Δημοσιεύτηκε στις 15 Ιανουαρίου 2016

Φωτογραφίες: Γιώργος Μιχαήλ
Ένα από τα πιο όμορφα ορεινά χωριά της Κύπρου, ο Πεδουλάς, έχει σήμερα περίπου 130 μόνο κατοίκους όμως οι προσπάθειες των κατοίκων να φέρουν ζωή στο χωριό δεν σταματούν.
Μάθε την ιστορία
Η ιστορία του Πεδουλά χρονολογείται πίσω στους Βυζαντινούς χρόνους και επί Φραγκοκρατίας και Ενετοκρατίας ήταν βασιλική ιδιοκτησία. Η εκπαίδευση στο χωριό ξεκίνησε επίσημα το 1853 μ.Χ. ενώ ιδιωτικά σχολεία λειτουργούσαν κιόλας από το 1700 μ.Χ. Οι Πεδουλιώτες φοιτούσαν στα τοπικά σχολεία Δημοτικής και Μέσης εκπαίδευσης του χωριού.
Η γεωργία ήταν από την αρχή ο στυλοβάτης της οικονομίας του χωριού και ο Πεδουλάς ήταν πάντα ιδανικός τόπος για την καλλιέργεια κερασιών, μήλων και άλλων οπωροφόρων δέντρωνΗ ύφανση ήταν η αποκλειστική ενασχόληση των γυναικών κατά τις χειμερινές μέρες. Τα περισσότερα νοικοκυριά διέθεταν αργαλειούς με τους οποίους έφτιαχναν βαμβακερά και μάλλινα υφάσματα, χαλιά και κουβέρτες. Η εμπειρία ακόμα πολλών βυρσοδεψείων στο χωριό επέτρεπε μέχρι πρόσφατα στους κατοίκους του Πεδουλά να ασχολούνται με την επεξεργασία δερμάτων από τα οποία φτιάχνονταν παπούτσια και μπότες.

Το κεφαλοχώρι της Μαραθάσας
Ο Πεδουλάς είναι το κεφαλοχώρι της Μαραθάσας, το χωριό το οποίο ήταν τρομερά αναπτυγμένο και πρόσφερε όλες τις υπηρεσίες που χρειάζονταν οι κάτοικοι όλων των χωριών της περιοχής. Είχε ένα από τα καλύτερα και πρώτα γραμματοδιδασκαλεία στην Κύπρο. Έπειτα εξελίχθηκε σε παρθεναγωγείο και αρρεναγωγείο και έπειτα έγινε το Δημοτικό Σχολείο και το 1912 ιδρύθηκε και το Γυμνάσιο που σήμερα λειτουργεί ως Συνεδριακό κέντρο, φιλοξενεί την Κρατική ορχήστρα Νέων και γίνεται και κατασκηνωτικός χώρος. Στο δημοτικό στεγάζεται το Στέλιος Περιβαλλοντικό Κέντρο με την συνεργασία και την βοήθεια του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου Κύπρου και προσφέρει μαθήματα περιβάλλοντος τόσο εντός όσο και εκτός του Κέντρου από εμπείρους καθηγητές.
Όνομα και πράγμα;
Η ονομασία του χωριού προέρχεται από τη λέξη «πέδιλο» επειδή το χωριό είχε μεγάλη ποσότητα δερμάτων και πολλούς σκαρπάρηδες οι οποίοι κατασκεύαζαν παπούτσια και πέδιλα και έτσι πήρε το όνομα του.

Τι να δεις
Το σημαντικότερο και πιο γνωστό αξιοθέατο του Πεδουλά είναι η εκκλησία του Αρχαγγέλου Μιχαήλ που βρίσκεται σε κεντρικό σημείο του χωριού και περιλαμβάνεται στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ. Δέχεται κάθε χρόνο χιλιάδες επίσκέπτες, ντόπιους και ξένους με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις τοιχογραφίες που κοσμούν το μεγαλύτερο μέρος της εκκλησίας. Επιγραφή πάνω από τη βόρεια είσοδο της εκκλησίας, δίνει πληροφορίες για την ηλικία της: Κτίστηκε και τοιχογραφήθηκε το 1474 με δαπάνη του ιερέα Βασίλειου Χάμαδου. Ο ναός συμπεριλαμβάνεται στις ξυλόστεγες μονόχωρες εκκλησίες που συναντά κανείς κυρίως στην οροσειρά του Τροόδους. Από τα αξιοσημείωτα του εσωτερικού της εκκλησίας είναι το ξύλινο τέμπλο που είναι ένα από τα καλύτερα δείγματα του είδους του που διασώζονται στο νησί. Στο επιστύλιο του τέμπλου αυτού υπάρχει ζωγραφισμένο το οικόσημο του μεσαιωνικού Βασιλείου της Κύπρου και δίπλα ο δικέφαλος αετός, σύμβολο των Παλαιολόγων, των τελευταίων βασιλέων του Βυζαντίου.

Εντυπωσιακό οικοδόμημα, ορατό από όλα σχεδόν τα σημεία του χωριού είναι ο ογκώδης ναός του Τιμίου Σταυρού με τον πελώριο θόλο και τα δύο πανύψηλα καμπαναριά του. Η κατασκευή του χρονολογείται από το 1935 και ήταν σίγουρα μια από τις μεγαλύτερες εκκλησίες της εποχής, πράγμα που καταδεικνύει και το βαθμό οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης της κοινότητας. Στο ναό φυλάσσεται Σταυρός, του οποίου η μια πλευρά είναι επίχρυση και παριστάνει τη Γέννηση του Χριστού και η άλλη τη Σταύρωση. Εντός του Σταυρού υπάρχει τεμάχιο από το Τίμιο Ξύλο που μεταφέρθηκε από το Βυζάντιο.

Που να πας
Το Βυζαντινό Μουσείο Πεδουλά δημιουργήθηκε επί αρχιερατείας του Μητροπολίτου Μόρφου Νεοφύτου για να στεγάσει εικόνες και ιερά κειμήλια (13ος – 20ος αιώνας), που σώθηκαν από τις εκκλησίες του Πεδουλά. Το Βυζαντινό Μουσείο βρίσκεται πλησίον του ναού του Αρχαγγέλου Μιχαήλ. Ιδρυτής και γενναιόδωρος χορηγός του Βυζαντινού Μουσείου υπήρξε ο αείμνηστος Ανδρέας Έλληνας.
Ένα καλοδουλεμένο κόσμημα του χωριού είναι το Λαογραφικό Μουσείο που στεγάζει την ιστορία όχι μόνο του Πεδουλά αλλά του τόπου γενικότερα. Μέσα από τα διάφορα εκθέματά του, ο επισκέπτης παίρνει μια δυνατή γεύση από τις συνθήκες διαβίωσης των παλιών Κυπρίων. Το όλο δημιούργημα είναι μια αξιέπαινη προσπάθεια να κρατηθεί ζωντανή η μνήμη του πρόσφατου παρελθόντος, ώστε τόσο οι μελλοντικές γενιές, όσο και οι ξένοι επισκέπτες, να γνωρίσουν από κοντά το πολιτισμικό παρελθόν του τόπου. Σε ένα πολύ ενδιαφέρον, επιμορφωτικό δωμάτιο στεγάζονται τα αντικείμενα διαφόρων επαγγελματιών του Πεδουλά, μιας ξεχασμένης εποχής. Παρουσιάζονται με λεπτομέρεια το «κωμοδρομιό», το καζάνι της ζιβανίας, τα αμπελουργικά σκεύη, τα εργαλεία και τα κατασκευάσματα της βυρσοδεψίας, τα σύνεργα του καρεκλά, του παπουτσή, του κουρέα και του χασάπη.

Μάθε ΕΔΩ για το παραμυθένιο ξενοδοχείο του Πεδουλά "Αριστοτέλειο"
Που να φας και που να μείνεις
Ο Πεδουλάς προσελκύει σημαντικό αριθμό ντόπιων και ξένων επισκεπτών ιδιαίτερα τούς καλοκαιρινούς μήνες, Μπορεί ο ταξιδιώτης να ξεκουραστεί χωρίς οχληρία αυτοκινήτων και άλλων μέσων μεταφοράς, να απολαύσει το όμορφο κλίμα και το εξαιρετικό φυσικό και δροσερό νερό. Επίσης θα απολαύσει την πατροπαράδοτη χωριάτικη φιλοξενία. Ο Πεδουλάς, προσφέρεται για αγροτουρισμό όλες τις εποχές αφού διαθέτει πληθώρα καταλυμάτων και πάμπολλες επιλογές όσον αφορά στο φαγητό. Τα Elyssia hotel (22953737), Two Flowers hotel (22 952372), Mountain Rose hotel (22 952727), Πλάτανος hotel Apartments (22952518), Christys Palace Hotel (99 635584), Health Habitat Hotel (22952283), το Αριστοτέλειο Boutique Hotel (22 953334) και τους καλοκαιρινούς μήνες το Central Hotel (22 952457) παρέχουν άριστες υπηρεσίες διαμονής, με τα περισσότερα να διατηρούν τα δικά τους εστιατόρια, που προσφέρουν κυπριακά πιάτα και μεζέδες. Τα περισσότερα ξενοδοχεία είναι οικογενειακές επιχειρήσεις με φιλόξενους ιδιοκτήτες και υπαλλήλους.

Συνταγή
Ρετσέλια Μαραθάσας
Από την κ. Ανδρούλλα Θεοχάρους
Δεν μπορούσαμε να φύγουμε από το χωριό χωρίς να επισκεφτούμε το σπίτι της νοικοκυράς του χωριού το οποίο είναι ανοιχτό για όλους τους περαστικούς για ένα καφεδάκι μέχρι και για ζεστά φαγητά της ημέρας και σπιτικά γλυκά. Εκεί η κ. Ανδρούλλα μας έστρωσε ένα τραπέζι γεμάτο φαγητά, γλυκά, σπιτικά αλλαντικά, παστά φρούτα και σπιτίσια ζιβανία. Δεν μπορούσαμε παρά να τα δοκιμάσουμε όλα. Όμως το ξεχωριστό πιάτο ήταν το γνωστό παραδοσιακό γλυκό για τα παιδιά, τα ρετσέλια της Μαραθάσας με παστά φρούτα.
Υλικά: Διάφορα αποξηραμένα φρούτα της επιλογής σας κομμένα σε μικρά κομματάκια (μήλα, δαμάσκηνα, σύκα, κεράζια).
Βανίλια ξυλάκι
Έψιμα
Εκτέλεση: Να κόψετε τα φρούτα σε κύβους και βγάλτε τα κουκούτσια.
Σμίξτε τα διάφορα αποξηραμένα φρούτα με το έψιμα σε ένα μπολ και απολαύσετε το σαν γλυκό.


Σχετικά
«Χρυσή» συμφωνία 500 εκατομμυρίων: Το Netflix αποκτά όλο το σύμπαν του «The Walking Dead»
Το Netflix διατηρεί τα αποκλειστικά δικαιώματα προβολής του «The Walking Dead» στις ΗΠΑ από το 2011
Food Connect: Η νέα ψηφιακή λύση που φέρνει τις επιχειρήσεις πιο κοντά στη μείωση της σπατάλης τροφίμων.
Με το Food Connect, τρόφιμα που διαφορετικά θα παρέμεναν αναξιοποίητα μπορούν να αποκτήσουν νέα αξία, στηρίζοντας παράλληλα ανθρώπους και κοινότητες.
Kawacom’s και Enavsma Foundation συνεχίζουν να επενδύουν στη νέα γενιά
Νέα υποτροφία για μεταπτυχιακές σπουδές - Παράταση αιτήσεων έως τις 9 Αυγούστου 2026.
«Κολλημένος» στα 40αρια ο υδράργυρος– Μπαίνει σε ισχύ κίτρινη προειδοποίηση
Αναλυτικά η πρόγνωση του καιρού
Αυτό είναι το ελληνικό νησί στη λίστα με τους κορυφαίους κινηματογραφικούς προορισμούς στη Μεσόγειο
Η λίστα επιλέγει νησιά της Μεσογείου που πρωταγωνίστησαν σε εμβληματικές κινηματογραφικές παραγωγές, με τα φυσικά τους τοπία να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της κινηματογραφικής αφήγησης και να μετατρέπονται σε διαχρονικά ταξιδιωτικά σύμβολα.
Ποδόσφαιρο και καλή καρδιά: Τρέιλερ για την 4η σεζόν του «Ted Lasso»
Μετά το Μουντιάλ, τι; Η Apple προγραμματίζει τη νέα σεζόν της πολυβραβευμένης σειράς τον Αύγουστο μην και υπάρξουν ποδοσφαιρικά στερητικά σύνδρομα.
Η Lidl Κύπρου αναδεικνύεται «Νo. 1 στη σχέση ποιότητας-τιμής» για 3η φορά
Η νέα διάκριση Best Buy Award 2026-2027 επιβεβαιώνει τη διαχρονική δέσμευση της εταιρείας να προσφέρει την υψηλότερη ποιότητα στην πιο προσιτή τιμή της αγοράς.
Ride or Die: Είδαμε την ολοκαίνουργια σειρά της Amazon Prime Video και καταλάβαμε γιατί κάνει πάταγο
Η Octavia Spencer και η Hannah Waddingham απογειώνουν μια ξέφρενη περιπέτεια κατασκοπείας που, πίσω από τις σφαίρες και τις καταδιώξεις, κρύβει μια υπέροχη ιστορία γυναικείας φιλίας
Συμβούλιο CYTA: Απολογισμός θητείας Φεβρουάριος 2024 – Ιούλιος 2026
Μια περίοδος μετασχηματισμού για τη Cyta και την ψηφιακή Κύπρο
Τράπεζα Κύπρου: Καλύτερη ψηφιακή τράπεζα της Κύπρου στα Euromoney Awards for Excellence 2026
Η περίοδος αξιολόγησης κάλυψε το διάστημα από 1η Ιανουαρίου 2025 έως 31 Δεκεμβρίου 2025.
Πανσέληνος Ιουλίου: 10 εντυπωσιακές φωτογραφίες από το "Φεγγάρι του Ελαφιού"
Υπέροχες εικόνες που αποτυπώνουν το φεγγάρι, όπως το είδαμε στο νησί μας το βράδυ της Τετάρτης, 29 Ιουλίου
Στους 40 βαθμούς ο υδράργυρος – Πότε τίθεται σε ισχύ κίτρινη προειδοποίηση
Αναλυτικά η πρόγνωση του καιρού