Σκηνοθετώντας τον "Μεγάλο περίπατο του Πέτρου"

Δημοσιεύτηκε στις 04 Νοεμβρίου 2016

Ο σκηνοθέτης Τάκης Τζαμαργιάς μετρά την τρίτη του συνεργασία με τον ΘΟΚ ανεβάζοντας το εμβληματικό μυθιστόρημα της Άλκης Ζέη 'Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου', έπειτα από τα έργα 'Καυτός Πάγος' και 'Τρίτο στεφάνι' που αποτέλεσε έργο-σταθμό για τον Θεατρικό Οργανισμό.

Με τον Τάκη Τζαμαργιά συναντηθήκαμε τρεις φορές κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Κύπρο για τη σκηνοθεσία της παράστασης 'Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου'. Αρχικά βρεθήκαμε για τη συνέντευξη, επτά εβδομάδες πριν από την πρεμιέρα και είπαμε πολλά, όχι μόνο για τον Πέτρο.

Είχε άγχος, μεγάλη αγωνία και ένιωθε μεγάλη ευθύνη για αυτό το εγχείρημα. Έπειτα, τον συνάντησα σε μία παράσταση, λίγες μέρες πριν από την πρεμιέρα, ήταν πολύ ήρεμος και μου επιβεβαίωσε πως έγινε πολύ καλή δουλειά.

Την τρίτη φορά τον είδα μία μέρα μετά την πρεμιέρα στον ΘΟΚ στην εκδήλωση που διοργανώθηκε προς τιμήν της Άλκης Ζέη. Ήταν ιδιαίτερα χαρούμενος που ο κόσμος αγκάλιασε το έργο. Τότε, δικαιώθηκα διότι ήξερα πως ο Τάκης Τζαμαργιάς μετά την εξαιρετική δουλειά του στο 'Τρίτο Στεφάνι' θα απογείωνε το 'Μεγάλο περίπατο του Πέτρου', το μοναδικό, ίσως, βιβλίο που διάβασαν σχεδόν οι περισσότεροι Κύπριοι.


Ο Τάκης Τζαμαργιάς στο τέλος της πρεμιέρας για την υπόκλιση μαζί με την Άλκη Ζέη και τους ηθοποιούς της παράστασης

Το ζητούμενό σας είναι: Να μπορεί να επικοινωνήσει, να βρει ανταπόκριση η δουλειά μου. Πρόκειται για μία κατάθεση ψυχής και η ανταπόκριση του κόσμου είναι το μεγάλο ζητούμενο. Στη διάρκεια της παραγωγής μίας παράστασης ξεχνώ αυτό το ζητούμενο, αλλά όταν βγει το έργο εκπλήσσομαι. Σε πολλές παραστάσεις μου έχω δει πως ο θεατής έχει τέτοια δύναμη που μπορεί πολλά πράγματα που έχουν περάσει σε μένα κάπως πιο αδύναμα να ισχυροποιούνται. Ο θεατής είναι ένας δυνατός παράγοντας μέσα στο τρίγωνο κείμενο-παράσταση-θεατής. Όταν, όμως, καταλάβω πως αυτό που ξεκίνησε από μία αίσθηση, απέκτησε οντότητα πάνω στη σκηνή, νιώθω μεγάλη ικανοποίηση.

Το βραβείο σκηνοθεσίας από τον ΘΟΚ: Το χάρηκα πάρα πολύ! Κατ' αρχάς διότι 'Το τρίτο στεφάνι' πήρε πολλές υποψηφιότητες και βραβεία. Από την άλλη ήθελα πολύ να πάρει και η Αννίτα Σαντοριναίου το βραβείο. Θεωρώ πως ένα μέρος του βραβείου μου το μοιράστηκα μαζί της. Ξέρετε, κάποτε ένα βραβείο σου άνοιγε δρόμους, τώρα δεν είναι έτσι τα πράγματα. Στην Κύπρο δεν ήταν ποτέ. Οι ηθοποιοί, δυστυχώς, λειτουργούν ως ζογκλέρ και δεν προλαβαίνουν να εμβαθύνουν σε κάθε ρόλο.

Μετά 'Το τρίτο στεφάνι', 'Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου': Το έργο προτάθηκε και εκφράστηκε η ανάγκη για να ανέβει στον ΘΟΚ από τον θεατρολόγο Αντώνη Σολωμού ο οποίος γνώριζε την παράσταση από την Ελλάδα. Όταν αυτή η παράσταση ανέβηκε στο Εθνικό, την είδαν πάρα πολλοί Κύπριοι διότι εδώ στην Κύπρο το βιβλίο είναι εμβληματικό και διδάσκεται στα σχολεία εδώ και 30 χρόνια. Το έργο τελικά ήρθε στην Κύπρο και αυτό δεν σημαίνει ότι κάνουμε μία απομίμηση εκείνης του Εθνικού. Έγινε μία πολύ καλή δουλειά και δεν το λέω εύκολα αυτό.

Η μεταφορά στο θέατρο: Σε μεγάλο βαθμό ακολουθήσαμε το βιβλίο. Κρατήσαμε τη ροή ανάγνωσης του βιβλίου, πάντα όμως κάτι θα μείνει απ' έξω, δεν υπάρχει περίπτωση.

Η δυσκολία με τη λογοτεχνία: Η αγωνία μου όταν έχω να ασχοληθώ με ένα λογοτεχνικό βιβλίο είναι να μην προδώσω αυτό που κάποιος άλλος έχει φτιάξει μες στο μυαλό του διαβάζοντάς το. Εκείνο που θέλω κυρίως είναι ο 'Πέτρος' να μιλήσει στο σήμερα.

Πώς επιτυγχάνεται αυτό: Ουσιαστικά όλη η ματιά της παράστασης είναι σύγχρονη. Η ματιά της γραφής της Άλκης Ζέη είναι μέσα από τα μάτια του Πέτρου και έτσι η προσπάθεια που έκανα ήταν να τα φέρω όλα λίγο στο δικό του μικρόκοσμο και να δούμε αυτή τη βιαιότητα στην εξέλιξη και πρόωρη ωριμότητά του.

Τι αφήνει η παράσταση: Νομίζω, παραπέμπει αυτόματα στα παιδιά της Συρίας τα οποία αντίκρισα στην Αθήνα να κρατούν τα tablets τους και να μην ξέρουν τι τα περιμένει ακόμα. Πώς ήταν και πού βρέθηκαν. Πώς άλλαξαν όλα σε μία στιγμή. Όπως ακριβώς και στην περίπτωση του Πέτρου.

Πού θα επικεντρωθεί: Στο κομμάτι της πείνας και της στέρησης. Το κεφάλαιο αυτό είναι και το πιο σκληρό κομμάτι του βιβλίου. Η Αθήνα είχε τότε 300 νεκρούς κάθε μέρα από την πείνα. Η Αθήνα δοκιμάστηκε πάρα πολύ. Δεν βλέπεις μάχες, βλέπεις τον απόηχο του πολέμου.

Συναισθήματα: Μεγάλη ευθύνη. Πρόκειται για ένα βιβλίο που έχει διαβαστεί σχεδόν από όλο τον κόσμο. Το έχω ξανακάνει στην Ελλάδα με μεγάλη επιτυχία και με ενδιαφέρει πολύ να αγγίξει τον κόσμο στην Κύπρο και να μην περιοριστεί στην ελληνικότητα του βιβλίου.

Επιδιώξεις: Το έργο θέλω να έχει μία ελαφρότητα. Δεν θέλω να βαρύνει πουθενά για να μπορέσουν να λειτουργήσουν τα πράγματα καίρια και αποτελεσματικά. Αυτό που κρατώ από το βιβλίο είναι τον ψυχισμό του. Με ενδιαφέρει τα πρόσωπα να είναι ολοκληρωμένα, ανάγλυφα, να αποκτούν οντότητα και φυσικά να υπάρχει αλήθεια για να μπορεί να συγκινήσει. Δεν θέλω να στερήσω τη δυνατότητα εκείνου του θεατή που είναι και αναγνώστης του βιβλίου.