Δημοσιεύτηκε στις 24 Μαρτίου 2015
Διατηρεί έναν από τους λιγοστούς παραδοσιακούς αλευρόμυλους του τόπου μας, στο μικρό χωριό Κάτω Μονή. Ο Ανδρέας Μυλωνάς, όνομα και πράμα(!) αλέθει αλεύρι από τότε που θυμάται, παρακολουθώντας πρώτα τον παππού του, τον παπαΝικόλα, που είχε τον νερόμυλο κάτω στην κοιλάδα απ’ όπου περνά ο ποταμός Σερράχης και ύστερα τον πατέρα του, Σάββα Μιχαήλ, που τον βοηθούσε με το ίδιο μεράκι και αγάπη μέχρι το 1983, όταν έφερε ο ίδιος τον μύλο πάνω στο χωριό, δίπλα από το σπίτι του, αλέθοντας μόνο κυπριακό σιτάρι που το συσκευάζει για ντόπια κατανάλωση. ‘Η μαστορκά είναι στη συντήρηση του μύλου’, μας λέει με έμφαση ο κύριος Ανδρέας. Και όση ώρα μας μιλά και τον φωτογραφίζουμε, βάζει κάθε τόσο τα χέρια του κάτω από την αντλία που ρέει το αλεσμένο αλεύρι και γεμίζει τις χούφτες του με την ‘ασπρόσκονη’ που την ψηλαφά με αγάπη. ‘Μόνο κυπριακό σιτάρι αλέθω και αυτό που παίρνεις από κοντά μου είναι εκατό τα εκατό αλεύρι ολικής αλέσεως’, μας λέει περήφανα. Και δώστου να αδειάζει μέσα στο μύλο σάκους από σιτάρι και να σηκώνει σύννεφα άσπρης σκόνης, δημιουργώντας μια περίεργη ομίχλη πίσω από τον ασταμάτητο θόρυβο της μηχανής… Στο σκοτεινό υποστατικό που διατηρεί το μύλο του, οι τοίχοι είναι γεμάτοι από παραδοσιακά εργαλεία-κειμήλια, η σοβάντζα φιλοξενεί οικογενειακές φωτογραφίες και αντικείμενα-αντίκες, ενώ σε μια μικρή αποθηκούλα βρίσκονται στοιβαγμένες ξύλινες γούρνες σε διάφορα μεγέθη, κατάλοιπα μιας άλλης εποχής. Στην είσοδο, ένας πίνακας γεμάτος με γνωμικά και φωτογραφίες ηρώων, σου δίνει μια διαφορετική εικόνα να περιεργάζεσαι όση ώρα ο μύλος αλέθει, ενώ στο πάνω διάζωμα, η βεράντα του κύριου Ανδρέα και της κυρίας Έλλης είναι γιομάτη λουλούδια και ζαρζαβατικά. ‘Πόσο καιρό διατηρείται το αλεσμένο αλεύρι;’, τον ρώτησα. ‘Αν είναι χειμώνας, δύο μήνες, αν είναι καλοκαίρι, άντε ενάμισι μήνα το πολύ και στο ψυγείο καλύτερα’, μου είπε χαμογελώντας. Όσο για την τιμή, το ένα κιλό στοιχίζει €1 και ο σάκος, των 25 κιλών, €20. Άρα, αν κάτσεις και σκεφτείς, ότι με ένα κιλό φτιάχνεις 2 ψωμιά, τότε, σίγουρα σε συμφέρει να αρχίσεις να ζυμώνεις στο σπίτι!

Κι αφού μιλάμε για ζύμωμα, ζήτησα από την κυρία Έλλη να μας πει πώς να φτιάξουμε ένα σπιθκιάσιμο ψωμί. Και ιδού!
Παραδοσιακό Ψωμί με Προζύμι
Υλικά
- 3 ½ κιλά αλεύρι (μισό χωριάτικο και μισό φαρίνα)
- 1 φλ. προζύμι ‘εμπατό’
- Λίγο νερό χλιαρό (όσο σηκώσει)
- Λίγο αλάτι
Εκτέλεση
Διαλύεις το προζύμι, με τα δάχτυλά σου, πλάθοντας το μέσα σε χλιαρό νερό. Προσθέτεις λίγο-λίγο το αλεύρι, το αλάτι και όσο νερό χρειαστεί, ζυμώνοντας καλά ή μέχρι η ζύμη να γίνει ομοιόμορφη και συμπαγής. Την αφήνεις για 20’.
Προθερμαίνεις τον φούρνο σε ψηλή θερμοκρασία, τοποθετείς τα ψωμιά, αραιά στο ταψί, τα χαράσσεις με μαχαίρι κυκλικά και τα ψήνεις για περίπου μία-ενάμισι ώρα ή εωσότου ροδοκοκκινίσουν και φουσκώσουν αρκετά.
(22822732) Κάτω Μονή. Δ-Σ 7.00-20.00
Σχετικά
Η νέα αεροπορική που αρχίζει πτήσεις από την Κύπρο
Νες απευθείας διαδρομές και προσιτές επιλογές ταξιδιού για τους Κυπρίους
Τέλος η δωρεάν χειραποσκευή στον βασικό ναύλο από μεγάλη αεροπορική εταιρεία
Η κίνηση εντάσσεται στη στρατηγική του ομίλου να ευθυγραμμιστεί με τα μοντέλα των low-cost αεροπορικών εταιρειών
«Kylie»: Πρώτη ματιά στο ντοκιμαντέρ για τη ζωή της Κάιλι Μινόγκ από το Netflix
Στη σειρά συμμετέχουν φίλοι, συγγενείς και συνεργάτες της, προσφέροντας τη δική τους οπτική για τη ζωή και την καριέρα της, μεταξύ των οποίων η Ντάνι Μινόγκ και ο Νικ Κέιβ.
Wizz Air: Επέκταση του δικτύου της στη Λάρνακα με την προσθήκη δύο νέων υπέροχων δρομολογίων
Πέρα από τα νέα δρομολόγια, η εταιρεία αυξάνει τη συχνότητα πτήσεων προς Βαρκελώνη, Θεσσαλονίκη και Γερεβάν
Μετά από ένα ανατρεπτικό πρώτο επεισόδιο, το «The Floor» επιστρέφει δυναμικά!
Κάθε Παρασκευή στις 21:00 στο ΣΙΓΜΑ
Leisure Lifestyle Awards: Ελλάδα η χώρα με τα καλύτερα αξιοθέατα και το Νο1 νησί στην Ευρώπη
H ισχυρή δυναμική της Ελλάδας στην αγορά της Βόρειας Αμερικής (στρατηγικής σημασίας για ελληνικό τουρισμό), επιβεβαιώθηκε για ακόμα μία χρονιά στα Leisure Lifestyle Awards 2026
Emily in Paris: Το επόμενο story της Emily θα ανέβει από Ελλάδα
Τα γυρίσματα της 6ης σεζόν της επιτυχημένης σειράς Emily in Paris του Netflix φαίνεται να ξεκινούν τον Μάιο στην Ελλάδα, με τη Μύκονο και τη Σαντορίνη να συγκαταλέγονται στους επικρατέστερους προορισμούς.
Η Κρίσταλ Πάιτ γράφει το Μήνυμα για τη Διεθνή Ημέρα Χορού 2026
Η Διεθνής Ημέρα Χορού εορτάζεται κάθε χρόνο στις 29 Απριλίου
Λυρίδες 2026: «Βροχή» αστεριών φωτίζει τον κυπριακό ουρανό
Κορυφώνεται απόψε το εντυπωσιακό φαινόμενο
Η Κύπρος στο επίκεντρο της Διεθνούς Έκθεσης Παιδικού Βιβλίου στη Μπολόνια
Στο επίκεντρο της Διεθνούς Έκθεσης Παιδικού Βιβλίου της Μπολόνια, ενός από τους σημαντικότερους διεθνείς θεσμούς για το παιδικό και εφηβικό βιβλίο, βρέθηκε η Κύπρος.