Ντόπιο αλεύρι στην Κάτω Μονή

Δημοσιεύτηκε στις 24 Μαρτίου 2015

Διατηρεί έναν από τους λιγοστούς παραδοσιακούς αλευρόμυλους του τόπου μας, στο μικρό χωριό Κάτω Μονή. Ο Ανδρέας Μυλωνάς, όνομα και πράμα(!) αλέθει αλεύρι από τότε που θυμάται, παρακολουθώντας πρώτα τον παππού του, τον παπαΝικόλα, που είχε τον νερόμυλο κάτω στην κοιλάδα απ’ όπου περνά ο ποταμός Σερράχης και ύστερα τον πατέρα του, Σάββα Μιχαήλ, που τον βοηθούσε με το ίδιο μεράκι και αγάπη μέχρι το 1983, όταν έφερε ο ίδιος τον μύλο πάνω στο χωριό, δίπλα από το σπίτι του, αλέθοντας μόνο κυπριακό σιτάρι που το συσκευάζει για ντόπια κατανάλωση. ‘Η μαστορκά είναι στη συντήρηση του μύλου’, μας λέει με έμφαση ο κύριος Ανδρέας. Και όση ώρα μας μιλά και τον φωτογραφίζουμε, βάζει κάθε τόσο τα χέρια του κάτω από την αντλία που ρέει το αλεσμένο αλεύρι και γεμίζει τις χούφτες του με την ‘ασπρόσκονη’ που την ψηλαφά με αγάπη. ‘Μόνο κυπριακό σιτάρι αλέθω και αυτό που παίρνεις από κοντά μου είναι εκατό τα εκατό αλεύρι ολικής αλέσεως’, μας λέει περήφανα. Και δώστου να αδειάζει μέσα στο μύλο σάκους από σιτάρι και να σηκώνει σύννεφα άσπρης σκόνης, δημιουργώντας μια περίεργη ομίχλη πίσω από τον ασταμάτητο θόρυβο της μηχανής… Στο σκοτεινό υποστατικό που διατηρεί το μύλο του, οι τοίχοι είναι γεμάτοι από παραδοσιακά εργαλεία-κειμήλια, η σοβάντζα φιλοξενεί οικογενειακές φωτογραφίες και αντικείμενα-αντίκες, ενώ σε μια μικρή αποθηκούλα βρίσκονται στοιβαγμένες ξύλινες γούρνες σε διάφορα μεγέθη, κατάλοιπα μιας άλλης εποχής. Στην είσοδο, ένας πίνακας γεμάτος με γνωμικά και φωτογραφίες ηρώων, σου δίνει μια διαφορετική εικόνα να περιεργάζεσαι όση ώρα ο μύλος αλέθει, ενώ στο πάνω διάζωμα, η βεράντα του κύριου Ανδρέα και της κυρίας Έλλης είναι γιομάτη λουλούδια και ζαρζαβατικά. ‘Πόσο καιρό διατηρείται το αλεσμένο αλεύρι;’, τον ρώτησα. ‘Αν είναι χειμώνας, δύο μήνες, αν είναι καλοκαίρι, άντε ενάμισι μήνα το πολύ και στο ψυγείο καλύτερα’, μου είπε χαμογελώντας. Όσο για την τιμή, το ένα κιλό στοιχίζει €1 και ο σάκος, των 25 κιλών, €20. Άρα, αν κάτσεις και σκεφτείς, ότι με ένα κιλό φτιάχνεις 2 ψωμιά, τότε, σίγουρα σε συμφέρει να αρχίσεις να ζυμώνεις στο σπίτι!

Κι αφού μιλάμε για ζύμωμα, ζήτησα από την κυρία Έλλη να μας πει πώς να φτιάξουμε ένα σπιθκιάσιμο ψωμί. Και ιδού!

Παραδοσιακό Ψωμί με Προζύμι

Υλικά

• 3 ½ κιλά αλεύρι (μισό χωριάτικο και μισό φαρίνα)
• 1 φλ. προζύμι ‘εμπατό’
• Λίγο νερό χλιαρό (όσο σηκώσει)
• Λίγο αλάτι

Εκτέλεση

Διαλύεις το προζύμι, με τα δάχτυλά σου, πλάθοντας το μέσα σε χλιαρό νερό. Προσθέτεις λίγο-λίγο το αλεύρι, το αλάτι και όσο νερό χρειαστεί, ζυμώνοντας καλά ή μέχρι η ζύμη να γίνει ομοιόμορφη και συμπαγής. Την αφήνεις για 20’.

Προθερμαίνεις τον φούρνο σε ψηλή θερμοκρασία, τοποθετείς τα ψωμιά, αραιά στο ταψί, τα χαράσσεις με μαχαίρι κυκλικά και τα ψήνεις για περίπου μία-ενάμισι ώρα ή εωσότου ροδοκοκκινίσουν και φουσκώσουν αρκετά.

(22822732) Κάτω Μονή. Δ-Σ 7.00-20.00