Γιατί θα τρώμε όλο και περισσότερα έντομα

Δημοσιεύτηκε στις 21 Αυγούστου 2025

Η ανάγκη για εξεύρεση εναλλακτικών πηγών πρωτεϊνών και η αναζήτηση βιώσιμων πρακτικών παραγωγής τροφίμων, που απέχουν από τα συμβατικά σχήματα αγροτικής και κτηνοτροφικής παραγωγής, ανοίγουν τον δρόμο για την ανάπτυξη της βιομηχανίας βρώσιμων εντόμων.

Παρά το γεγονός ότι τα έντομα αποτελούν βασικό συστατικό της διατροφής πολλών ασιατικών και αφρικανικών κρατών, στην Ευρώπη, μόλις τα τελευταία χρόνια άρχισε να εμπλουτίζεται ο κατάλογος με τα εγκεκριμένα εδώδιμα έντομα. Και ενώ κράτη, όπως η Ελλάδα ή άλλες βαλκανικές χώρες, αντιμετωπίζουν τη χρήση βρώσιμων εντόμων με σκεπτικισμό, τελικά, αναμένεται να ακολουθήσουν, έστω και με καθυστέρηση, την παγκόσμια τάση και να αποδεχθούν νέες διατροφικές συνήθειες. Άλλωστε, στην ελληνική αγορά κυκλοφορούν ήδη αρκετά τέτοια προϊόντα, τα οποία μπορεί κανείς να αναγνωρίσει εύκολα από τη σήμανση που φέρουν στην ετικέτα με τα συστατικά.

Η χρωστική που χρησιμοποιείται για να δώσει σε τρόφιμα και σνακ ένα κόκκινο χρώμα παράγεται από την καρμίνη ή κοχενίλη ή καρμινικό οξύ (έχει καταχωρηθεί στη βάση της EFSA με τον κωδικό E120) που παράγεται από τα θηλυκά έντομα και τα αυγά τους, του είδους Cochineal Dactylopius coccus Costa που ζει στη φραγκοσυκιά. Έτσι, για να γίνει ροζ η ταραμοσαλάτα που τρώμε ή για να πάρουν αυτό το κοκκινωπό χρώμα που βλέπουμε ορισμένα αναψυκτικά, αλκοολούχα ποτά, μπισκότα, κέικ, γκοφρέτες, κρουασάν, παιδικά ζελεδάκια, αλλαντικά ακόμη και γλυκά όπως το red velvet χρησιμοποιείται ως πρόσθετο η καρμίνη.

Η ανάπτυξη της αγοράς βρώσιμων εντόμων τα επόμενα χρόνια

Η αγορά βρώσιμων εντόμων προβλέπεται ότι θα αναπτυχθεί σημαντικά καταγράφοντας σύνθετο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 24,3% μέχρι το 2030. Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα για τον κλάδο που δημοσιεύθηκε στο ResearchAndMarkets.com, η αγορά από 1,252 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025 θα προσεγγίσει τα 3,715 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2030, μια αύξηση η οποία τροφοδοτείται από τη ζήτηση για βιώσιμες διατροφικές λύσεις για την κάλυψη ενός ταχέως αυξανόμενου πληθυσμού.

Η ανάπτυξη της αγοράς ενισχύεται από τα υψηλά διατροφικά οφέλη των βρώσιμων εντόμων, τα αποτελεσματικά ποσοστά μετατροπής των ζωοτροφών και τις κλιμακούμενες επενδύσεις σε εναλλακτικές πρωτεΐνες. Αυτοί οι παράγοντες καθιστούν τα βρώσιμα έντομα βασική παράμετρο στην ανακούφιση των περιβαλλοντικών πιέσεων που αντιμετωπίζουν τα παραδοσιακά κτηνοτροφικά και γεωργικά συστήματα.

Η υψηλή απόδοση μετατροπής τροφίμων των βρώσιμων εντόμων και οι αυξανόμενες επενδύσεις στην ανάπτυξή τους είναι οι κύριοι παράγοντες που θα δώσουν ώθηση στην αγορά. Σύμφωνα με τον FAO, τα βρώσιμα έντομα χρειάζονται σημαντικά λιγότερες ζωοτροφές από τα συμβατικά ζώα για να παράγουν ισοδύναμες πρωτεΐνες, γεγονός που τα καθιστά μια δελεαστική εναλλακτική λύση, ιδίως καθώς αυξάνεται η παγκόσμια ζήτηση για ζωοτροφές. Επιπλέον, αποτελούν πλούσια πηγή απαραίτητων θρεπτικών συστατικών, ενισχύοντας τη βιωσιμότητά τους ως βιώσιμη πηγή τροφής.

Σε ποιες χώρες καταγράφεται ο μεγαλύτερος αριθμός βρώσιμων ειδών εντόμων

Η Ασία έχει τον μεγαλύτερο αριθμό βρώσιμων ειδών εντόμων (932), ακολουθούμενη από τη Βόρεια Αμερική (συμπεριλαμβανομένου του Μεξικού), την Αφρική (464) και τη Νότια Αμερική (300). Αντίθετα, η Ωκεανία έχει τον μικρότερο αριθμό.

Προηγούμενες μελέτες είχαν προβλέψει ότι η αγορά των βρώσιμων εντόμων θα αυξανόταν από περίπου 400 εκατομμύρια δολάρια το 2018 σε 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια το 2023, υποδηλώνοντας παγκόσμια αύξηση κατά περίπου 25% ετησίως, με την Ασία-Ειρηνικό και τη Λατινική Αμερική να αντιπροσωπεύουν πάνω από το 50% της αγοράς, ενώ η Βόρεια Αμερική και η Ευρώπη θα παρουσίαζαν σημαντική άνοδο.

Πάνω από 1.900 είδη εντόμων θεωρούνται ότι αποτελούν μέρος της παραδοσιακής διατροφής τουλάχιστον δύο δισεκατομμυρίων ανθρώπων που αντιπροσωπεύουν περίπου το 30% του παγκόσμιου ανθρώπινου πληθυσμού. Υπολογίζεται ότι σε 113 χώρες καταναλώνεται τουλάχιστον ένα είδος εντόμου με την Αφρική, την Λατινική Αμερική και την Ασία να αποτελούν παραδοσιακές αγορές κατανάλωσης εντόμων.

Οι χώρες με τη μεγαλύτερη κατανάλωση εντόμων είναι το Μεξικό (450 είδη), η Ταϊλάνδη (272 είδη), η Ινδία (262 είδη), η ΛΔΚ (255 είδη), η Κίνα (235 είδη), η Βραζιλία (140 είδη), η Ιαπωνία (123 είδη) και το Καμερούν (100 είδη). Αν και η κατανάλωση εντόμων συχνά βασίζεται σε πολιτιστικές πρακτικές, παρουσιάζει συσχετίσεις με την κάλυψη γης, τη γεωγραφική παρουσία δυνητικά βρώσιμων εντόμων, το μέγεθος του πληθυσμού μιας χώρας και τα επίπεδα εισοδήματος

Σύμφωνα με κάποιες πιο φιλόδοξες εκτιμήσεις, η παγκόσμια αγορά εντόμων μπορεί να φθάσει τα 8 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το 2030 λόγω της αυξανόμενης ευαισθητοποίησης για τα οφέλη των βρώσιμων εντόμων και των επενδυτικών πρωτοβουλιών για τη χρήση εντόμων σε τρόφιμα, ζωοτροφές, καλλυντικά, οργανικά λιπάσματα και φαρμακευτικές βιομηχανίες.