερό χλιαρό (όσο σηκώσει)
- Λίγο αλάτι
Εκτέλεση
Διαλύεις το προζύμι, με τα δάχτυλά σου, πλάθοντας το μέσα σε χλιαρό νερό. Προσθέτεις λίγο-λίγο το αλεύρι, το αλάτι και όσο νερό χρειαστεί, ζυμώνοντας καλά ή μέχρι η ζύμη να γίνει ομοιόμορφη και συμπαγής. Την αφήνεις για 20’.
Προθερμαίνεις τον φούρνο σε ψηλή θερμοκρασία, τοποθετείς τα ψωμιά, αραιά στο ταψί, τα χαράσσεις με μαχαίρι κυκλικά και τα ψήνεις για περίπου μία-ενάμισι ώρα ή εωσότου ροδοκοκκινίσουν και φουσκώσουν αρκετά.
(22822732) Κάτω Μονή. Δ-Σ 7.00-20.00
Σχετικά
Η Cyprus Airways προσθέτει καθημερινές πτήσεις σε έναν πολύ δημοφιλή προορισμό
Το νέο δρομολόγιο ενισχύει το συνεχώς αναπτυσσόμενο διεθνές δίκτυο της, ενισχύοντας την στρατηγική της εταιρείας για επέκταση της συνδεσιμότητας με απευθείας πτήσεις προς και από το αεροδρόμιο της Λάρνακας.
H Ryanair εγκαταλείπει 13 ευρωπαϊκά αεροδρόμια και περικόπτει πτήσεις
Επενδύει 200 εκατ. δολάρια στο Ρίμινι
15 βραβεία για την Action Global Communications στα Carob Awards 2026 – Ξεχώρισε στις κατηγορίες PR & Digital
3 Χρυσά, 6 Αργυρά και 6 Χάλκινα βραβεία για τις δημιουργικές και αποτελεσματικές καμπάνιες της Action
Ryanair: Έρχεται η μεγαλύτερη αύξηση στις τιμές των εισιτηρίων στην ιστορία της
"Θα δούμε τη μεγαλύτερη αύξηση των αεροπορικών ναύλων στην ιστορία της Ευρώπης τους επόμενους 12 μήνες"
Πρώτες εικόνες από το Leonardo Boutique Hotel Venetian Nicosia που ανοίγει τις πόρτες του
Το νέο boutique ξενοδοχείο φέρνει τη σύγχρονη αισθητική και τη ξεχωριστή φιλοξενία της Leonardo Hotels στην καρδιά της κυπριακής πρωτεύουσας.
Αλλαγή ώρας 2026: Πότε γυρνάμε τα ρολόγια μια ώρα πίσω
Ποια Κυριακή γυρνάμε τα ρολόγια μας μια ώρα πίσω
Νίκολας Κέιτζ και Αντόνιο Μπαντέρας έρχονται στην πέμπτη σεζόν του «True Detective»
Η αστυνομική ανθολογία του HBO ετοιμάζει το επόμενο κεφάλαιό της με δύο μεγάλα ονόματα του κινηματογράφου, σε μια επιλογή που υπόσχεται να δώσει νέα δυναμική στη σειρά.
«ΤΟΤΕ και ΤΩΡΑ»: Δύο τρακαρίσματα και ένας Στάνκογλου φέρνουν τα πάνω κάτω
Ο Αλέξανδρος Τσουβέλας και η Έλενα Χαραλαμπούδη συναντούν τον Γιάννη Στάνκογλου, σήμερα Δευτέρα 19 Οκτωβρίου στις 22:30, στο ΣΙΓΜΑ.
Kids Fun Day: Μια μέρα γεμάτη παιχνίδι και προσφορά στην Ξυλοφάγου
Δημιουργικές δραστηριότητες, face painting και εκπλήξεις για τα παιδιά σε μια φιλανθρωπική εκδήλωση στην Πλατεία Αγίου Γεωργίου.
H Ryanair ανακοίνωσε ταξίδια σε 7 προορισμούς, με τιμές από €16.99!
Φθηνά ταξίδια από την Πάφο
Κυρίως αίθριος σήμερα ο καιρός - Στους 26 βαθμούς η θερμοκρασία
Αναλυτικά η πρόγνωση του καιρού